Chính quyền Mỹ vừa áp đặt biểu thuế quan mới từ 10% đến 12,5% đối với 60 đối tác thương mại nhằm thay thế sắc lệnh thuế tạm thời 10% vừa hết hiệu lực.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa chính thức thông báo áp đặt hàng loạt mức thuế quan mới đối với 60 đối tác thương mại trên phạm vi toàn cầu. Động thái này nhằm thay thế trực tiếp cho mức thuế quan toàn cầu tạm thời 10% sẽ hết hiệu lực trong ngày hôm nay.
Theo thông báo đăng tải công khai trên Công báo Liên bang Mỹ (Federal Register), chính sách mới bắt đầu có hiệu lực ngay sau 0h ngày 24/7 theo giờ Mỹ. Thời điểm này tương đương với sau 11h sáng ngày 24/7 tính theo giờ Việt Nam.
Phạm vi tác động của quyết định này được đánh giá là rất rộng lớn. Trong thông báo công bố chiều ngày 23/7, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) cho biết loại thuế quan mới sẽ áp dụng với 60 đối tác thương mại, bao phủ khoảng 99,4% kim ngạch nhập khẩu của Mỹ.
Dù phủ rộng gần như toàn bộ hoạt động nhập khẩu, USTR cho biết họ hiện chưa thể đưa ra ước tính cụ thể về khoản thu mà mức thuế mới sẽ mang lại khi trả lời phỏng vấn kênh truyền hình CNBC.
Về mức áp dụng, các mức thuế mới sẽ dao động trong khoảng từ 10% đến 12,5%. Mức thuế mới thay thế mức thuế quan toàn cầu tạm thời 10% vốn hết hiệu lực đúng vào thời điểm chính sách mới bắt đầu được triển khai.
Nhằm hạn chế tác động tiêu cực lên một số ngành công nghiệp, một quan chức cấp cao của Mỹ làm rõ rằng thuế quan mới sẽ không bị áp chồng lên thuế nhập khẩu hiện hành đối với hai mặt hàng thép và nhôm.
Điều này có nghĩa là các mức thuế theo ngành hay thuế theo Mục 232 do ông Trump ban hành vào năm ngoái với lý do an ninh quốc gia vẫn tiếp tục giữ nguyên cơ chế vận hành riêng.
Động thái mới nhất cho thấy rõ chính quyền Tổng thống Donald Trump đang nỗ lực xây dựng lại hàng rào thuế quan. Bước đi này diễn ra sau khi thuế đối ứng bị Tòa án Tối cao Mỹ hủy bỏ hồi đầu năm nay.
Cơ sở pháp lý Mục 301 và mục tiêu tái công nghiệp hóa của Mỹ
Về lộ trình đề xuất, chính quyền ông Trump đã lần đầu tiên đề xuất mức thuế mới trong tháng 6. Bước đi được đưa ra sau khi kết luận rằng các quốc gia bị nhắm đến đã không ngăn chặn hiệu quả tình trạng sử dụng lao động cưỡng bức trong hoạt động thương mại với Mỹ.
Về mặt căn cứ pháp lý, các mức thuế mới đều được ban hành theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Hồi tháng 3, chính quyền ông Trump công bố hai cuộc điều tra riêng biệt theo Mục 301.
Trong đó, một cuộc nhắm vào nghi vấn sử dụng lao động cưỡng bức, cuộc khác tập trung vào những lo ngại xoay quanh tình trạng dư thừa năng lực sản xuất tại 16 nền kinh tế. Cuộc điều tra thứ hai hiện chưa có kết luận cuối cùng.
Điều trần trước Thượng viện vào ngày 22/7, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer đã trình bày rõ quan điểm chính sách thương mại của Washington.
Ông Jamieson Greer khẳng định phía Mỹ quyết tâm sử dụng thuế quan và đàm phán các thỏa thuận nhằm hỗ trợ quá trình tái công nghiệp hóa nền kinh tế, bảo vệ người lao động Mỹ, giúp họ tăng thu nhập, đồng thời thu hẹp thâm hụt thương mại của đất nước.
Những tuyên bố này hoàn toàn đồng nhất với lập trường lâu nay của Tổng thống Donald Trump. Ông Trump từ lâu đã nhấn mạnh thuế quan là công cụ quan trọng để tạo nguồn thu cho chính phủ và giành lợi thế trước các đối tác thương mại.
Gia tăng sức ép thương mại lên các đối tác lớn
Bên cạnh việc áp thuế đối với 60 nền kinh tế, chính quyền Mỹ gần đây cũng liên tục gia tăng sức ép thương mại lên một số đối tác lớn thông qua các sắc lệnh riêng biệt.
Cụ đây nhất, Nhà Trắng đã áp thuế quan 25% với hầu hết hàng hóa nhập khẩu từ Brazil. Quyết định áp thuế quan đối với Brazil đã chính thức có hiệu lực kể từ ngày 22/7.
Song song đó, phía chính quyền Mỹ cũng thông báo áp thuế 50% với một loạt mặt hàng từ Canada. Theo kế hoạch được phía Mỹ công bố, thuế quan với Canada sẽ được bắt đầu áp dụng từ tháng sau.