Sau gần 8 năm vận hành thương mại, Lọc hóa dầu Nghi Sơn lần đầu ghi nhận lợi nhuận sau thuế dương, với gần 14.000 tỷ đồng trong 8 tháng đầu năm 2026.
Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) đang ghi nhận bước chuyển đáng chú ý về kết quả kinh doanh sau nhiều năm hoạt động trong điều kiện thị trường năng lượng biến động. Từ cuối năm 2018 đến hết tháng 8/2026, nhà máy đã chế biến khoảng 78,5 triệu tấn dầu thô và cung cấp khoảng 52,8 triệu tấn sản phẩm xăng dầu cho thị trường trong nước.

Riêng 8 tháng đầu năm 2026, công suất CDU bình quân của nhà máy đạt 110,9%. Doanh thu ước đạt 185.500 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế gần 14.000 tỷ đồng. NSRP cho biết đây là năm đầu tiên doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận dương kể từ khi bắt đầu vận hành thương mại.
Kết quả trên được ghi nhận trong bối cảnh nguồn nguyên liệu truyền thống của nhà máy từng bị gián đoạn trong nhiều tháng. Việc phải thay thế dầu thô Kuwait, cùng với biến động mạnh của giá dầu và tình hình địa chính trị tại Trung Đông, tạo ra những thay đổi đáng kể trong hoạt động sản xuất của nhà máy.
Nguồn dầu Kuwait gián đoạn, Nghi Sơn chuyển sang nguyên liệu thay thế
Lọc hóa dầu Nghi Sơn được thiết kế với nguồn nguyên liệu chủ yếu là dầu thô Kuwait. Tuy nhiên, từ cuối tháng 3 đến hết tháng 8/2026, nguồn cung này bị gián đoạn do những biến động tại Trung Đông.
Trong thời gian này, nhà máy chuyển sang chế biến gần như hoàn toàn các loại dầu thô ngoài Kuwait. Đến tháng 9, nguồn dầu từ Kuwait mới được nối lại với ba chuyến tàu vận chuyển khoảng 6 triệu thùng dầu thô.
Theo ông Lê Nguyễn Quốc Vinh, Giám đốc Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn, doanh nghiệp đã chủ động tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế từ trước. Đến nay, nhà máy đã xử lý thành công 10 loại dầu thô mới, qua đó mở rộng khả năng lựa chọn nguyên liệu trong bối cảnh thị trường dầu mỏ có nhiều biến động.
Việc thay đổi nguồn dầu cũng kéo theo điều chỉnh trong cơ cấu sản xuất. Trong giai đoạn tháng 4-6, khi nguồn dầu thô gặp khó khăn, nhà máy giảm sản xuất các sản phẩm hóa dầu để ưu tiên xăng và diesel.
Theo lãnh đạo NSRP, việc điều chỉnh này giúp sản lượng xăng dầu tăng thêm khoảng 15-17%, qua đó bù đắp một phần thiếu hụt nguyên liệu. Hiện Nghi Sơn cung ứng khoảng 35-40% nhu cầu xăng dầu trong nước.
Khả năng sử dụng nhiều loại dầu thô cũng giúp nhà máy có thêm phương án khi nguồn cung truyền thống gặp gián đoạn. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một nguồn nguyên liệu, NSRP đã mở rộng danh mục dầu có thể đưa vào chế biến, đồng thời điều chỉnh cơ cấu sản phẩm theo điều kiện thực tế.
Trong bối cảnh đó, công suất CDU bình quân trong 8 tháng đầu năm đạt 110,9%. Sản lượng và doanh thu duy trì ở mức cao, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt gần 14.000 tỷ đồng, đánh dấu lần đầu tiên kết quả kinh doanh của nhà máy chuyển sang trạng thái có lãi kể từ khi vận hành thương mại cuối năm 2018.
Lọc hóa dầu Nghi Sơn là dự án có tổng vốn đầu tư hơn 9 tỷ USD, được thành lập năm 2008 và vận hành thương mại từ cuối năm 2018. Trong những năm đầu hoạt động, nhà máy gặp nhiều khó khăn về tài chính, đồng thời chịu tác động từ dịch Covid-19 và những biến động của thị trường năng lượng.
Việc nhà máy ghi nhận lợi nhuận dương trong năm 2026 diễn ra sau giai đoạn biên lợi nhuận lọc dầu được cải thiện trong bối cảnh thị trường năng lượng chịu tác động từ các biến động địa chính trị.
Giá dầu đầu vào tăng 63%, nhưng biên lọc dầu hỗ trợ lợi nhuận
Bên cạnh vấn đề nguồn cung, biến động giá dầu thô cũng là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận hành của Lọc hóa dầu Nghi Sơn.
Đến cuối tháng 8/2026, giá dầu thô nguyên liệu bình quân của doanh nghiệp tăng khoảng 63% so với đầu năm. Với quy mô vận hành hiện tại, doanh nghiệp ước tính chỉ cần giá dầu tăng thêm 10 USD mỗi thùng thì chi phí nguyên liệu có thể tăng khoảng 2,5 triệu USD mỗi ngày.
Tuy nhiên, giá dầu đầu vào không phải yếu tố duy nhất quyết định hiệu quả của một nhà máy lọc dầu. NSRP cho biết kết quả kinh doanh năm nay còn được hỗ trợ bởi việc duy trì công suất cao, tối ưu nguồn nguyên liệu, kiểm soát chi phí và biên lợi nhuận của một số nhóm sản phẩm ở mức thuận lợi.
Trong đó, nhóm nhiên liệu chưng cất có diễn biến giá tích cực trong thời gian qua. Điều này góp phần cải thiện hiệu quả hoạt động trong bối cảnh chi phí dầu thô đầu vào tăng mạnh.
Ông Kazutaka Yamato, Tổng giám đốc NSRP, cho biết nhà máy vẫn duy trì hoạt động ổn định dù môi trường vận hành có nhiều biến động. Theo ông, một trong những yếu tố quan trọng là đội ngũ vận hành làm việc liên tục cùng sự phối hợp giữa các bên liên quan.
Dù lợi nhuận đã chuyển sang mức dương, áp lực tài chính của doanh nghiệp vẫn còn lớn. Lãnh đạo NSRP cho biết chi phí tài chính, nghĩa vụ trả gốc và lãi hằng năm vẫn rất lớn.
Doanh nghiệp hiện tiếp tục làm việc với các bên góp vốn để tìm phương án giảm lãi suất và chi phí tài chính. Song song đó, NSRP cũng thảo luận phương án tái cấu trúc tài chính dài hạn.
Như vậy, khoản lợi nhuận gần 14.000 tỷ đồng trong 8 tháng đầu năm phản ánh sự thay đổi đáng kể trong kết quả hoạt động của Lọc hóa dầu Nghi Sơn, nhưng chưa đồng nghĩa với việc các vấn đề tài chính của dự án đã được xử lý hoàn toàn.
Trong 4 tháng cuối năm, NSRP đặt mục tiêu tiếp tục duy trì công suất vận hành ở mức cao. Theo kế hoạch doanh nghiệp công bố, lợi nhuận sau thuế trong giai đoạn này dự kiến đạt khoảng 11.700 tỷ đồng.
Kết quả kinh doanh cả năm vì vậy sẽ tiếp tục phụ thuộc vào khả năng duy trì công suất, nguồn cung dầu thô, diễn biến giá dầu và biên lợi nhuận lọc dầu trong những tháng còn lại của năm 2026.