0
0
Biến động năng lượng toàn cầu đang đẩy triển vọng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vào tâm điểm chú ý.
Tại các kỳ họp gần nhất, Fed vẫn kỳ vọng vào lộ trình nới lỏng, nhưng Chủ tịch Jerome Powell nhấn mạnh mọi quyết định đều phụ thuộc vào dữ liệu lạm phát thực tế. Sự thận trọng này phản ánh một chuyển dịch sâu sắc trong cấu trúc kinh tế toàn cầu.
Xu hướng thắt chặt không chỉ diễn ra tại Mỹ mà đang lan rộng khắp thế giới. Ngân hàng Dự trữ Australia đã nâng lãi suất, trong khi Nhật Bản và Anh liên tục phát đi tín hiệu “diều hâu”. Ngay cả ở châu Âu hay Canada, các kịch bản chính sách không còn đi theo hướng định sẵn, tạo nên một môi trường tài chính đầy rủi ro và khó đoán định.
Áp lực lạm phát và sự dịch chuyển kỳ vọng thị trường
Nguyên nhân chính khiến triển vọng cắt giảm lãi suất mờ nhạt nằm ở sự dai dẳng của giá cả. Trong khi chỉ số CPI có dấu hiệu ổn định, thước đo PCE lõi – ưu tiên hàng đầu của Fed – vẫn hầu như không cải thiện so với cuối năm trước. Điều này chứng tỏ áp lực giá đã ngấm sâu vào nền kinh tế thay vì chỉ là những cú sốc tạm thời. Đặc biệt, chi phí dịch vụ lõi vẫn duy trì ở mức cao do thị trường lao động căng thẳng, khiến giả định lạm phát tự điều chỉnh về mức 2% trở nên thiếu khả thi.
Thị trường tài chính đã nhanh chóng phản ánh thực tế này qua việc lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng vọt. Xác suất Fed tăng lãi suất trong tương lai gần đã tăng lên mức đáng kể, trong khi kỳ vọng cắt giảm bị đẩy lùi. Giới đầu tư hiện tại không còn quá lạc quan vào một kịch bản “hạ cánh mềm” dễ dàng khi niềm tin vào sự ổn định giá cả đang bị thách thức nghiêm trọng.
Tác động từ chính sách tài khóa và rủi ro địa chính trị
Các yếu tố ngoại biên như giá năng lượng và chính sách tài khóa cũng đang định hình lại lộ trình của Fed. Hiện nay, Mỹ có khả năng chống chịu tốt với giá dầu cao nhờ vị thế quốc gia xuất khẩu ròng năng lượng. Giá xăng tăng không chỉ là gánh nặng chi phí mà còn đóng góp vào thu nhập quốc gia, khiến nhu cầu tiêu dùng không sụt giảm mạnh như kỳ vọng.
Đồng thời, các gói kích thích tài khóa, cắt giảm thuế và tăng chi tiêu quốc phòng đang tiếp tục “làm nóng” nền kinh tế. Việc nới lỏng quy định ngân hàng thúc đẩy tín dụng và đầu tư, vô hình trung triệt tiêu một phần nỗ lực thắt chặt tiền tệ. Đáng lưu ý, khi lạm phát cao mà lãi suất danh nghĩa đứng yên, lãi suất thực sẽ giảm, tạo ra trạng thái nới lỏng gián tiếp buộc Fed phải cân nhắc việc thắt chặt thực chất hơn.
Dù vậy, tăng lãi suất vẫn là lựa chọn cuối cùng. Những lo ngại về sự suy yếu của thị trường lao động và rủi ro suy thoái từ xung đột địa chính trị vẫn buộc Fed phải thận trọng. Nếu giá năng lượng leo thang dẫn đến suy giảm tiêu dùng toàn cầu, lạm phát có thể tự hạ nhiệt theo chu kỳ. Do đó, Fed hiện vẫn duy trì trạng thái quan sát để cân bằng giữa mục tiêu kiềm chế lạm phát và bảo vệ đà tăng trưởng kinh tế.
