Sự tăng trưởng của thị trường chứng khoán không phản ánh sự thịnh vượng của nền kinh tế, điều này tiềm ần rủi ro nợ xấu sẽ gia tăng cho hệ thống ngân hàng trong các năm tiếp theo.
Quan điểm trên được Chuyên gia kinh tế TS. Quách Mạnh Hào đưa ra tại Diễn đàn Kịch bản Kinh tế Việt Nam 2021 với chủ đề “Định hình Chiến lược đầu tư và kinh doanh trong bối cảnh mới” diễn ra ngày 11/1/2021 tại TP.HCM, do Tạp chí Kinh tế Việt Nam – VnEconomy – Vietnam Economic Times phối hợp với Viện Chiến lược Phát triển (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) chủ trì tổ chức.
Theo Chuyên gia kinh tế TS. Quách Mạnh Hào, Việt Nam đã thành công trong việc ngăn chặn suy giảm kinh tế trong 2020, nhờ thành công của Chính Phủ trong việc đẩy lùi dịch bệnh sớm, và kết quả tăng trưởng GDP dương là điều mà ít quốc gia trên thế giới làm được. Nhưng phải nhìn nhận thẳng là tăng trưởng GDP chỉ đạt 1/2 so với kế hoạch, lạm phát vẫn ở mức tương đương trước khi dịch bệnh xảy ra. Điều này cho thấy lạm phát đang ở mức khá cao. Điều này có thể do tác động từ chính sách nới lỏng tiền tệ.
Ông Quách Mạnh Hào cho rằng, động lực tăng trưởng kinh tế vẫn là chế biến chế tạo và xuất khẩu với sự dẫn dắt của khu vực đầu tư nước ngoài, bên cạnh đó là sự hồi phục của khu vực nội địa cũng quan trọng.
Chất xúc tác cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm qua là chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, thông qua lãi suất thấp, tín dụng ưu đãi, các gói kích thích chi tiêu công và hỗ trợ doanh nghiệp.
Với thành công 2020, không ngạc nhiên các tổ chức quốc tế nhận định Việt Nam sẽ tăng trưởng tốt trong năm 2021, GDP có thể tăng trưởng lên tới 7 – 8%. Việt Nam cũng đặt mục tiêu tăng trưởng 6%.
Những nhận định này dựa trên giả định quan trọng là nếu nền kinh tế đạt năng suất thông thường trong năm 2021 từ điểm xuất phát thấp 2020 thì nhất định phải cao hơn tăng trưởng bình thường trước đây.
Tuy nhiên, ông Hào cho rằng phải chú ý 2 điểm:
Thứ nhất, nền kinh tế có đạt năng suất tiềm năng không phụ thuộc biến số thị trường xuất khẩu của khối khu vực doanh nghiệp trong nước và xuất khẩu dịch vụ, đặc biệt du lịch – cả 2 lĩnh vực đều giảm trong 2020. Dù Việt Nam có thỏa thuận, ký kết hiệp định thương mại với EU, Anh Quốc, CPTPP… nhưng sự phong tỏa ở nhiều quốc gia trên thế giới vẫn còn tiếp diễn trong năm 2021, do vắc xin khó có thể bao phủ diện rộng cho đến hết nửa đầu năm 2021.
Như vậy, giới hạn thị trường sẽ làm tăng trưởng khu vực chế biến chế tạo nói chung bị ảnh hưởng.
Thứ hai là về chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa là chất xúc tác cho nền kinh tế trong năm 2020, điều này có thể thận trọng hơn trong năm 2021. Vì lãi suất quá thấp sẽ kích thích các hoạt động đầu cơ rủi ro ngoài sản xuất kinh doanh, qua đó làm tăng bong bóng tài sản.
Hơn nữa, ông Hào cho rằng, chính sách nới lỏng hiện tại không thực sự bao trùm toàn nền kinh tế mà chỉ giúp cho đối tượng là các doanh nghiệp lớn, còn doanh nghiệp nhỏ và người nghèo vẫn khó khăn do mất thị trường và việc làm. Sự tăng trưởng của thị trường chứng khoán không phản ánh sự thịnh vượng của nền kinh tế, điều này tiềm ần rủi ro nợ xấu sẽ gia tăng trong các năm tiếp theo cho hệ thống ngân hàng.
“Tôi cho rằng, tăng trưởng tốt hơn trong 2021 nhưng phải rất nỗ lực mới đạt được GDP 6% và lạm phát dưới 4%”, ông Hào nói.