0
0
Một thỏa thuận đã đạt được giữa chính quyền Trump và Trung Quốc nhằm duy trì hoạt động của TikTok tại Mỹ, các quan chức chính quyền công bố hôm thứ Hai, khép lại nỗ lực kéo dài nhiều năm bắt đầu từ nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Donald Trump.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết một thỏa thuận khung đã được thống nhất và ông Trump sẽ có cuộc trao đổi với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào thứ Sáu để hoàn tất thỏa thuận. Theo các quan chức Mỹ, thỏa thuận và cuộc trao đổi này là bước đệm cho một cuộc gặp trực tiếp giữa ông Trump và ông Tập mà cả hai bên đã mong muốn suốt nhiều tháng qua.
“Ông Trump đã đóng vai trò quan trọng trong tiến trình này. Chúng tôi đã có cuộc gọi với ông vào tối qua, nhận chỉ đạo cụ thể từ ông và chia sẻ lại với phía Trung Quốc,” Bessent nói tại Madrid hôm thứ Hai. “Nếu không có sự lãnh đạo và sức ép mà ông mang lại, chúng tôi sẽ không thể đi đến thỏa thuận ngày hôm nay.”
Chính quyền Tổng thống Trump không tiết lộ nhà đầu tư Mỹ đứng sau thương vụ, nhưng giới quan sát cho rằng nhiều khả năng nhóm này do Larry Ellison – Chủ tịch Oracle – dẫn đầu. Ông Trump hồi tháng Một cũng khẳng định sẽ ủng hộ Ellison, một người ủng hộ Trump lâu năm, trong việc mua lại tài sản TikTok tại Mỹ.
Trong tuần này, các nhà ngoại giao Mỹ và Trung Quốc đã họp tại Tây Ban Nha để bàn về thương mại và nhiều vấn đề khác. Bessent, người dẫn đầu vòng đàm phán thương mại mới nhất thay mặt Mỹ, cho biết TikTok nằm trong số các chủ đề được ưu tiên thảo luận.
“Chúng tôi tập trung rất nhiều vào TikTok và đảm bảo thỏa thuận phải công bằng với Trung Quốc nhưng đồng thời hoàn toàn tôn trọng các quan ngại an ninh quốc gia của Mỹ – và đó chính là thỏa thuận mà chúng tôi đã đạt được,”
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nói hôm thứ Hai. “Tất nhiên, chúng tôi cũng muốn bảo đảm Trung Quốc có một môi trường đầu tư công bằng tại Mỹ, nhưng an ninh quốc gia của Mỹ luôn là ưu tiên hàng đầu.”
Ông Lý Thành Cảng, Trưởng đoàn đàm phán thương mại Trung Quốc kiêm Thứ trưởng Bộ Thương mại, cho biết hai bên đã có “trao đổi thẳng thắn và sâu sắc” và đạt được “đồng thuận khung cơ bản” để TikTok tiếp tục hoạt động tại Mỹ.
Theo Tân Hoa Xã, thỏa thuận khung bao gồm “giải quyết các vấn đề liên quan TikTok thông qua hợp tác, giảm rào cản đầu tư và thúc đẩy hợp tác kinh tế – thương mại liên quan.” Ông Lý nhấn mạnh Trung Quốc sẽ không tìm kiếm bất kỳ thỏa thuận nào “đổi nguyên tắc hoặc lợi ích doanh nghiệp lấy lợi ích trước mắt.”
Ông Vương Kính Đào, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc, cho biết thỏa thuận có thể bao gồm phương án ủy thác vận hành dữ liệu người dùng Mỹ của TikTok, cũng như cấp phép thuật toán và quyền sở hữu trí tuệ, theo truyền thông nhà nước Trung Quốc.
TikTok và công ty mẹ ByteDance hiện chưa phản hồi yêu cầu bình luận từ CNN về tình trạng thỏa thuận.
Trong nhiều lần trước đây, ông Trump đã tự gia hạn thời hạn chót để đạt thỏa thuận với Trung Quốc về việc ByteDance bán ít nhất một phần mảng kinh doanh TikTok Mỹ cho một chủ sở hữu có hậu thuẫn tại Mỹ.
Trước đó, một dự luật lưỡng đảng được Quốc hội thông qua và Tổng thống Joe Biden ký ban hành đã cấm TikTok tại Mỹ vì lo ngại an ninh quốc gia, chỉ cho phép ứng dụng tiếp tục hoạt động nếu chủ sở hữu Trung Quốc thoái vốn khỏi tài sản TikTok tại Mỹ.
Ngày 18/1, TikTok tạm thời ngừng hoạt động ở Mỹ – một ngày trước khi Đạo luật Ứng dụng do Đối thủ Nước ngoài Kiểm soát có hiệu lực. Nhưng đến 19/1, tức chỉ một ngày trước khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai, ông tuyên bố sẽ ký sắc lệnh hành pháp nhằm bảo đảm các công ty Mỹ không bị phạt khi lưu hành TikTok trên kho ứng dụng hay máy chủ của họ.
Sắc lệnh hành pháp, ký ngày 20/1, đã trì hoãn 75 ngày việc thực thi luật. Đến tháng Sáu, ông Trump tiếp tục gia hạn, và hạn chót gần nhất là ngày 17/9. Giới quan sát nhận định nếu không đạt được thỏa thuận kịp thời, ông Trump có thể sẽ lại gia hạn thêm.
Luật này trao cho Tổng thống quyền tự do rộng rãi trong cách thức thực thi lệnh cấm. Tuy nhiên, giới chỉ trích cho rằng việc ông Trump liên tục kéo dài thời hạn đã làm suy yếu ý chí của Quốc hội.
Vào cuối nhiệm kỳ đầu, ông Trump từng ủng hộ việc cấm TikTok – một chính sách ông không thể thông qua, nhưng sau đó được ông Biden hậu thuẫn và ký thành luật. Quan điểm của Trump thay đổi khi ông nhận định TikTok đã góp phần vào chiến thắng bầu cử năm 2024.
TikTok hiện có khoảng 170 triệu người dùng Mỹ, phần lớn là giới trẻ – nhóm cử tri vốn ủng hộ ứng viên tổng thống Đảng Cộng hòa nhiều hơn so với các kỳ bầu cử gần đây. Ông Trump nhiều lần khẳng định một thỏa thuận sắp đạt được, nhưng đến thứ Hai tuần này mới có đột phá.
Ai sẽ mua TikTok?
Trong những tháng gần đây, nhiều nhóm đầu tư bày tỏ quan tâm đến việc mua lại TikTok. Nổi bật có nhóm do cựu chủ sở hữu đội bóng chày Los Angeles Dodgers Frank McCourt và nhà đầu tư Kevin O’Leary (nổi tiếng từ chương trình Shark Tank) dẫn đầu. Họ đã nhiều lần công khai kêu gọi được sở hữu TikTok và gửi đề nghị mua lại cho ByteDance.
Tuy nhiên, mức giá của TikTok có thể lên tới hàng chục tỷ USD – vượt quá khả năng tài chính của nhóm này. Vì vậy, họ đề nghị mua lại tài sản TikTok tại Mỹ nhưng không kèm thuật toán cốt lõi – “vũ khí bí mật” khiến người dùng bị cuốn hút vào dòng video bất tận. Họ tin rằng có thể tự phát triển một thuật toán tương tự từ đầu.
Chính vì thế, các chuyên gia phân tích ngành tin rằng ứng cử viên sáng giá nhất để mua lại tài sản TikTok tại Mỹ chính là Larry Ellison, người có tiềm lực tài chính đủ để dẫn dắt một nhóm đầu tư mua cả thuật toán – và công ty của ông vốn đã có quan hệ hợp tác với TikTok.
Oracle từ năm 2020 đã bắt đầu lưu trữ dữ liệu người dùng Mỹ của TikTok và từng đạt thỏa thuận mua lại ứng dụng này với chính quyền của Tổng thống Trump nhiệm kỳ đầu, trước khi thương vụ bị chặn.
Ông Trump trước đây từng đề xuất mô hình liên doanh 50-50 giữa ByteDance và một chủ sở hữu Mỹ mới. Nhưng tranh cãi vẫn nổ ra liệu mức sở hữu nào của phía Trung Quốc có được luật pháp chấp nhận. Mỹ hiện cũng chưa làm rõ chi tiết loại thỏa thuận đã đạt được hôm thứ Hai.
Cho đến nay, Trung Quốc vẫn tỏ ra do dự trong việc để ByteDance từ bỏ cổ phần Mỹ. Nhưng khi căng thẳng thương mại leo thang từ mùa xuân và kéo dài suốt mùa hè – điển hình là việc Bắc Kinh cáo buộc Nvidia vi phạm luật chống độc quyền hôm thứ Hai – giới chức Trung Quốc dường như đã quyết định nhượng bộ.
Theo các quan chức Mỹ, nếu không có thỏa thuận TikTok, cuộc gặp ông Trump – ông Tập sẽ không thể diễn ra. Việc ký kết thỏa thuận giúp tăng khả năng hai nhà lãnh đạo sẽ gặp nhau khi ông Trump thăm châu Á vào cuối tháng 10.
Ông Trump dự kiến có chuyến công du châu Á cuối tháng 10 và đầu tháng 11, và đây có thể là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa ông Trump và ông Tập trong nhiệm kỳ hai của ông.
Hôm thứ Hai, ông Trump ám chỉ rằng thỏa thuận đang đến gần: “Cuộc Đàm phán Thương mại lớn giữa Mỹ và Trung Quốc tại châu Âu đã diễn ra rất tốt! Sẽ sớm kết thúc,” ông viết trên Truth Social.
Theo: CNN
