0
0
Nhật Bản – nền kinh tế lớn thứ hai châu Á – đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt gạo nghiêm trọng, khiến giá mặt hàng thiết yếu này tăng mạnh tới 60% trong vòng một năm qua. Để đối phó với tình trạng này, chính phủ Nhật Bản đã lên kế hoạch giải phóng một phần kho dự trữ gạo quốc gia nhằm bình ổn giá cả và hỗ trợ thị trường.
Giá gạo Nhật Bản tăng phi mã
Theo tạp chí Fortune, giá gạo ở Nhật Bản đã tăng đáng kể từ mùa hè năm ngoái, khi người tiêu dùng nước này đổ xô mua dự trữ do lo ngại về khả năng xảy ra một trận động đất lớn ngoài khơi Thái Bình Dương. Sự hoảng loạn này, cùng với nhiều yếu tố khác như tình trạng thiếu hụt nguồn cung, chi phí sản xuất tăng cao và sự phục hồi mạnh mẽ của ngành du lịch, đã góp phần đẩy giá gạo lên mức kỷ lục.
Báo cáo từ Bộ Nông nghiệp Nhật Bản cho thấy, trong vòng một năm qua, giá gạo trong nước đã tăng 60%, tác động trực tiếp đến tình hình lạm phát cơ bản. Để kiềm chế đà tăng giá, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) thậm chí đã quyết định tăng lãi suất lên mức cao nhất trong 17 năm qua.
Nhật Bản sẽ giải phóng kho dự trữ gạo
Trước tình hình giá gạo tăng cao, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Nhật Bản, ông Taku Eto, cho biết chính phủ nước này sẽ giải phóng một phần kho dự trữ gạo quốc gia. Nhật Bản hiện có khoảng 1 triệu tấn gạo dự trữ – tương đương khoảng 1/7 tổng lượng tiêu thụ hàng năm của nước này.
Khác với Mỹ – nơi kho dự trữ chiến lược dầu mỏ thường được sử dụng để ổn định giá nhiên liệu – kho dự trữ gạo của Nhật Bản trước đây chủ yếu được sử dụng trong các trường hợp khẩn cấp như thiên tai hoặc mất mùa. Lần gần đây nhất Nhật Bản phải sử dụng nguồn gạo dự trữ là vào năm 2011, khi trận động đất Tohoku và sóng thần khiến nhà máy điện hạt nhân Fukushima gặp sự cố rò rỉ phóng xạ.
Lần này, mặc dù không có thiên tai nghiêm trọng, nhưng tình trạng lạm phát cao và giá gạo leo thang đã buộc chính phủ phải sử dụng biện pháp can thiệp này. Tuy nhiên, ông Eto không tiết lộ chính xác thời điểm và số lượng gạo sẽ được giải phóng. Đồng thời, Bộ Nông nghiệp Nhật Bản cũng đang xem xét sửa đổi quy định để có thể sử dụng kho dự trữ linh hoạt hơn trong các tình huống cần thiết.
Việt Nam duy trì sản lượng gạo ổn định
Trong khi Nhật Bản gặp khó khăn với nguồn cung gạo, sản lượng gạo của Việt Nam vẫn duy trì ở mức ổn định. Năm 2023, Việt Nam sản xuất khoảng 43,5 triệu tấn gạo, và dự báo năm 2024 con số này sẽ đạt khoảng 43,2 triệu tấn. Điều này giúp Việt Nam giữ vững vị thế là một trong những nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, đồng thời có thể tận dụng cơ hội từ nhu cầu ngày càng tăng tại các thị trường như Nhật Bản.
Việc Nhật Bản phải giải phóng kho dự trữ gạo cho thấy thị trường gạo toàn cầu đang có nhiều biến động. Tình trạng biến đổi khí hậu, chi phí sản xuất gia tăng và nhu cầu thực phẩm tăng cao đều có thể tiếp tục đẩy giá gạo lên trong tương lai.
Dù giá gạo tăng cao gây áp lực lên người tiêu dùng, nhưng lại mang lại lợi ích nhất định cho nông dân Nhật Bản. Theo báo Asahi Shimbun, giá gạo tăng giúp người trồng lúa có thu nhập cao hơn, bù đắp cho chi phí sản xuất đang gia tăng. Tuy nhiên, để tránh tình trạng sụt giá quá mạnh khi giải phóng kho dự trữ, chính phủ Nhật Bản dự kiến sẽ mua lại số gạo này trong vòng một năm.
Bộ trưởng Eto thừa nhận rằng việc giải phóng kho dự trữ có thể gây phản ứng từ phía các nhà sản xuất, vì họ muốn giữ giá gạo cao để trang trải chi phí sản xuất. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng nếu giá quá cao, người tiêu dùng có thể thay đổi thói quen ăn uống, dẫn đến giảm nhu cầu trong dài hạn. Do đó, chính phủ cần có những chính sách cân bằng để đảm bảo lợi ích chung cho cả người tiêu dùng và nhà sản xuất.
Tình trạng giá gạo tăng vọt tại Nhật Bản không chỉ phản ánh sự mất cân bằng cung – cầu trong nước mà còn là một phần của bức tranh toàn cầu về biến động thị trường lương thực. Quyết định giải phóng kho dự trữ gạo của Nhật Bản là một giải pháp tạm thời, nhưng về lâu dài, nước này có thể cần xem xét các chiến lược bền vững hơn, bao gồm tăng cường nhập khẩu từ các quốc gia như Việt Nam để đảm bảo nguồn cung ổn định.
