0
0
Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa trải qua những phiên giao dịch đầy biến động. Sự sụt giảm nhanh chóng này không chỉ xóa đi thành quả tăng điểm trước đó mà còn đặt ra những câu hỏi lớn về xu hướng sắp tới, đặc biệt trong bối cảnh dòng tiền đang có sự phân hóa cực kỳ mạnh mẽ.
Thực tế cho thấy, nhịp tăng điểm trước đó của thị trường mang nhiều yếu tố “ảo” khi động lực chính chỉ đến từ một nhóm cổ phiếu trụ cột, trong khi phần lớn danh mục của nhà đầu tư cá nhân không những không tăng mà còn chịu áp lực điều chỉnh. Khi các trụ đỡ này suy yếu, chỉ số chung lao dốc kéo theo tâm lý thận trọng bao trùm toàn thị trường. Tuy nhiên, trong “nguy” luôn có “cơ”, việc bóc tách kỹ lưỡng các lớp vỏ của thị trường lúc này sẽ giúp nhà đầu tư nhìn thấy những tín hiệu lạc quan tiềm ẩn cho giai đoạn chuyển giao sang năm 2026.
Tác động từ nhóm cổ phiếu lớn và hiện tượng phân hóa dòng tiền
Một trong những nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự hụt hẫng của nhà đầu tư trong giai đoạn vừa qua chính là hiện tượng “xanh vỏ, đỏ lòng”. Theo phân tích từ các chuyên gia, nếu nhìn vào bề nổi, VN-Index đã có một nhịp tăng trưởng ấn tượng hơn 166 điểm tính từ đáy ngắn hạn ngày 10/11, vươn lên mốc 1.747 điểm vào ngày 9/12. Tuy nhiên, con số này không phản ánh đúng bức tranh sức khỏe chung của toàn thị trường.
Số liệu thống kê chỉ ra rằng, phần lớn đà tăng này được đóng góp bởi nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup (bao gồm VIC, VPL và VHM). Chỉ riêng ba mã này đã đóng góp tới 137 điểm vào chỉ số chung, để lại mức đóng góp vô cùng khiêm tốn cho hàng trăm mã cổ phiếu còn lại.
Chính sự chênh lệch này đã tạo ra rủi ro lớn khi nhóm cổ phiếu trụ cột điều chỉnh. Khi các mã đầu tàu giảm điểm, dòng tiền thay vì lan tỏa sang các nhóm ngành khác lại có xu hướng rút lui hoặc đứng ngoài quan sát, khiến thanh khoản thị trường duy trì ở mức thấp, chỉ dao động quanh ngưỡng 600–700 triệu cổ phiếu mỗi phiên. Điều này cho thấy dòng tiền thông minh hiện tại không thực sự dồi dào và mang tính cục bộ rất cao.
Mặc dù vậy, ở góc độ tích cực hơn, nhịp điều chỉnh hiện tại mang tính chất kỹ thuật nhiều hơn là sự hoảng loạn. Khác với đợt bán tháo hồi cuối tháng 10 – khi áp lực bán lan rộng trên toàn mặt trận – đợt giảm điểm lần này chủ yếu do ảnh hưởng từ nhóm vốn hóa lớn. Các nhóm cổ phiếu khác (midcap, smallcap) dù không tăng nhưng cũng không ghi nhận tình trạng bán tháo ồ ạt.
Nếu loại bỏ biến động của nhóm Vingroup ra khỏi rổ chỉ số, có cơ sở để tin rằng mặt bằng chung của thị trường đang dao động ở vùng đáy và đã sẵn sàng cho quá trình tích lũy lại.
Chiến lược đầu tư ngắn hạn và kỳ vọng phục hồi trong quý 1 năm 2026
Trong bối cảnh thời gian còn lại của năm tài chính không còn nhiều, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cần hết sức thận trọng trong việc lựa chọn danh mục. Yếu tố vĩ mô đang có những tác động trái chiều, đặc biệt là diễn biến của mặt bằng lãi suất. Quan sát thực tế cho thấy, lãi suất liên ngân hàng qua đêm đã vượt ngưỡng 7%, đồng thời nhiều ngân hàng thương mại buộc phải tăng lãi suất huy động ngắn hạn để đảm bảo thanh khoản và tỷ lệ LDR.
Tình trạng “thiếu tiền” trong ngắn hạn này sẽ là lực cản lớn khiến thanh khoản thị trường chứng khoán khó có thể bùng nổ ngay lập tức.
Do đó, chiến lược “đánh nhanh thắng nhanh” hoặc kỳ vọng vào các nhóm ngành cần vốn lớn như ngân hàng hay chứng khoán bứt phá ngay trong tháng cuối năm được đánh giá là không khả thi. Lượng hàng kẹp giá cao tại các nhóm này vẫn còn lớn, đòi hỏi thời gian hấp thụ và tích lũy dài hơi hơn. Thay vào đó, dòng tiền thông minh có xu hướng tìm đến các câu chuyện tăng trưởng riêng biệt cuối năm.
Hai nhóm ngành sáng giá được nhắc tên là đầu tư công và dầu khí. Đặc biệt, nhóm đầu tư công đang đứng trước cơ hội lớn nhờ áp lực giải ngân ngân sách nhà nước thường tăng tốc mạnh mẽ vào quý 4. Kỳ vọng về doanh thu và lợi nhuận được hạch toán vào dịp cuối năm sẽ là động lực giúp nhóm này đi ngược dòng thị trường chung hoặc giữ giá tốt hơn. Bên cạnh đó, các cổ phiếu có thanh khoản vừa phải, không quá loãng sẽ dễ thu hút dòng tiền trong bối cảnh “tiền đắt” như hiện nay.
Nhìn xa hơn, bức tranh năm 2026 đang dần sáng sủa hơn. Khi bước sang năm mới, các nút thắt về hạn mức tín dụng (room tín dụng), áp lực tỷ giá và các chỉ tiêu vĩ mô sẽ được thiết lập lại ở mức cân bằng mới. Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước sẽ có thêm dư địa để điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt hơn, qua đó hỗ trợ thanh khoản cho nền kinh tế.
Lịch sử cho thấy, quý 1 hàng năm thường là thời điểm thuận lợi để thị trường chứng khoán hình thành một sóng tăng mới. Vì vậy, nhịp điều chỉnh hiện tại chính là cơ hội để nhà đầu tư cơ cấu lại danh mục, loại bỏ những mã yếu kém và tích lũy những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, đón đầu chu kỳ tăng trưởng mới.
