
Trong những ngày gần đây, thị trường tài chính toàn cầu đã chứng kiến những biến động mạnh mẽ khi Nhật Bản quyết định tăng lãi suất, gây ra phản ứng tiêu cực từ các nhà đầu tư.
Động thái này của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) không chỉ ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán nội địa mà còn lan rộng sang các thị trường quốc tế, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức.
Nhật Bản tăng lãi suất: phản ứng của thị trường
Vào thứ Tư, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã quyết định tăng lãi suất thêm 15 điểm cơ bản, nâng mức lãi suất chính sách lên 0,25%. Đây là lần tăng lãi suất thứ hai trong năm nay và là một phần trong nỗ lực liên tục của BOJ nhằm bình thường hóa chính sách tiền tệ sau hơn một thập kỷ thực hiện chính sách mua nợ.
Thông báo này đã gây ra một làn sóng lo ngại trong cộng đồng nhà đầu tư, khiến chỉ số Nikkei 225 giảm mạnh trong hai ngày liên tiếp.
Cụ thể, chỉ số Nikkei 225 đã giảm 4,5% vào thứ Sáu, sau khi đã giảm 2,5% vào ngày hôm trước. Hiện tại, chỉ số này đang tiến tới mức thấp nhất kể từ tháng Hai. Điều này cho thấy sự bất an của các nhà đầu tư trước những thay đổi về chính sách tiền tệ của Nhật Bản. Ken Cheung, giám đốc chiến lược ngoại hối tại Mizuho Securities, nhận xét:
“BOJ đã thực hiện một sự thay đổi quan điểm mạnh mẽ sau khi bất ngờ tăng lãi suất 15 điểm cơ bản. Quan trọng là, BOJ đã cảnh báo về rủi ro lạm phát tăng cao và để ngỏ khả năng tăng lãi suất thêm.”
Sự thay đổi này đã thu hẹp khoảng cách lãi suất giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ, dẫn đến sự tăng giá của đồng yên Nhật so với đô la Mỹ. Các vị thế bán khống đồng yên đã bị giải tỏa, nghĩa là những người bán khống đã đóng vị thế của họ đối với đồng yên, khiến đồng đô la giảm hơn 4% so với đồng yên Nhật kể từ giữa tháng trước. Vào thứ Sáu, đồng đô la đã hồi phục nhẹ so với đồng yên, tăng 0,1% lên mức 149,57.
Tác động đến thị trường chứng khoán Nhật Bản
Sự tăng giá của đồng yên đã tạo ra áp lực lên các công ty xuất khẩu của Nhật Bản, những doanh nghiệp trước đó đã hưởng lợi từ đồng yên yếu. Frank Benzimra, trưởng bộ phận chiến lược chứng khoán châu Á tại Societe Generale, cho biết: “Rủi ro biến động tăng của đồng yên đe dọa thị trường chứng khoán tăng giá kéo dài hàng thập kỷ của Nhật Bản.”
Ông còn cho biết thêm rằng sự tăng giá nhanh chóng của đồng tiền này sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận của các nhà xuất khẩu của Nhật Bản.
Trong bốn năm qua, đồng yên đã suy yếu rộng rãi, giảm 40% so với đô la Mỹ và 30% so với euro. Điều này đã giúp thúc đẩy sự tăng trưởng của các công ty Nhật Bản, đẩy chỉ số Nikkei 225 lên mức cao kỷ lục trong năm nay. Tuy nhiên, khi đồng yên bắt đầu mạnh lên trong ba tuần qua, cổ phiếu Nhật Bản đã điều chỉnh, với chỉ số Nikkei giảm 12% kể từ ngày 12 tháng 7.
Các nhà phân tích của Citi cho biết: “Từ góc độ chứng khoán Nhật Bản, sự thúc đẩy lợi nhuận từ đồng yên yếu đang dần giảm đi.” Mặc dù vậy, họ vẫn lạc quan về triển vọng dài hạn của thị trường chứng khoán Nhật Bản, khi lạm phát đang gia tăng và một “vòng xoáy lương-giá” tích cực đang hình thành trong nền kinh tế.
Hy vọng rằng việc tăng lương và giá cả sẽ giúp Nhật Bản thoát khỏi nhiều năm suy yếu kinh tế và tạo ra sự phục hồi bền vững.
Nhật Bản và tác động toàn cầu: Phản ứng của các thị trường khác
Không chỉ thị trường Nhật Bản chịu ảnh hưởng, các thị trường khác trong khu vực châu Á cũng chịu tác động mạnh mẽ từ động thái tăng lãi suất của BOJ. Vào thứ Sáu, các chỉ số chứng khoán trên toàn châu Á đều giảm điểm. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm 3,3%, chỉ số S&P/ASX 200 của Úc giảm 2,3%, chỉ số Hang Seng của Hồng Kông giảm 2,1%, và chỉ số Shanghai Composite của Trung Quốc giảm 0,5%.
Trên Phố Wall, các chỉ số chứng khoán cũng chịu áp lực sau khi dữ liệu kinh tế mới làm dấy lên lo ngại rằng nền kinh tế Mỹ đang suy yếu. Chỉ số Trung bình Công nghiệp Dow giảm 1,2%, chỉ số S&P 500 mất 1,4%, và chỉ số Nasdaq Composite giảm 2,3%.
Dữ liệu mới nhất cho thấy số đơn xin trợ cấp thất nghiệp lần đầu tăng lên 249.000 đơn trong tuần trước, mức cao nhất kể từ tháng 8 năm ngoái. Đồng thời, số đơn tiếp tục nhận trợ cấp tăng lên 1,877 triệu, mức cao nhất kể từ tháng 11 năm 2021.
Các nhà phân tích của ANZ viết trong một ghi chú: “Các thị trường đã củng cố kỳ vọng về việc cắt giảm lãi suất khi dữ liệu sản xuất yếu cho thấy nền kinh tế Mỹ đang chậm lại đáng kể.” Họ dự đoán rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ thực hiện ba lần cắt giảm lãi suất trong năm nay, với khả năng đợt cắt giảm đầu tiên sẽ diễn ra vào tháng 9.
Tuy nhiên, không phải tất cả các nhà phân tích đều đồng tình với dự đoán này. Một số ý kiến cho rằng Fed sẽ thận trọng trong việc điều chỉnh lãi suất, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn. Việc cắt giảm lãi suất quá sớm có thể làm giảm khả năng kiểm soát lạm phát và gây ra những hậu quả tiêu cực cho nền kinh tế.
Nhìn chung, động thái tăng lãi suất của Nhật Bản đã gây ra những phản ứng tiêu cực từ thị trường toàn cầu, đặc biệt là trong bối cảnh các nền kinh tế lớn như Mỹ đang đối mặt với những dấu hiệu suy yếu. Điều này đặt ra những thách thức lớn cho các nhà hoạch định chính sách khi họ cố gắng cân bằng giữa việc kiềm chế lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Trong tương lai gần, sự biến động của thị trường có thể vẫn tiếp diễn, và các quyết định về chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến thị trường toàn cầu.