Trong lịch sử mỹ thuật Trung Hoa, hiếm có tác phẩm nào vừa mang giá trị nghệ thuật, tinh thần, vừa tạo dấu ấn sâu đậm trên thị trường quốc tế như “Lục long đồ” của Trần Dung, họa sĩ thời Nam Tống (1200–1266).
Năm 2017, bức tranh lập kỷ lục khi đạt giá bán 48,9 triệu USD tại Christie’s New York, trở thành tác phẩm về rồng đắt giá nhất trong lịch sử đấu giá.
Hành trình lưu lạc của “Lục long đồ” qua gần 800 năm
Được vẽ trên lụa, dài 440,4cm và cao 34,3cm, “Lục long đồ” không chỉ thể hiện tài năng hội họa mà còn lưu dấu lịch sử. Tác phẩm bao gồm cả thơ của Trần Dung, bút tích hoàng đế Lý Tông và nhiều đại thần Nam Tống. Đặc biệt, hoàng đế Càn Long triều Thanh đã đề thơ, đóng hơn 10 triện, khẳng định vị thế của tranh trong bộ sưu tập bảo vật hoàng gia.

Đến cuối triều Thanh, “Lục long đồ” được ban tặng cho đại thần Dịch Hân. Sau đó, qua nhiều đời chủ, tác phẩm đến tay thương nhân Nhật Bản và được lưu giữ tại Bảo tàng Fujita. Chính bảo tàng này đã đưa bức tranh ra đấu giá vào năm 2017 do khó khăn tài chính, khiến cả thế giới nghệ thuật chấn động.
Giá trị nghệ thuật và di sản mà “Lục long đồ” để lại
Trần Dung được biết đến với phong cách sáng tác độc đáo: trước khi vẽ, ông thường uống rượu, đóng cửa một mình, rồi vẽ trong trạng thái “nửa tỉnh nửa say”. Vì vậy, những con rồng hiện lên trên tranh vừa sống động vừa chất chứa nội tâm – sự giằng xé, thất vọng trước thời cuộc xen lẫn khát vọng tự do và lý tưởng lớn lao.
Chính nét độc đáo này khiến ông được mệnh danh là “sư tổ vẽ rồng”. Tác phẩm rồng của Trần Dung không chỉ ảnh hưởng tới nhiều họa sĩ Trung Hoa đời sau mà còn gây tiếng vang ở Nhật Bản. Họa sĩ Junsaku Koizumi từng nhận xét: “Tranh rồng của Trần Dung như có ma lực, dường như thực sự có rồng đang chuyển động.”
Theo các chuyên gia, hiện có 22 bức tranh rồng của Trần Dung còn tồn tại, chia đều cho Trung Quốc, Đài Loan và nhiều quốc gia khác. Ngoài “Lục long đồ”, một tác phẩm nổi tiếng khác là “Cửu long đồ”, hiện trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Boston (Mỹ), cho thấy sự tương đồng trong bút pháp và phong cách.
Kỷ lục 48,9 triệu USD không chỉ khẳng định giá trị nghệ thuật và lịch sử của “Lục long đồ”, mà còn minh chứng cho sức sống bền bỉ của mỹ thuật cổ phương Đông. Tác phẩm tồn tại gần 800 năm, vẫn toát lên sự mãnh liệt và sức hút như ngày đầu, trở thành biểu tượng bất tử về nghệ thuật, quyền lực và khát vọng con người.