Tin vui là năm 2021 nền kinh tế của các nền kinh tế chính yếu được dự báo sẽ tăng trưởng dương, hồi phục nhất định, lấy lại những suy giảm của năm 2020. Kịch bản lạc quan này được dựa vào nền tảng Covid rồi sẽ qua đi, không phải giữa năm nay thì cũng cuối năm nay. Các nước giàu đã phân phối Vaccine Covid-19, các nước trung bình giữa năm cũng sẽ tiếp cận được với vaccine.

Kịch bản lạc quan này được dựa vào nền tảng Covid rồi sẽ qua đi, không phải giữa năm nay thì cũng cuối năm nayĐây là nội dung được ông Nguyễn Xuân Thành, chuyên gia kinh tế cấp cao, thành viên tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng chia sẻ tại Diễn đàn Kịch bản Kinh tế Việt Nam 2021 với chủ đề “Định hình Chiến lược đầu tư và kinh doanh trong bối cảnh mới” do Tạp chí Kinh tế Việt Nam – VnEconomy – Vietnam Economic Times phối hợp với Viện Chiến lược Phát triển (Bộ Kế hoạch & Đầu tư) chủ trì tổ chức diễn ra 11/1/2021.
Chiến lược phát triển 2021 -2030, Việt Nam kỳ vọng đạt tốc độ tăng trưởng GDP khoảng 7%/năm. Ông Thành cho rằng, đây vừa khát vọng vừa là áp lực của Việt Nam là phải tăng trưởng khoảng 7% trong bối cảnh Việt Nam vẫn phải ứng phó với những bất ổn toàn cầu.
Đương nhiên kịch bản đó không thể tránh khỏi những rủi ro có thể xảy. Chúng ta đã chứng kiến việc phân phối vaccine không thể dễ dàng kể cả những nước giàu – có xáo trộn và chậm trễ. Bên cạnh đó, thay đổi chính trị trên toàn cầu, căng thẳng thương mại song phương đa phương không dễ dàng chấm dứt trong năm 2021 mà còn có thể căng hơn, ông Thành chia sẻ.
Bất chấp nền kinh tế tăng trưởng chậm lại, thậm chí tăng trưởng âm, thị trường chứng khoán trên thế giới và Việt Nam vẫn tăng trưởng cao do niềm tin về việc vaccine Covid, hệ thống tài chính vẫn khỏe mạnh, chúng ta đang bơm tiền mà tạm quên đi những rủi ro. Trong 5 năm tới làm sao giải quyết được hút tiền về đã bơm ra trong giai đoạn vừa qua.
“Với niềm tin đó, chúng ta đang tập trung mọi nguồn lực để giữ cho nền kinh tế hoạt động trong bối cảnh dịch Covid chưa được đẩy lùi. Chúng ta vẫn tiếp tục bơm tiền, vẫn tiếp tục các gói tài khoá mà tạm thời quên đi những hệ luỵ của nó – rủi ro nợ sẽ tăng. Nợ Chính phủ và tư nhân sẽ tăng ở tất cả các nền kinh tế trong đó có Việt Nam. Đương nhiên khi nợ tăng sẽ là căng thẳng tài chính. Nếu như không phải trong năm 2021 thì trong 5 năm tới, rủi ro nợ tăng chắc chắn sẽ phải xảy ra. Vì vậy, thách thức trong 5 năm tới là làm sao hút về được tiền đã bơm ra trong giai đoạn vừa qua, tái cấu trúc lại, giảm được khoản nợ của khu vực nhà nước, khu vực tư nhân”, ông Nguyễn Xuân Thành nói.
5 yếu tố quan trọng đảm bảo kịch kinh tế bản lạc quan 2021
Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2021 là 6,5%, nhưng IMF, WB còn lạc quan hơn, WB dự báo 6,7%; các ngân hàng quốc tế dự báo từ 6,8 – 7%. Kỳ vọng này nằm trên yếu tố ổn định vĩ mô của Việt Nam vẫn duy trì. Đây là lần đầu tiên Việt Nam chịu tác động bất ổn toàn cầu nhưng vẫn giữ được ổn định vĩ mô trong vòng 30 năm qua.
Năm 2020, mặc dù chúng ta duy trì được nền ổn định vĩ mô, nhưng đầu tư của doanh nghiệp (tư nhân và FDI) đều suy giảm; sức mua trên thị trường giảm. Liệu sức mua có hồi phục trong năm 2021 hay không? Xuất khẩu là cứu cánh của nền kinh tế Việt Nam 2020. Liệu chúng ta có đa dạng được thị trường trong năm 2021 hay không là một thách thức. Việt Nam là điểm hấp dẫn dòng vốn đầu tư nước ngoài.
Điểm sáng của năm 2021 để chúng ta có thể nghĩ đến kịch bản kinh tế lạc quan gồm: ổn định vĩ mô, phục hồi đầu tư tư nhân và tiếp tục đẩy mạnh đầu tư công, phục hồi sức mua nội địa, nối lại dòng vốn nước ngoài, đa dạng hoá thị trường xuất khẩu:
Một, ổn định vĩ mô và hỗ trợ kinh tế: Tăng trưởng nhưng không hi sinh ổn định vĩ mô là điểm nổi bật nhất trong nhiệm kỳ 2016-2020. Quy mô gói hỗ trợ của Việt Nam thuộc loại thấp nhất so về hiệu dụng. Cái tốt nhất chính phủ làm là ổn định vĩ mô. Trong năm 2021 kỳ vọng Chính phủ vẫn duy trì được ổn định vĩ mô.
Thứ hai, phục hồi đầu tư doanh nghiệp tư nhân và đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng. Đầu tư tư nhân đã tăng nhanh trong 4 năm qua, trong khi đầu tư công được siết chặt do tác động của nhiều yếu tố. Chúng ta có điều kiện để giảm lãi suất vay trong năm nay. Duy trì mặt bằng lãi suất thấp sẽ là động lực thúc đẩy đầu tư doanh nghiệp tư nhân năm 2021 và những năm sau. Năm 2021 là năm đầu của nhiệm kỳ mới, nên là năm phục hồi, nên chúng ta vẫn phải tăng đầu tư cơ sở hạ tầng trong năm 2021 tiếp tục của năm 2020.
Thứ ba, sự nối lại của dòng vốn đầu tư nước ngoài. Vốn đầu tư nước ngoài năm 2020 có giảm, nhưng số tuyệt đối vốn FDI vào Việt Nam lớn. Điều quan trọng cho thấy Việt Nam vẫn hấp thu được dòng vốn nước ngoài vào mạnh vẫn giữ được ổn định vĩ mô.
Thứ 4, phục hồi sức mua trong nước. Số người mất việc làm đã làm giảm sức mua. Thống kê từ google cho thấy, lượng người di chuyển đến trung tâm mua sắm đã giảm. Chuyển đổi số là động lực rất lớn để doanh nghiệp thích ứng với loại hình mua sắm mới.
“Mặc dù thống kê cho thấy tổng mức bán đã phục hồi nhưng khi nhìn vào số liệu Big data của Google, đối với Việt Nam, các chuyến đi lại vì mục đích làm việc tháng 1/2021 tăng 20% so với tháng 2/2020 – trước khi Covid bùng lên, nhưng lượng người di chuyển đến trung tâm mua sắm và giải trí đã giảm 19%. Vì vậy, quan ngại lớn nhất cho các doanh nghiệp là hoạt động sản xuất kinh doanh không thể khởi sắc thực sự nếu sức mua của thị trường nội địa vẫn yếu. Để khắc phục tình trạng nói trên, chuyển đổi số là động lực rất lớn để doanh nghiệp thích ứng với loại hình mua sắm mới.
Cuối cùng, động lực tăng trưởng của Việt Nam trong năm 2021 là xuất khẩu. Chúng ta là nền kinh tế mở, chúng ta có thị trường xuất khẩu đa dạng, xuất khẩu sang Mỹ và Trung Quốc đã bù đắp suy giảm các thị trường khác. Tuy nhiên sang năm 2021 sẽ xuất khẩu mạnh sang EU và ASEAN nhờ thực thi các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.