0
0
Việc thay đổi kỳ kê khai thuế hoặc xác định nơi quyết toán thuế thu nhập cá nhân trong thực tế đã phát sinh nhiều vướng mắc, đặc biệt là nguy cơ bị xử phạt hành chính do chậm nộp hồ sơ.
Nghị định 373/2025/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành đã bổ sung và điều chỉnh một số quy định quan trọng, qua đó làm rõ trách nhiệm của người nộp thuế và cơ quan thuế trong quá trình quản lý, tiếp nhận và xử lý hồ sơ.
Việc thực hiện kê khai thuế đúng kỳ tính thuế là một trong những yêu cầu cơ bản của pháp luật về quản lý thuế. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động, không ít doanh nghiệp và người nộp thuế cá nhân gặp tình huống đã lựa chọn kê khai theo quý nhưng sau đó phát hiện không đáp ứng đủ điều kiện để tiếp tục áp dụng hình thức này. Trước đây, việc phải nộp lại hồ sơ khai thuế theo tháng thường kéo theo rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính do chậm nộp hồ sơ, dù nguyên nhân xuất phát từ việc điều chỉnh kỳ kê khai theo quy định.
Nghị định 373/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 126/2020/NĐ-CP đã trực tiếp xử lý bất cập nêu trên, đồng thời hoàn thiện thêm các quy định liên quan đến địa điểm quyết toán thuế thu nhập cá nhân và thời điểm thu các khoản tài chính về đất đai, qua đó góp phần thống nhất cách hiểu và cách thực hiện trong toàn hệ thống thuế.
Làm rõ nghĩa vụ kê khai thuế khi không đủ điều kiện khai theo quý
Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị định 373/2025/NĐ-CP là việc bổ sung quy định xử lý trường hợp người nộp thuế đã thực hiện kê khai thuế theo quý nhưng thực tế không đủ điều kiện để áp dụng hình thức này. Theo quy định mới, việc chuyển đổi sang kê khai theo tháng được đặt trong một khuôn khổ pháp lý rõ ràng hơn, tách bạch giữa nghĩa vụ tài chính và trách nhiệm hành chính.
Trong trường hợp người nộp thuế chủ động tự rà soát và phát hiện mình không đáp ứng điều kiện kê khai theo quý, việc kê khai thuế theo tháng sẽ được thực hiện kể từ tháng đầu của quý tiếp theo. Đồng thời, người nộp thuế phải nộp lại hồ sơ khai thuế theo tháng đối với các kỳ trước đó và thực hiện nghĩa vụ nộp tiền chậm nộp theo quy định của pháp luật thuế. Cách tiếp cận này phản ánh nguyên tắc người nộp thuế phải tự chịu trách nhiệm về tính chính xác của việc xác định kỳ kê khai thuế.
Trường hợp cơ quan thuế là bên phát hiện người nộp thuế không đủ điều kiện kê khai theo quý, cơ quan thuế sẽ ban hành văn bản yêu cầu chuyển sang kê khai theo tháng kể từ tháng đầu của quý tiếp theo. Người nộp thuế có trách nhiệm nộp lại hồ sơ kê khai thuế theo tháng đối với các kỳ đã khai theo quý trước đó, đồng thời thực hiện nghĩa vụ tài chính phát sinh.
Quy định này không áp dụng đối với trường hợp cơ quan thuế phát hiện sai sót thông qua hoạt động kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế, qua đó phân biệt rõ giữa sai sót hành chính và hành vi vi phạm bị xử lý trong hoạt động thanh tra, kiểm tra.
Điểm đáng chú ý nhất trong quy định mới là việc khẳng định người nộp thuế không bị xử phạt vi phạm hành chính về chậm nộp hồ sơ khai thuế đối với các hồ sơ phải nộp lại do thay đổi kỳ tính thuế. Các hồ sơ khai thuế theo tháng được nộp lại được xác định là hồ sơ thay thế cho hồ sơ kê khai theo quý đã nộp trước đó, thay vì bị coi là hồ sơ nộp muộn.
Việc bổ sung quy định này giúp tách bạch giữa lỗi xác định sai kỳ kê khai thuế và hành vi cố tình chậm nộp hồ sơ, đồng thời giảm đáng kể rủi ro pháp lý cho người nộp thuế trong quá trình điều chỉnh phương thức kê khai cho phù hợp với thực tế hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Thống nhất nơi quyết toán thuế và hoàn thiện quy định thu các khoản về đất đai
Bên cạnh nội dung liên quan đến kê khai thuế theo tháng và theo quý, Nghị định 373/2025/NĐ-CP còn sửa đổi quy định về địa điểm nộp hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại nhiều nơi.
Theo quy định mới, cá nhân có thu nhập từ hai tổ chức trả thu nhập trở lên và thuộc diện khấu trừ tại nguồn sẽ nộp hồ sơ quyết toán thuế tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức trả thu nhập lớn nhất trong năm. Trường hợp có nhiều nguồn thu nhập lớn nhất có giá trị bằng nhau, cá nhân được lựa chọn một trong các cơ quan thuế quản lý các tổ chức chi trả đó để thực hiện quyết toán.
So với quy định trước đây cho phép cá nhân lựa chọn nộp hồ sơ tại nơi cư trú hoặc tại cơ quan thuế quản lý tổ chức chi trả thu nhập, cách tiếp cận mới hướng tới việc thống nhất đầu mối tiếp nhận hồ sơ, giảm trùng lặp trong quản lý và hạn chế tình trạng hồ sơ quyết toán bị phân tán giữa nhiều địa phương.
Đáng chú ý, trong trường hợp cá nhân đã nộp hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân không đúng cơ quan thuế theo quy định, cơ quan thuế nơi tiếp nhận hồ sơ sẽ căn cứ dữ liệu trên hệ thống quản lý thuế để hỗ trợ chuyển hồ sơ đến đúng cơ quan thuế có thẩm quyền. Quy định này giúp bảo đảm quyền lợi của người nộp thuế, tránh phát sinh thủ tục hành chính lặp lại do sai sót về địa điểm nộp hồ sơ.
Ngoài các nội dung liên quan đến kê khai và quyết toán thuế, Nghị định 373/2025/NĐ-CP cũng bổ sung quy định về thời điểm thông báo và thu các khoản tiền người sử dụng đất phải nộp bổ sung đối với thời gian chưa tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Theo đó, cơ quan thuế sẽ thực hiện việc thông báo và thu các khoản này đồng thời với thời điểm thông báo và thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo quy định hiện hành.
Việc bổ sung quy định này nhằm khắc phục tình trạng thiếu cơ sở pháp lý về thời hạn thông báo và thu các khoản tài chính phát sinh trong lĩnh vực đất đai, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ giữa các khâu quản lý thu ngân sách nhà nước.
