1
0
Trong một động thái bất ngờ nhưng mang tính chiến lược, MSCI – tổ chức xếp hạng thị trường tài chính toàn cầu – vừa công bố đề xuất thành lập một phân khúc mới trong hệ thống phân loại thị trường: “Thị trường cận biên nâng cao” (Advanced Frontier Markets).
Tuy nhiên, điều khiến giới đầu tư trong nước quan tâm hơn cả là Việt Nam không nằm trong danh sách sáu quốc gia đầu tiên được xem xét đưa vào phân khúc này.
MSCI: Tái định vị những thị trường “đi nhanh hơn”
Phân loại “Thị trường cận biên nâng cao” là lời hồi đáp của MSCI trước thực tế nhiều nền kinh tế nhỏ nhưng năng động đang vượt qua các chuẩn mực cơ bản của nhóm thị trường cận biên. Những quốc gia này có thể chưa đủ lớn về quy mô vốn hóa hoặc thanh khoản để được xếp vào nhóm thị trường mới nổi, nhưng lại thể hiện khả năng tiếp cận thị trường tốt, hệ thống pháp lý tương đối minh bạch và hỗ trợ mạnh mẽ cho nhà đầu tư quốc tế.
Việc tách nhóm này giúp nhà đầu tư toàn cầu phân bổ vốn hợp lý hơn, đồng thời khích lệ các nền kinh tế đang phát triển tiếp tục cải cách để vươn lên phân hạng cao hơn.
Việt Nam: Kỳ vọng nhiều, nhưng vẫn “trượt hạng”
Là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh nhất khu vực châu Á trong nhiều năm liền, Việt Nam từ lâu đã được các tổ chức đầu tư quốc tế đánh giá là ứng viên tiềm năng cho nâng hạng. Tuy nhiên, việc không góp mặt trong nhóm “cận biên nâng cao” cho thấy những hạn chế cố hữu của thị trường tài chính trong nước vẫn chưa được giải quyết triệt để.
Một số điểm nghẽn chính khiến Việt Nam bị “loại khỏi danh sách” gồm: Yêu cầu pre-funding vẫn tồn tại, khiến quá trình giao dịch kém linh hoạt với nhà đầu tư nước ngoài. Giới hạn sở hữu ngoại chưa đồng bộ và còn phức tạp, nhất là trong các lĩnh vực then chốt. Thiếu thông tin tiếng Anh minh bạch, đặc biệt là từ các doanh nghiệp niêm yết nhỏ và vừa. Chưa có cơ chế thanh toán – bù trừ ngang tầm quốc tế, dù hệ thống mới đã được đưa vào vận hành từ giữa năm 2024.
Cải cách đang trên đường ray
Dù bị bỏ lỡ khỏi nhóm nâng cao, nhưng Việt Nam vẫn đang có những bước đi tích cực nhằm cải thiện vị thế:
Hệ thống giao dịch mới (KRX) đã hoạt động, mở đường cho các sản phẩm như bán khống và giao dịch T+2, nâng cao hiệu quả thị trường.
Chính sách mới room tiếp tục được thảo luận ở cấp quản lý, trong đó hướng đến mô hình cho phép “room động” theo điều kiện thị trường.
Việc giảm thiểu yêu cầu tiền trước giao dịch đang được xem xét điều chỉnh trong khuôn khổ cải cách của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Bộ Tài chính.
Không được MSCI đưa vào danh sách nâng hạng lần này có thể là một điều tiếc nuối, nhưng cũng là tín hiệu để Việt Nam nhìn lại hành trình phát triển thị trường vốn của mình một cách thực chất hơn. Đây không chỉ là cuộc đua về danh hiệu, mà còn là sự đánh giá về mức độ hiện đại hóa, minh bạch và khả năng hội nhập tài chính toàn cầu.
Theo các chuyên gia, nếu cải cách tiếp tục đúng hướng, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành ứng viên sáng giá cho cả hai mục tiêu: lọt vào nhóm “cận biên nâng cao” trong năm 2025, và được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng lên thị trường mới nổi từ năm 2026 trở đi.
