0
0
Một trong những nội dung đáng chú ý tại Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng là việc đề xuất chuyển thẩm quyền cho vay đặc biệt lãi suất 0% không tài sản bảo đảm từ Thủ tướng sang Ngân hàng Nhà nước. Đề xuất này được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thủ tục, tăng tính chủ động, đồng thời bảo đảm an toàn hệ thống tài chính – ngân hàng.
Đề xuất trao quyền quyết định cho Ngân hàng Nhà nước
Hôm nay (20/5) Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng, thừa ủy quyền Thủ tướng trình bày trước Quốc hội dự thảo sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng. Một trong những điểm mới nổi bật là đề xuất cho phép Ngân hàng Nhà nước (NHNN) được quyết định việc cho các tổ chức tín dụng vay đặc biệt lãi suất 0% một năm, không có tài sản bảo đảm – thẩm quyền trước đây thuộc về Thủ tướng Chính phủ.
Cụ thể, theo nội dung dự thảo, NHNN có thể cho vay tổ chức tín dụng trong một số tình huống đặc biệt như: Đảm bảo thanh khoản để trả tiền cho người gửi trong trường hợp rút tiền hàng loạt, hỗ trợ tổ chức tín dụng thực hiện phương án phục hồi hoặc chuyển giao bắt buộc.
Theo Thống đốc Nguyễn Thị Hồng, việc phân quyền cho NHNN là giải pháp giảm bớt khâu trung gian, giúp đẩy nhanh tiến độ xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, đảm bảo ổn định hệ thống ngân hàng trong bối cảnh có nhiều biến động.
Cần quy định rõ ràng, minh bạch tiêu chí cho vay đặc biệt
Thẩm tra nội dung này, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội do ông Phan Văn Mãi làm Chủ nhiệm, bày tỏ đồng tình với chủ trương trao quyền cho NHNN. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ rà soát lại quy định hiện hành về cho vay đặc biệt, nghiên cứu quy định chi tiết tiêu chí, điều kiện cụ thể cho các khoản vay đặc biệt với lãi suất 0% hoặc không có tài sản bảo đảm.
Việc minh bạch hóa các quy định này sẽ giúp tăng tính trách nhiệm, tăng tính kiểm soát, và đảm bảo việc áp dụng diễn ra công bằng, chính xác.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị rà soát lại luật hiện hành về thẩm quyền quyết định cho vay đặc biệt để sửa đổi, bổ sung phù hợp việc phân cấp thẩm quyền cho Ngân hàng Nhà nước, tránh phát sinh vướng mắc trong thực hiện.
Tổ chức tín dụng được quyền thu giữ tài sản bảo đảm
Bên cạnh đề xuất về quyền cho vay đặc biệt, dự thảo luật còn bổ sung quy định về quyền thu giữ tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu – một nội dung được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh tỷ lệ nợ xấu ngân hàng đang có dấu hiệu gia tăng.
Theo dự thảo:
- Việc thu giữ tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu chỉ được thực hiện khi hợp đồng có quy định rõ ràng, rằng bên nhận tài sản có quyền xử lý, thu giữ.
- Việc thu giữ tài sản cũng không phải đơn phương, vô điều kiện mà phải tuân thủ các giới hạn pháp lý, phạm vi, điều kiện theo quy định của pháp luật.
- Tổ chức tín dụng không được áp dụng các vi phạm điều cấm của pháp luật, trái đạo đức xã hội khi thu giữ tài sản để tránh lạm dụng quyền thu giữ tài sản bảo đảm.
Ngoài ra, tổ chức tín dụng có thể ủy quyền việc thu giữ cho công ty quản lý nợ và khai thác tài sản của tổ chức tín dụng đó. Trong trường hợp tổ chức tín dụng bị chuyển giao bắt buộc, việc thu giữ có thể được thực hiện bởi đơn vị tiếp nhận hoặc đơn vị quản lý nợ được ủy quyền.
Nợ xấu có dấu hiệu tăng cao
Tính đến cuối tháng 7/2024, tỷ lệ nợ xấu nội bảng – bao gồm nợ xấu của các ngân hàng bị mua lại bắt buộc hoặc bị kiểm soát đặc biệt – ở mức 4,75% tăng 0,2% so với cuối năm 2023 và trên 2% cuối 2022. Tháng đầu năm nay, tỷ lệ nợ xấu nội bảng ở mức 4,3%. Diễn biến này cho thấy áp lực lớn trong việc xử lý nợ xấu, buộc cơ quan quản lý phải có những công cụ pháp lý mạnh hơn.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng việc bổ sung quyền thu giữ tài sản là cần thiết, nhưng đồng thời đề nghị Chính phủ rà soát các điều kiện để thực hiện quyền thu giữ tài sản bảo đảm khoản nợ xấu. Chính phủ cũng cần làm rõ vai trò, trách nhiệm của UBND cấp xã và cơ quan công an cấp xã trong việc giữ an ninh, trật tự, an toàn xã hội trong quá trình thu giữ tài sản bảo đảm; việc ủy quyền thu giữ tài sản bảo đảm.
Quy trình, thủ tục thu giữ tài sản bảo đảm và xử lý tài sản này, cơ quan thẩm tra đề nghị giao Chính phủ quy định chi tiết. Việc này để minh bạch, bảo vệ quyền, lợi ích của người bị thu giữ tài tài sản bảo đảm và các bên liên quan.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng sẽ tiếp tục được Quốc hội thảo luận tại tổ vào chiều 20/5, thảo luận tại hội trường vào ngày 29/5, và dự kiến biểu quyết thông qua vào ngày 17/6.
Nếu được thông qua, các quy định mới sẽ tạo nền tảng pháp lý vững chắc giúp hệ thống tài chính ngân hàng vận hành linh hoạt hơn, xử lý nhanh các tổ chức yếu kém, đồng thời tăng cường tính kỷ cương và hiệu quả trong hoạt động tín dụng.
