0
0
Việc điều chỉnh giới hạn sở hữu nước ngoài hay nới room lên 49% tại các ngành trọng điểm như ngân hàng và hàng không đang tạo ra những chuyển động tích cực, hỗ trợ trực tiếp cho lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.
Trong lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi, việc tháo gỡ các rào cản về giới hạn sở hữu nước ngoài đang trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu của các cơ quan quản lý. Những chuyển động chính sách gần đây cho thấy những bước đi cụ thể trong việc nới rộng tỷ lệ sở hữu ngoại tại hai lĩnh vực mang tính trụ cột của nền kinh tế là hàng không và ngân hàng.
Đây không chỉ là giải pháp giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực tài chính quốc tế mà còn là thông điệp về sự sẵn sàng của thị trường vốn Việt Nam trước các tiêu chí khắt khe của các tổ chức xếp hạng quốc tế như FTSE Russell hay MSCI.
Trong lĩnh vực hàng không, một dự thảo đang được đưa ra lấy ý kiến với đề xuất nâng mức trần sở hữu nước ngoài từ 34% lên 49%. Nhiều năm qua, mức trần 34% được xem là giới hạn cố định nhằm đảm bảo an ninh vận tải, nhưng cũng vô tình tạo ra rào cản trong việc thu hút các đối tác chiến lược có tiềm lực tài chính và kinh nghiệm quản trị quốc tế. Việc điều chỉnh lên mức 49% nếu được thông qua sẽ tạo ra một dư địa mới, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp đầu ngành đang ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ về kết quả kinh doanh.
Như tại Vietjet (VJC), doanh thu hợp nhất năm 2025 ghi nhận đạt mức kỷ lục hơn 82.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế vượt 2.100 tỷ đồng, tăng trưởng mạnh so với năm trước. Riêng quý IV/2025, doanh thu của đơn vị này tăng gần 50% so với cùng kỳ, cho thấy động lực phục hồi rõ rệt từ cả thị trường nội địa lẫn quốc tế. Với mạng lưới bay đang được tái cấu trúc và mở rộng đội tàu bay, việc mở rộng không gian vốn ngoại được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận dòng vốn dài hạn và hỗ trợ mặt bằng định giá ngành trong trung hạn.
Cơ chế nới room tại các ngân hàng tiên phong
Lĩnh vực ngân hàng vốn có sự kiểm soát chặt chẽ về tỷ lệ sở hữu cũng đã xuất hiện những bước đi đột phá khi Chính phủ cho phép nâng trần sở hữu nước ngoài lên 49% đối với các tổ chức tín dụng tham gia vào quá trình tái cơ cấu các ngân hàng yếu kém. Những đơn vị tiêu biểu đang được thị trường ghi nhận gồm HDBank (HDB), MB (MBB) và VPBank (VPB). Dữ liệu tài chính năm 2025 cho thấy nhóm ngân hàng này đều sở hữu nền tảng sức mạnh tài chính và chỉ số hiệu quả ở mức cao.
HDBank ghi nhận lợi nhuận trước thuế năm 2025 đạt trên 21.300 tỷ đồng, tăng trưởng hơn 27%. Các chỉ số an toàn và hiệu quả của đơn vị này cũng thuộc nhóm dẫn đầu ngành với hệ số an toàn vốn (CAR) đạt 16,7% và tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) đạt tới 25,3%. Tương tự, VPBank cũng góp mặt trong nhóm dẫn đầu về hệ số CAR, trong khi MB nắm giữ vị trí thứ 4 toàn ngành về chỉ số ROE.
Việc mở rộng room lên mức 49% giúp các ngân hàng này có thêm dư địa để lựa chọn và hấp thụ dòng vốn từ các định chế tài chính quốc tế, qua đó củng cố nền tảng vốn cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo. Sự xuất hiện của các cổ đông ngoại lớn không chỉ mang lại nguồn vốn mà còn đi kèm với kỳ vọng về việc cải thiện quản trị rủi ro, đẩy mạnh thu nhập ngoài lãi và kiểm soát chi phí vận hành hiệu quả hơn trong môi trường lãi suất ổn định.
Tác động cộng hưởng đến vị thế thị trường vốn
Việc điều chỉnh giới hạn sở hữu tại các doanh nghiệp có vốn hóa lớn và tầm ảnh hưởng sâu rộng mang lại tác động trực tiếp đến tính thanh khoản cũng như sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam. Một trong những rào cản kỹ thuật lớn nhất khiến thị trường chưa được nâng hạng là khả năng tiếp cận cổ phiếu của nhà đầu tư nước ngoài tại các mã đã cạn tỷ lệ sở hữu cho phép.
Khi các ngành trọng yếu như ngân hàng và hàng không mở rộng biên giới sở hữu, dòng vốn từ các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) và các định chế đầu tư lớn trên thế giới sẽ có cơ sở để giải ngân mạnh mẽ hơn. Điều này giúp cải thiện cấu trúc dòng tiền, giảm bớt sự phụ thuộc vào tâm lý ngắn hạn của nhà đầu tư cá nhân và tăng cường tính ổn định cho thị trường vốn.
Bên cạnh khía cạnh về vốn, sự tham gia sâu hơn của khối ngoại thường đi kèm với các yêu cầu khắt khe hơn về minh bạch thông tin và các tiêu chuẩn quản trị quốc tế. Đây là những yếu tố gián tiếp giúp nâng cao chất lượng “hàng hóa” trên thị trường, tạo niềm tin cho cộng đồng đầu tư toàn cầu. Các chuyên gia đánh giá rằng việc nới giới hạn sở hữu ở những ngành xương sống là thông điệp chính sách rõ ràng về một thị trường đang tự tin hơn trong quá trình hội nhập quốc tế.
Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô duy trì sự ổn định, việc tháo gỡ nút thắt về sở hữu nước ngoài tại các doanh nghiệp dẫn dắt sẽ tạo ra động lực thực tế để thị trường chuyển mình từ quy mô cận biên sang một vị thế mới, tương xứng với tiềm năng phát triển dài hạn của nền kinh tế Việt Nam. Những chuyển động này dự báo sẽ tiếp tục là tâm điểm quan sát của giới đầu tư trong giai đoạn thực thi các lộ trình nâng hạng sắp tới.
Nguồn: Tổng hợp
