0
0
Ngày 10/1, chính quyền Tổng thống Joe Biden chính thức công bố gói trừng phạt mạnh nhất từ trước đến nay nhắm vào ngành dầu khí của Nga – nguồn thu chủ lực tài trợ cho các hoạt động quân sự của Moscow tại Ukraine. Các biện pháp này nhằm gây áp lực tối đa lên toàn bộ chuỗi sản xuất, phân phối dầu của Nga, từ các nhà sản xuất, tàu chở dầu, thương nhân, đến cảng và mạng lưới buôn bán.
Cắt đứt nguồn tài chính từ dầu khí của Nga
Phát biểu với truyền thông, một quan chức cấp cao trong chính quyền Biden khẳng định: “Đây là các biện pháp trừng phạt quan trọng nhất đối với ngành năng lượng Nga – nguồn thu lớn nhất tài trợ cho những động thái của Điện Kremlin tại Ukraine.”
Theo đó, Bộ Tài chính Mỹ áp dụng lệnh trừng phạt đối với các công ty dầu lớn của Nga, bao gồm Gazprom Neft và Surgutneftegas, vốn chịu trách nhiệm thăm dò, sản xuất và kinh doanh dầu. Đồng thời, 183 tàu vận chuyển dầu của Nga, trong đó có những tàu từng chuyên chở dầu sang Ấn Độ và Trung Quốc, cũng nằm trong danh sách bị trừng phạt. Các mạng lưới buôn bán dầu khí liên quan cũng không thoát khỏi vòng vây này.
Các lệnh trừng phạt không chỉ giới hạn ở một giai đoạn mà bao trùm toàn bộ chuỗi sản xuất và phân phối dầu của Nga. Quan chức Mỹ nhấn mạnh: “Không có bước nào trong chuỗi sản xuất và phân phối mà không bị ảnh hưởng. Điều đó khiến việc trốn tránh các lệnh trừng phạt còn khiến Nga phải trả giá đắt hơn.”
Biện pháp này dự kiến gây thiệt hại hàng tỷ USD mỗi tháng cho nền kinh tế Nga nếu được thực thi đầy đủ. Thời hạn áp dụng chính thức được lùi lại đến ngày 12/3 để các bên liên quan hoàn tất các giao dịch đang thực hiện. Tuy nhiên, các chuyên gia dự đoán rằng các lệnh trừng phạt sẽ gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng cho hoạt động xuất khẩu dầu của Nga đến hai khách hàng lớn nhất là Ấn Độ và Trung Quốc.
Từ sau khi G7 áp đặt mức trần giá dầu Nga vào năm 2022, Nga đã chuyển trọng tâm xuất khẩu dầu từ châu Âu sang châu Á, chủ yếu đến Ấn Độ và Trung Quốc. Các tàu chở dầu bị trừng phạt trong gói biện pháp lần này được cho là đã vận chuyển cả dầu của Nga và Iran.
Ngay sau thông báo từ Bộ Tài chính Mỹ, giá dầu toàn cầu đã tăng mạnh. Giá dầu thô Brent – một trong những thước đo chính của thị trường dầu mỏ – tăng hơn 3%, đạt gần 80 USD/thùng. Điều này phản ánh mối lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung trên thị trường quốc tế.
Các nguồn tin trong ngành dầu mỏ Nga và các nhà máy lọc dầu Ấn Độ cho rằng các biện pháp trừng phạt này sẽ làm gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng, đặc biệt khi không có các giải pháp thay thế hiệu quả trong ngắn hạn.
Gói trừng phạt bổ sung sau các biện pháp trước đó
Đây không phải là lần đầu Mỹ nhắm đến ngành năng lượng Nga. Trước đó, vào tháng 11/2024, Mỹ đã trừng phạt các ngân hàng lớn như Gazprombank, vốn có vai trò quan trọng trong các giao dịch năng lượng toàn cầu. Đầu năm nay, hàng chục tàu chở dầu vận chuyển dầu Nga cũng đã bị đưa vào danh sách cấm vận.
Các biện pháp trừng phạt liên tiếp đã tạo áp lực mạnh mẽ lên kinh tế Nga. Chính quyền Biden khẳng định, các lệnh trừng phạt trước đó đã góp phần khiến đồng rúp của Nga giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi xung đột tại Ukraine bắt đầu, buộc Ngân hàng Trung ương Nga phải tăng lãi suất chính sách lên trên 20%.
Với gói trừng phạt lần này, Mỹ hy vọng sẽ siết chặt hơn nữa nguồn thu từ dầu khí của Nga, đồng thời làm suy yếu khả năng tài trợ cho các hoạt động quân sự của Moscow. Tuy nhiên, tác động lâu dài của biện pháp này còn phụ thuộc vào cách Nga và các quốc gia liên quan phản ứng.
Trong bối cảnh thị trường dầu mỏ biến động, các biện pháp này không chỉ là bài toán kinh tế mà còn mang ý nghĩa chiến lược, nhằm đẩy nhanh kết thúc cuộc xung đột tại Ukraine và làm giảm ảnh hưởng của Nga trên trường quốc tế.
