
Lạm phát tại Mỹ đã tăng mạnh trong tháng 6, lên mức cao nhất kể từ tháng 2, trong bối cảnh các mức thuế quan quy mô lớn do Tổng thống Donald Trump áp đặt đang khiến giá cả nhiều mặt hàng – từ đồ nội thất, quần áo đến các thiết bị gia dụng – leo thang đáng kể.
Bộ Lao động Mỹ cho biết, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 6 đã tăng 2,7% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 2,4% ghi nhận trong tháng 5. Nếu tính theo tháng, giá cả đã tăng 0,3% từ tháng 5 đến tháng 6, sau khi chỉ tăng 0,1% trong tháng trước đó.
Diễn biến này tạo ra một bài toán chính trị khó khăn cho ông Trump – người đã cam kết trong chiến dịch tranh cử năm ngoái rằng sẽ ngay lập tức kéo giảm chi phí sinh hoạt. Đợt lạm phát kỷ lục diễn ra trong giai đoạn 2022–2023 – tồi tệ nhất trong bốn thập kỷ – từng khiến cử tri mất niềm tin vào khả năng điều hành kinh tế của cựu Tổng thống Joe Biden.
Giờ đây, nếu lạm phát tăng trở lại, điều đó cũng có thể cản trở nỗ lực của Trump nhằm gây áp lực buộc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) phải giảm lãi suất – điều mà ông đang công khai thúc ép.
Trump nhiều lần tuyên bố trên mạng xã hội rằng “không có lạm phát”, và vì vậy Fed nên nhanh chóng hạ lãi suất chủ chốt từ mức hiện tại 4,3% xuống khoảng 3%.
Nếu loại trừ hai nhóm biến động mạnh là thực phẩm và năng lượng, thì lạm phát lõi – thước đo được giới kinh tế đặc biệt theo sát – cũng đã tăng 2,9% trong tháng 6 so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn mức 2,8% của tháng 5. Theo tháng, lạm phát lõi tăng 0,2% từ tháng 5 đến tháng 6.
Gia tăng lạm phát đến từ nhiều nhóm hàng hóa
Sự gia tăng lạm phát tháng 6 đến từ nhiều nhóm hàng hóa. Giá xăng đã tăng 1% chỉ trong một tháng, trong khi giá thực phẩm tại siêu thị tăng 0,35%. Giá thiết bị gia dụng tăng tháng thứ ba liên tiếp.
Việc Trump áp mức thuế 10% đối với toàn bộ hàng nhập khẩu, cộng thêm thuế thép và nhôm 50%, thuế 30% đối với hàng hóa Trung Quốc, và 25% với xe hơi nhập khẩu, đã khiến chi phí hàng hóa leo thang. Tuần trước, ông còn đe dọa sẽ đánh thêm 30% thuế đối với Liên minh châu Âu từ ngày 1/8.
Tình trạng lạm phát gia tăng này có thể tạm thời giảm áp lực cho Chủ tịch Fed Jerome Powell, người đang đối mặt với những chỉ trích ngày càng gay gắt từ Nhà Trắng vì không chịu cắt giảm lãi suất.
Powell và các quan chức Fed cho biết họ muốn chờ thêm dữ liệu kinh tế phản ánh đầy đủ tác động của các mức thuế trước khi ra quyết định hạ lãi suất. Ông Powell cảnh báo rằng thuế quan có thể vừa khiến giá tăng vừa làm chậm tăng trưởng – một tình huống rất khó xử với ngân hàng trung ương, bởi thông thường giá tăng sẽ dẫn đến tăng lãi suất, trong khi kinh tế yếu lại cần lãi suất thấp hơn.
Một số doanh nghiệp lớn cho biết họ đã hoặc sẽ tăng giá để bù đắp chi phí thuế quan. Chuỗi bán lẻ Walmart – nhà bán lẻ lớn nhất thế giới – nằm trong số đó. Hãng xe Mitsubishi cho biết họ đã tăng giá trung bình 2,1% trong tháng trước để ứng phó với các mức thuế. Trong khi đó, Nike cho biết sẽ tăng giá có chọn lọc để đối phó.
Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn có thể trì hoãn tăng giá, nhờ đã dự trữ lượng lớn hàng hóa từ mùa xuân để đón đầu các mức thuế. Một số công ty khác thì vẫn chờ đợi diễn biến đàm phán thương mại giữa Mỹ với các đối tác trước khi quyết định có điều chỉnh giá bán hay không.
Theo: AP