0
0
Bước sang năm 2026, kịch bản tài chính quốc gia đang chứng kiến một sự thay đổi quan trọng về tư duy điều hành khi mục tiêu tăng trưởng tín dụng được đặt trong trạng thái thận trọng hơn.
Thay vì chạy đua theo các con số mở rộng bằng mọi giá, Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tài chính đang hướng tới một lộ trình bền vững, tập trung vào an toàn hệ thống và khả năng hấp thụ thực tế của nền kinh tế.
Điều chỉnh mục tiêu để củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô
Dòng chảy vốn trong năm 2026 được dự báo sẽ không còn ồ ạt như giai đoạn trước. Sau khi ghi nhận mức dư nợ toàn hệ thống tăng trưởng khoảng 17,87% vào cuối năm 2025, cơ quan quản lý đã đưa ra tín hiệu về một sự điều chỉnh cần thiết.
Cụ thể, mục tiêu tăng trưởng tín dụng cho năm 2026 dự kiến sẽ duy trì ở mức khoảng 15%. Đây được xem là con số hợp lý, phản ánh đúng thực trạng khi tỷ lệ tín dụng trên GDP của Việt Nam đã chạm ngưỡng 146%, đòi hỏi một nhịp nghỉ để nền kinh tế có thể chuyển hóa vốn thành giá trị thực chất thay vì tích tụ rủi ro bong bóng tài sản.
Việc điều chỉnh này nhận được sự đồng thuận lớn từ các chuyên gia kinh tế, bởi nó bám sát mục tiêu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, mức trần 15% không được áp dụng cào bằng mà sẽ có sự phân hóa dựa trên “sức khỏe” của từng tổ chức.
Những ngân hàng có nền tảng quản trị rủi ro tốt, tuân thủ các chuẩn mực quốc tế sẽ có dư địa phát triển cao hơn, trong khi những đơn vị yếu kém phải tập trung vào việc tái cấu trúc. Thực tế này buộc các ngân hàng thương mại phải giải bài toán cân bằng giữa lợi nhuận và an toàn, nơi chất lượng khoản vay được đặt lên hàng đầu thay vì khối lượng dư nợ.
Sự thay đổi về định hướng tăng trưởng tín dụng cũng đặt ra yêu cầu mới cho các doanh nghiệp. Thời kỳ tiếp cận vốn dễ dàng với lãi suất thấp kỷ lục đã dần qua đi. Trong bối cảnh mới, dòng vốn sẽ ưu tiên chảy vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, các dự án có tính khả thi cao và khả năng hoàn vốn rõ ràng. Điều này đòi hỏi các chủ thể kinh tế phải tính toán kỹ lưỡng hơn về hiệu quả sử dụng vốn cũng như năng lực tài chính tự thân thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào đòn bẩy ngân hàng.
Giải bài toán thanh khoản và xu hướng đa dạng hóa nguồn thu
Bên cạnh áp lực về chỉ tiêu số lượng, hệ thống ngân hàng năm 2026 còn phải đối mặt với thách thức lớn về cấu trúc vốn. Tình trạng mất cân đối khi huy động chủ yếu là ngắn hạn nhưng lại cho vay trung và dài hạn đang gây áp lực lên thanh khoản toàn hệ thống.
Để giải quyết nút thắt này, nhiều ngân hàng đã bắt đầu đẩy mạnh kênh phát hành trái phiếu để ổn định nguồn vốn dài hạn, thay vì chỉ dựa vào tiền gửi dân cư. Điều này giúp đảm bảo rằng quá trình tăng trưởng tín dụng không gây ra những cú sốc về thanh khoản trong những thời điểm thị trường biến động.
Một xu hướng nổi bật khác trong năm nay là việc các ngân hàng giảm bớt sự lệ thuộc vào thu nhập từ lãi vay. Các nhà lãnh đạo ngân hàng, điển hình như tại BVBank hay OCB, đều đang hướng tới việc đa dạng hóa danh mục sản phẩm, tập trung vào mảng dịch vụ, ngân hàng số và các kênh thanh toán phi tín dụng.
Chiến lược này không chỉ giúp tối ưu hóa phí dịch vụ mà còn tạo ra một “tấm đệm” an toàn, giúp kết quả kinh doanh của ngân hàng ổn định ngay cả khi room tăng trưởng tín dụng bị kiểm soát chặt chẽ bởi các chỉ tiêu điều hành của Chính phủ.
Nhìn rộng hơn ra bối cảnh quốc tế, việc các ngân hàng trung ương lớn như FED tiếp tục điều chỉnh lãi suất sẽ tạo ra những dư địa nhất định cho điều hành chính sách tiền tệ trong nước. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất huy động năm 2026 được dự báo sẽ có những nhịp tăng nhẹ để thu hút dòng vốn nhàn rỗi, từ đó thiết lập một mặt bằng lãi suất cho vay thực chất hơn, dựa trên quy luật cung cầu của thị trường.
Những thông điệp này khẳng định một kỷ nguyên mới của ngành tài chính: tăng trưởng nhưng gắn liền với trách nhiệm và sự bền vững dài hạn, tạo tiền đề vững chắc cho các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn tiếp theo.
