Trong báo cáo tài chính hợp nhất năm 2023 đã kiểm toán của Hòa Bình, vốn chủ sở hữu chỉ còn 93 tỷ đồng, trong khi tại báo cáo quản trị 2023 Công ty tự lập, vốn chủ sở hữu khoảng hơn 5.538 tỷ đồng, tức cao gấp gần 60 lần so với báo cáo tài chính kiểm toán.

Ngày 30/03/2024, Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (HOSE: HBC) đã nộp báo cáo tài chính hợp nhất năm 2023 được kiểm toán bởi Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC.
Trong thông cáo báo chí gửi đi, HBC lý giải nguyên nhân chính khiến vốn chủ sở hữu hợp nhất trong báo cáo quản trị của HBC chênh lệch lớn so với vốn chủ sở hữu hợp nhất tại Báo cáo tài chính kiểm toán như sau:
Theo Báo cáo quản trị của HBC, giá các bất động sản được định theo giá trị thị trường trong khi trong Báo cáo tài chính kiểm toán được ghi nhận theo nguyên tắc giá gốc.
Cách ghi nhận này đã gây ra sự chênh lệch rất lớn giữa hai báo cáo, chẳng hạn như trụ sở 235 Võ Thị Sáu, quận 3, TP.HCM, theo ghi nhận trên sổ sách chỉ có 5 tỷ đồng nhưng giao dịch hiện nay trên thị trường không dưới 75 tỷ đồng, sự chênh lệch này lên đến 15 lần.
Ngoài bất động sản, định giá những tài sản cố định của Hòa Bình trong Báo cáo tài chính kiểm toán cũng thấp hơn rất nhiều so với thực tế, nhiều tài sản cố định thậm chí không được đưa vào định giá vốn chủ sở hữu, từ đó khiến cho vốn chủ sở hữu trong Báo cáo tài chính kiểm toán thấp hơn nhiều so với thực tế. Theo Báo cáo quản trị thì giá trị bất động sản theo thị trường hiện nay là 4.789 tỷ đồng trong khi theo Báo cáo tài chính kiểm toán chỉ ghi nhận theo giá gốc là 2.470 tỷ đồng, chênh lệch 2.319 tỷ đồng.
Tuy nhiên, giải thích nguyên nhân của HBC không hợp lý khi vi phạm Luật Kế toán số 88/2015/QH13.
Cụ thể, tại Khoản 6, Điều 3 giải thích “Giá trị hợp lý là giá trị được xác định phù hợp với giá thị trường, có thể nhận được khi bán một tài sản hoặc chuyển nhượng một khoản nợ phải trả tại thời điểm xác định giá trị”, do đó, HBC chỉ được ghi nhận giá các bất động sản theo giá trị thị trường khi bán các bất động sản đó.
Tại Khoản 2, Điều 28 quy định “Việc đánh giá lại tài sản và nợ phải trả theo giá trị hợp lý phải bảo đảm có căn cứ xác thực. Trường hợp không có cơ sở để xác định được giá trị một cách đáng tin cậy thì tài sản và nợ phải trả được ghi nhận theo giá gốc”. Vì vậy, việc HBC chưa đưa ra cở xác định bất động sản có giá trị 4.789 tỷ đồng thì vẫn phải ghi nhận theo giá gốc là 2.470 tỷ đồng.
Trước đó, cổ phiếu HBC bắt đầu bị hạn chế giao dịch (chỉ được giao dịch phiên chiều) kể từ ngày 23/05/2023. Nguyên nhân do Hòa Bình chậm nộp báo cáo tài chính năm 2022 đã được kiểm toán quá 45 ngày so với thời hạn quy định. Đến ngày 19/1/2024, cổ phiếu HBC mới được giao dịch toàn thời gian trở lại và chuyển từ diện hạn chế giao dịch sang kiểm soát.