0
0
Trong bối cảnh tỷ giá USD/VND liên tục leo thang và chạm trần trong tuần qua, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã có bước đi quyết liệt nhằm ổn định thị trường.
Ngày 22/8, cơ quan này công bố kế hoạch bán ngoại tệ thông qua hợp đồng kỳ hạn có huỷ ngang 180 ngày, áp dụng cho các tổ chức tín dụng có trạng thái ngoại tệ âm, với mức giá cố định 26.550 đồng/USD. Động thái này được đánh giá là một “ngưỡng chặn cứng” đối với tỷ giá liên ngân hàng, đồng thời gửi đi thông điệp rõ ràng rằng NHNN không có ý định nới trần tỷ giá trong ngắn hạn.
Theo thông báo, hạn mức ngoại tệ bán ra cho mỗi ngân hàng được tính toán dựa trên nhu cầu để cân bằng trạng thái ngoại tệ, thay vì cấp tràn lan. Đặc biệt, quy định về quyền hủy giao dịch cũng được áp dụng: với hợp đồng có giá trị từ 100 triệu USD trở lên, ngân hàng được hủy tối đa ba lần; hợp đồng dưới 100 triệu USD, số lần hủy là hai. Đây là cách thiết kế linh hoạt, vừa hỗ trợ thanh khoản cho các tổ chức tín dụng, vừa giữ được kỷ luật thị trường.
Khác với năm 2024, khi NHNN bán USD giao ngay quy mô lớn, năm nay cơ quan điều hành chỉ sử dụng công cụ kỳ hạn. Việc thay đổi cách tiếp cận phản ánh sự thận trọng, bởi bán giao ngay tuy giúp tỷ giá hạ nhiệt tức thì nhưng lại làm suy giảm dự trữ ngoại hối và hút bớt tiền đồng khỏi hệ thống, gây sức ép lên thanh khoản. Trái lại, bán kỳ hạn cho phép kiểm soát cung ngoại tệ mà không làm “hao hụt” ngay lập tức nguồn dự trữ.
Phản ứng tức thì của thị trường
Ngay sau khi thông báo phát đi, tỷ giá USD trên thị trường liên ngân hàng và tại các ngân hàng thương mại đã quay đầu giảm. Cuối phiên 22/8, giá USD phổ biến ở mức 26.520 đồng/USD, thấp hơn so với buổi sáng khi nhiều ngân hàng niêm yết giá bán sát 26.550 đồng. Điều này cho thấy hiệu ứng tâm lý của biện pháp can thiệp là rất rõ ràng: thị trường nhận tín hiệu rằng NHNN đã vạch ra ranh giới, từ đó hạ nhiệt kỳ vọng đầu cơ.
Tính từ đầu năm, tỷ giá USD trong hệ thống ngân hàng đã tăng khoảng 3,8%, phản ánh sức ép từ cả yếu tố bên ngoài lẫn nhu cầu ngoại tệ trong nước. Do đó, hành động kịp thời của NHNN được xem như “van xả áp lực” trong bối cảnh thị trường liên tục bị cuốn theo đà tăng của đồng bạc xanh.
Hồi tháng 1/2025, NHNN cũng từng tung ra các hợp đồng bán USD kỳ hạn với giá 25.450 đồng, đi kèm quyền chọn hủy. Kết quả là tỷ giá ngay lập tức giảm mạnh trong nửa cuối tháng 1, trước khi quay trở lại xu hướng tăng kéo dài từ tháng 2 đến nay. Thực tế này cho thấy công cụ bán kỳ hạn có tác dụng điều tiết kỳ vọng ngắn hạn, nhưng để duy trì ổn định lâu dài, cần sự phối hợp đồng bộ với chính sách tiền tệ, thương mại và dòng vốn quốc tế.
Tác động và triển vọng
Giới phân tích cho rằng, việc NHNN ấn định mức 26.550 đồng/USD sẽ góp phần “neo” kỳ vọng thị trường, hạn chế tình trạng đầu cơ găm giữ ngoại tệ. Đồng thời, động thái này còn mang tính kỹ thuật khi đẩy phần nhu cầu USD của hệ thống ngân hàng về giai đoạn cuối năm 2025 – đầu 2026, khi nguồn cung ngoại tệ dự kiến cải thiện nhờ kiều hối, dòng vốn đầu tư và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất.
Thực tế, bối cảnh quốc tế đang hỗ trợ cho định hướng này. Tại hội nghị Jackson Hole vừa qua, Chủ tịch Fed Jerome Powell thừa nhận thị trường lao động Mỹ rơi vào trạng thái “cân bằng kỳ lạ” với cả cung và cầu đều suy yếu. Điều này mở đường cho kịch bản Fed có thể giảm lãi suất ngay trong tháng 9 tới. Các hợp đồng phái sinh hiện định giá xác suất cắt giảm 0,25 điểm phần trăm ở mức gần 90%, tăng mạnh so với tuần trước. Nếu kịch bản này xảy ra, đồng USD có thể mất đà, từ đó giảm bớt áp lực lên tỷ giá VND.
Động thái mới của NHNN được xem là thông điệp kép: vừa quyết liệt bảo vệ ổn định tỷ giá, vừa linh hoạt trong việc sử dụng công cụ để tránh tổn hại tới dự trữ ngoại hối và thanh khoản hệ thống. Trong bối cảnh nền kinh tế đang cần duy trì môi trường lãi suất ổn định để hỗ trợ tăng trưởng tín dụng, việc không để tỷ giá leo thang mất kiểm soát càng có ý nghĩa quan trọng.
