0
0
Thị trường chứng khoán Việt Nam đang chứng kiến một hiện tượng phân cực rõ rệt trong nửa cuối năm 2025.
Trong khi một danh sách các công ty đại chúng tiếp tục nối dài thủ tục rời sàn hoặc bị hủy tư cách đại chúng, thì cùng lúc đó, hoạt động chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lại trở nên sôi động với sự xuất hiện của nhiều thương vụ quy mô lớn.
Sự kiện Công ty Cổ phần Phát triển Nông nghiệp Hòa Phát (HPA) tiến hành IPO đã trở thành một điểm nhấn quan trọng, thể hiện xu hướng tái cơ cấu nguồn vốn và mở rộng tính đại chúng của các tập đoàn hàng đầu.
Xu hướng doanh nghiệp rời sàn diễn ra chủ yếu do các điều kiện pháp lý mới về tư cách công ty đại chúng đã được siết chặt hơn. Theo các quy định hiện hành, một doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời các tiêu chí về vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu tối thiểu 30 tỷ đồng, cùng với yêu cầu ít nhất 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết phải do tối thiểu 100 nhà đầu tư nhỏ lẻ nắm giữ.
Nhiều doanh nghiệp nhỏ hoặc có cơ cấu cổ đông cô đặc (các cổ đông lớn nắm giữ trên 90% vốn) đã không còn đáp ứng được tiêu chuẩn này. Bên cạnh đó, các trường hợp hủy tư cách đại chúng còn xuất phát từ tình trạng kinh doanh thua lỗ kéo dài, hoặc vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin, buộc các đơn vị này phải tìm phương án rút lui khỏi thị trường niêm yết chính thức.
Tuy nhiên, sự dịch chuyển này được cân bằng bởi làn sóng IPO đầy tiềm năng từ các tập đoàn lớn. Những thương vụ này, bao gồm Vinpearl, Chứng khoán Kỹ Thương, Hạ tầng GELEX và Nông nghiệp Hòa Phát, đang thu hút sự chú ý của giới đầu tư tổ chức và cá nhân.
Sự xuất hiện của các thương vụ IPO quy mô lớn cho thấy thị trường vốn vẫn là kênh huy động và tái cấu trúc nguồn vốn chiến lược cho các doanh nghiệp có nền tảng vững chắc và tầm nhìn dài hạn. Đây cũng là dấu hiệu cho thấy cơ cấu ngành nghề trên sàn chứng khoán có thể đang dần đa dạng hóa, giảm bớt sự phụ thuộc vào các ngành truyền thống như tài chính và bất động sản.
Chiến lược Nông nghiệp Hòa Phát sau IPO
Trong bối cảnh thị trường đang tìm kiếm các cơ hội đầu tư mới, việc Nông nghiệp Hòa Phát, đơn vị thành viên của Tập đoàn Hòa Phát (HPG) quyết định IPO đã cung cấp một góc nhìn rõ ràng hơn về chiến lược mở rộng sang lĩnh vực phi truyền thống của tập đoàn này. HPA hiện có vốn điều lệ 2.550 tỷ đồng, trong đó công ty mẹ HPG đang nắm giữ tỷ lệ chi phối xấp xỉ 95%.
Trong đợt chào bán lần đầu ra công chúng, HPA dự kiến phát hành 30 triệu cổ phần, qua đó nâng vốn điều lệ lên 2.850 tỷ đồng. Theo thông tin từ ban lãnh đạo công ty, quy mô chào bán được tính toán nhằm đạt đồng thời hai mục tiêu: huy động vốn cần thiết để thực hiện các dự án đầu tư trong giai đoạn sắp tới và tăng cường tính đại chúng của cổ phiếu, trong khi Tập đoàn Hòa Phát vẫn duy trì tỷ lệ sở hữu chi phối.
Số vốn huy động ước tính khoảng 1.260 tỷ đồng được cam kết sẽ phục vụ cho mục đích tái cơ cấu nguồn vốn, bổ sung vốn lưu động, giảm nợ vay và đặc biệt là mở rộng các trang trại chăn nuôi heo cùng nhà máy thức ăn chăn nuôi tại khu vực phía Bắc.
HPA xác định động lực tăng trưởng cốt lõi đến từ việc áp dụng tư duy và quy mô sản xuất công nghiệp vào lĩnh vực nông nghiệp. Công ty đã trải qua một thập kỷ phát triển mạnh mẽ, trở thành mảng đóng góp doanh thu và lợi nhuận lớn thứ hai cho tập đoàn, chỉ sau ngành thép.
Hiện tại, mô hình kinh doanh của HPA vận hành theo chuỗi khép kín 2F (Feed – Thức ăn chăn nuôi và Farm – Trang trại chăn nuôi bò, lợn, gia cầm). Mặc dù mục tiêu hoàn thiện mô hình 3F (bổ sung Food – Thực phẩm chế biến) đã được đề cập, công ty cho biết sẽ tập trung theo chiều sâu vào mô hình hiện tại, tránh mở rộng ồ ạt, đồng thời xây dựng hệ thống phân phối hoàn chỉnh trước khi triển khai mảng thực phẩm chế biến.
Điểm đáng chú ý trong sự kiện IPO của HPA là chính sách cổ tức bằng tiền mặt được công bố ngay trong giai đoạn chào bán. Khác biệt với công ty mẹ HPG, vốn có nhu cầu vốn đầu tư lớn và thường ưu tiên cổ tức bằng cổ phiếu hoặc giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư, Nông nghiệp Hòa Phát khẳng định sẽ chia cổ tức tiền mặt hàng năm.
Cụ thể, đợt cổ tức đầu tiên được dự tính trả trong vòng 12 tháng kể từ ngày IPO với tỷ lệ 38,5% (tương đương khoảng 3.850 đồng/cổ phiếu). Với mức giá chào bán lần đầu 41.900 đồng, tỷ suất lợi nhuận cổ tức này tương ứng khoảng 9,2%, là mức cao so với mặt bằng chung các cổ phiếu niêm yết trên thị trường.
Chính sách cổ tức này được xem là một yếu tố hấp dẫn đối với các nhà đầu tư tìm kiếm dòng tiền ổn định.
Bên cạnh mục tiêu huy động vốn, IPO còn nhằm tăng cường tính thanh khoản cho cổ phiếu HPA khi niêm yết.
Sự kiện IPO của Nông nghiệp Hòa Phát không chỉ là một giao dịch tài chính đơn thuần, mà còn là một minh chứng cho chiến lược phát triển đa ngành, tận dụng lợi thế quy mô và tư duy quản trị công nghiệp để mở rộng ra các lĩnh vực mới. Nó diễn ra trong bối cảnh thị trường vốn đang có sự thanh lọc và tái cơ cấu, nơi các doanh nghiệp lớn, có tiềm lực và chiến lược rõ ràng đang khẳng định vị thế bằng cách tiếp cận trực tiếp với nguồn vốn đại chúng và các nhà đầu tư có tổ chức.
