0
0
Bộ Công Thương vừa đề xuất đẩy sớm lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học, theo đó xăng E10 dự kiến sẽ chính thức bao phủ thị trường toàn quốc từ ngày 30/4 tới. Với mức giá cạnh tranh và những đặc tính kỹ thuật vượt trội về chỉ số octan, loại nhiên liệu này được kỳ vọng sẽ thay thế dần xăng khoáng truyền thống, đồng thời góp phần hiện thực hóa các mục tiêu về giảm phát thải môi trường.
Theo dự thảo sửa đổi mới nhất từ Bộ Công Thương, mốc thời gian triển khai xăng E10 đã có sự điều chỉnh quan trọng. Thay vì áp dụng từ ngày 1/6 như quy định tại Thông tư 50 trước đó, lộ trình mới đã được rút ngắn, yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối phải hoàn tất việc phối trộn, pha chế xăng không chì thành xăng E10 để phục vụ động cơ xăng trên phạm vi cả nước ngay từ cuối tháng 4. Sự thay đổi này không chỉ nhằm đẩy nhanh việc sử dụng năng lượng sạch mà còn tạo ra một lựa chọn kinh tế mới cho người tiêu dùng trong bối cảnh giá nhiên liệu có nhiều biến động.
Số liệu thực tế từ kỳ điều hành giá ngày 9/4 cho thấy lợi thế rõ rệt về chi phí của loại nhiên liệu này. Cụ thể, hai doanh nghiệp lớn là PVOIL và Petrolimex đã niêm yết mức giá 23.070 đồng/lít cho xăng E10. Khi đặt lên bàn cân so sánh, mức giá này đang thấp hơn xăng RON95-III tới 470 đồng/lít, dù vẫn cao hơn xăng sinh học E5 RON92 khoảng 730 đồng/lít. Khoảng cách giá gần 500 đồng so với dòng xăng cao cấp RON95 được đánh giá là con số đủ sức hấp dẫn để điều hướng thói quen của người lái xe, đặc biệt là nhóm đối tượng sử dụng ô tô cá nhân và xe tải nhẹ vốn có mức tiêu thụ nhiên liệu lớn.
Về mặt cấu trúc hóa học, xăng E10 thực chất là hỗn hợp bao gồm 90% xăng khoáng và 10% ethanol (E100). Trong hồ sơ phân tích gửi các cơ quan chức năng, Bộ Công Thương nhấn mạnh rằng ethanol nồng độ cao sở hữu hàm lượng oxy xấp xỉ 34,7%.
Điều này giúp chỉ số octan của hỗn hợp sau phối trộn đạt ngưỡng khoảng 108 RON, hỗ trợ quá trình đốt cháy trong buồng đốt diễn ra triệt để hơn, từ đó tối ưu hóa công suất động cơ. Không chỉ dừng lại ở hiệu suất vận hành, các chỉ số về môi trường cũng cho thấy kết quả khả quan khi lượng khí thải độc hại như CO giảm từ 20-30%, trong khi nồng độ HC phát thải cũng giảm được từ 10-20% so với việc sử dụng xăng khoáng hoàn toàn.
Khả năng thích ứng của hệ thống động cơ và những lưu ý vận hành thực tế
Một trong những rào cản lớn nhất đối với việc phổ biến xăng sinh học chính là tâm lý e ngại về độ bền của các chi tiết máy. Tuy nhiên, các báo cáo khoa học được dẫn chứng bởi Bộ Công Thương đã khẳng định xăng E10 tương thích tốt với hơn 90% các dòng phương tiện đang lưu thông trên thị trường Việt Nam mà không cần bất kỳ sự can thiệp hay cải tiến kỹ thuật nào.
Thực tế triển khai thí điểm tại Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam từ tháng 8/2025 cũng cho thấy tín hiệu khả quan khi sản lượng tiêu thụ liên tục tăng trưởng và đơn vị này chưa tiếp nhận bất kỳ khiếu nại kỹ thuật nào từ phía khách hàng. Các đợt kiểm tra, giám sát chất lượng định kỳ đều xác nhận xăng E10 đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt của quốc gia.
Dưới góc độ chuyên gia kỹ thuật, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc từ Đại học Bách khoa Hà Nội giải thích rõ hơn rằng các nhà sản xuất xe hơi đã tính toán đến việc sử dụng xăng sinh học từ lâu. Trên thực tế, nhiều dòng xe hiện đại thậm chí có khả năng vận hành ổn định ngay cả với xăng E20.
Bản chất của ethanol là một loại dung môi, nó không gây ảnh hưởng đến các thành phần cơ khí bằng kim loại của động cơ. Tác động nếu có chỉ xảy ra đối với các vật liệu phi kim như gioăng cao su, phớt chặn hoặc các chi tiết nhựa trong hệ thống dẫn nhiên liệu. Tuy nhiên, các hãng xe đã sớm thay đổi vật liệu cấu tạo để đảm bảo tính kháng cồn cho các chi tiết này, giúp xe vận hành an toàn trong thời gian dài.
Mặc dù vậy, đối với một bộ phận nhỏ phương tiện đời cũ, đặc biệt là những xe có tuổi thọ trên hai thập kỷ, người dùng cần có sự lưu ý nhất định. Những dòng xe được sản xuất từ trước những năm 2005 thường không ghi chú mức ký hiệu “E” trên nắp bình xăng. Với nhóm phương tiện này, hệ thống dẫn nhiên liệu cần được kiểm tra định kỳ để thay thế các chi tiết phi kim đã lão hóa theo thời gian, dù có sử dụng xăng E10 hay không.
Một đặc tính đáng chú ý khác của ethanol chính là khả năng tẩy rửa mạnh. Khi đổ xăng E10 vào những bình xăng cũ đã có sẵn cặn bẩn tích tụ lâu ngày, tính chất này sẽ khiến lớp cặn bong ra nhanh chóng và theo dòng nhiên liệu đi vào động cơ. Đây là hiện tượng kích hoạt việc tan cặn có sẵn chứ không phải do xăng E10 sinh ra chất bẩn. Riêng đối với ô tô đời mới, do bình xăng và hệ thống lọc đã được cải tiến nên hiện tượng đóng cặn hầu như không xảy ra, giúp quá trình chuyển đổi nhiên liệu diễn ra mượt mà hơn.
