34
0
Dựa trên thu nhập và khả năng tài chính, có thể chia nhu cầu cá nhân thành bốn nhóm chính: đại chúng, trung lưu, người giàu và người siêu giàu.
Người giàu, siêu giàu Việt Nam đang tăng trưởng ra sao?
Nhóm đại chúng:
Chiếm phần lớn dân số trưởng thành (70–85%), nhóm này có thu nhập còn hạn chế, chủ yếu ưu tiên tích lũy an toàn như gửi tiết kiệm, mua vàng thay vì đầu tư. Tính đến cuối 2024, chỉ khoảng 0,4% dân số tham gia các quỹ đầu tư công chúng.
Dù chưa phải khách hàng chính của QLTS, nhóm này có tiềm năng lớn nếu được tiếp cận với các sản phẩm đầu tư phù hợp (quỹ hưu trí, quỹ tiết kiệm dài hạn). Hiện tại, tài sản tài chính của họ chủ yếu nằm ở tiền gửi ngân hàng (hơn 5,6 triệu tỷ đồng, tương đương ~60% GDP), vàng, ngoại tệ và bất động sản. Thách thức lớn là thay đổi thói quen “ăn chắc mặc bền” để họ sẵn sàng đầu tư qua các định chế chuyên nghiệp.
Nhóm trung lưu:
Đây là tầng lớp đang mở rộng nhanh chóng. Theo dự báo của EIU, tỷ lệ trung lưu tại Việt Nam sẽ tăng từ 13% dân số năm 2022 lên 26% vào năm 2026 (tương đương hơn 25 triệu người). Nhóm này có thu nhập khá, bắt đầu quan tâm đến đầu tư thay vì chỉ tiết kiệm.
Nhiều người đã tham gia thị trường chứng khoán (cổ phiếu, trái phiếu) và tìm hiểu về quỹ đầu tư, bảo hiểm nhân thọ liên kết đầu tư.
Tính đến cuối 2024, có khoảng 393.000 nhà đầu tư sở hữu chứng chỉ quỹ mở, tăng 54% so với 2023, nhưng vẫn rất nhỏ so với hàng chục triệu người trung lưu.
Nhu cầu của nhóm này là các sản phẩm đơn giản, dễ tham gia, thanh khoản cao như quỹ mở, quỹ ETF, hoặc quản lý tài sản số (roboadvisory). Tuy nhiên, thiếu kiến thức tài chính vẫn là rào cản lớn. Do đó, cần đẩy mạnh giáo dục tài chính và mở rộng kênh phân phối (ngân hàng, công ty chứng khoán) để tiếp cận nhóm khách hàng này.
Nhóm người giàu (HNWI):
Định nghĩa là những cá nhân sở hữu tài sản ròng từ 1 triệu USD trở lên, nhóm này tuy chiếm tỷ lệ nhỏ nhưng đang tăng nhanh. Theo Báo cáo Thịnh vượng 2024 của Knight Frank, Việt Nam hiện có khoảng 19.400 triệu phú USD, và dự kiến sẽ tăng mạnh trong giai đoạn 2023– 2030.
Còn theo báo cáo mới nhất 2025 của Knight Frank thì ước tính số người Việt Nam có tài sản từ 10 triệu USD trở lên là 5.459 người.
Khác với hai nhóm trên, người giàu có nhu cầu QLTS đa dạng và chuyên sâu, từ quản lý danh mục đầu tư chứng khoán, bất động sản, đến lập kế hoạch thuế, thừa kế.
Nhiều người sử dụng dịch vụ private banking hoặc thuê công ty quản lý quỹ để đầu tư. Tuy nhiên, dịch vụ QLTS cao cấp tại Việt Nam vẫn còn sơ khai. Một bộ phận người giàu đang đưa tài sản ra nước ngoài (Singapore, Mỹ, châu Âu) do trong nước thiếu sản phẩm đáp ứng kỳ vọng.
Đây là thách thức và cũng là cơ hội để ngành QLTS phát triển các dịch vụ chuyên nghiệp hơn nhằm giữ dòng vốn này ở lại. Ngoài ra, nhu cầu đầu tư vào tài sản thay thế (pri (private equity, quỹ phòng hộ, nghệ thuật…) cũng ngày càng gia tăng.
Nhóm siêu giàu (Ultra HNWI):
là những cá nhân có tài sản ròng từ 30 triệu USD trở lên, nhóm này có khoảng 750 người vào năm 2023, dự kiến đạt gần 1.000 người vào 2028. Khác với nhóm HNWI, nhu cầu của giới siêu giàu vượt ngoài biên giới quốc gia. Họ tìm kiếm cơ hội đầu tư toàn cầu, lập family office để quản lý tài sản, đồng thời tham gia các hoạt động từ thiện, xã hội.
Hiện nay, quản lý tài sản (QLTS) cho giới siêu giàu tại Việt Nam chủ yếu do các ngân hàng tư nhân (Private Bank), công ty nước ngoài đảm nhiệm (thông qua chi nhánh quốc tế, quỹ đầu tư nước ngoài).
Để giữ chân tài sản của nhóm này, cần phát triển khung pháp lý cho family office và xây dựng các trung tâm tài chính trong nước, thay vì để dòng tiền chảy ra Singapore, Thụy Sĩ…
Nhu cầu QLTS cá nhân tại Việt Nam đang tăng mạnh, nhưng mức độ tham gia thực tế vẫn còn thấp. Tầng lớp trung lưu mở rộng nhanh là động lực chính, trong khi sự gia tăng người giàu và siêu giàu tạo cơ hội cho các dịch vụ cao cấp.
Thách thức đặt ra là đa dạng hóa sản phẩm và kênh phân phối để đáp ứng từng phân khúc: Nhóm đại chúng cần sản phẩm đơn giản, chi phí thấp.
Nhóm trung lưu cần kênh đầu tư linh hoạt, dễ tiếp cận. Người giàu & siêu giàu cần dịch vụ tùy biến, chuyên sâu.
Ngoài ra, xây dựng niềm tin và hiểu biết về QLTS rất quan trọng. Hiện nhiều người vẫn e ngại đầu tư do lo ngại rủi ro hoặc thiếu kiến thức. Khi các quỹ đầu tư trong nước chứng minh được hiệu quả (lợi nhuận tốt, minh bạch), sẽ có nhiều nhà đầu tư cá nhân tham gia hơn.
