
Lạm phát hàng năm có thể đã tăng trong tháng 10, lần đầu tiên sau bảy tháng, dấu hiệu cho thấy mức tăng giá có thể đang dần chững lại sau khi hạ nhiệt liên tục trong hơn hai năm qua.
Theo một khảo sát của các nhà kinh tế từ nhà cung cấp dữ liệu FactSet, giá tiêu dùng được cho là đã tăng 2,6% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn so với mức 2,4% trong tháng 9. Tính theo tháng, giá cả được cho là đã tăng 0,2% từ tháng 9 đến tháng 10, tương đương với tháng trước đó.
Khi loại trừ các chi phí dễ biến động như thực phẩm và năng lượng, giá cốt lõi được dự đoán sẽ tăng 3,3% so với cùng kỳ năm trước, không đổi so với tháng trước. Từ tháng 9 đến tháng 10, giá cốt lõi dự kiến sẽ tăng 0,3% trong tháng thứ ba liên tiếp – tốc độ này, nếu được duy trì, sẽ vượt mục tiêu lạm phát 2% của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Một sự gia tăng trong giá cả có thể làm dấy lên lo ngại trên thị trường tài chính rằng tiến triển trong việc kiềm chế lạm phát có thể đang chậm lại. Điều này có thể khiến Fed ít có xu hướng cắt giảm lãi suất chủ chốt vào tháng 12 và năm tới, như các quan chức Fed đã từng cho biết khả năng cao họ sẽ làm như vậy.
Tuy nhiên, hầu hết các nhà kinh tế đều cho rằng lạm phát cuối cùng sẽ tiếp tục giảm tốc. Lạm phát tiêu dùng, từng đạt đỉnh 9,1% vào năm 2022, đã giảm đều đặn kể từ đó, dù chi phí tổng thể vẫn cao hơn khoảng 20% so với ba năm trước. Đợt tăng giá này đã khiến người dân Mỹ có cái nhìn tiêu cực về nền kinh tế và sự lãnh đạo kinh tế của chính quyền Biden-Harris, và góp phần vào thất bại của Phó Tổng thống Kamala Harris trong cuộc bầu cử tổng thống vào tuần trước.
Dù vậy, chiến thắng của Donald Trump trong cuộc bầu cử đã làm dấy lên sự bất ổn đáng kể về hướng đi của lạm phát và phản ứng của Fed nếu lạm phát tăng trở lại. Trump cam kết giảm lạm phát, chủ yếu bằng cách đẩy mạnh khai thác dầu và khí đốt. Tuy nhiên, các nhà kinh tế chính thống đã cảnh báo rằng một số đề xuất của ông, đặc biệt là việc tăng đáng kể thuế quan đối với hàng nhập khẩu của Mỹ và trục xuất hàng loạt người nhập cư, sẽ làm tình hình lạm phát tồi tệ hơn nếu được thực hiện hoàn toàn.
Giá cổ phiếu đã tăng mạnh sau chiến thắng của Trump, chủ yếu do sự lạc quan rằng việc cắt giảm thuế và nới lỏng quy định của ông sẽ thúc đẩy nền kinh tế và lợi nhuận của các công ty. Tuy nhiên, lợi suất trái phiếu cũng tăng, phản ánh nỗi lo rằng lạm phát có thể duy trì ở mức cao hoặc thậm chí tăng.
Ngoài ra, nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh hơn so với dự đoán của nhiều nhà kinh tế hồi đầu năm nay. Trong sáu tháng qua, nền kinh tế đã mở rộng với tốc độ hàng năm gần 3%, với người tiêu dùng, đặc biệt là những người có thu nhập cao, chi tiêu mạnh và thúc đẩy tăng trưởng.
“Việc cắt giảm thuế và thuế quan, cùng các đề xuất chính sách khác, có tiềm năng ảnh hưởng đáng kể đến lạm phát, kỳ vọng lạm phát và tăng trưởng kinh tế,” Seema Shah, chiến lược gia trưởng toàn cầu tại Principal Asset Management, cho biết. “Với sự bất ổn xoay quanh các chính sách thuế và thương mại, áp lực lạm phát và khả năng phục hồi kinh tế, Fed có khả năng sẽ giảm tốc độ cắt giảm lãi suất.”
Giá xe cũ cao hơn được cho là đã làm tăng lạm phát tổng thể trong tháng trước. Giá vé máy bay cũng có thể đã góp phần thúc đẩy lạm phát.
Tuy nhiên, chi phí quần áo được cho là đã giảm, cùng với giá thực phẩm, xăng và các nguồn năng lượng khác.
Trong một cuộc họp báo tuần trước, Chủ tịch Fed Jerome Powell bày tỏ sự tin tưởng rằng lạm phát vẫn đang hướng xuống mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương, dù có thể giảm chậm và không đều.
“Chúng tôi cảm thấy câu chuyện rất nhất quán với lạm phát tiếp tục giảm theo một con đường gập ghềnh trong vài năm tới và ổn định quanh mức 2%,” Powell nói. “Một hoặc hai tháng dữ liệu tốt hoặc xấu thực sự sẽ không làm thay đổi mô hình ở giai đoạn này khi chúng tôi đã tiến xa trong quá trình này.”
Powell cũng lưu ý rằng hầu hết các nguồn áp lực giá đều đang giảm, cho thấy lạm phát khó có khả năng tăng trong những tháng tới. Mức tăng lương vẫn tiếp tục và đã vượt mức giá trong một năm rưỡi qua. Nhưng Powell nhận xét rằng mức tăng lương không đủ nhanh để làm gia tăng lạm phát.
Một cuộc khảo sát được công bố hôm thứ Ba bởi Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York cho thấy người tiêu dùng kỳ vọng giá cả sẽ chỉ tăng 2,9% trong 12 tháng tới, đây sẽ là mức thấp nhất trong gần bốn năm. Kỳ vọng lạm phát thấp hơn rất quan trọng vì khi người tiêu dùng dự đoán giá tăng nhẹ hơn, họ ít có khả năng hành động theo cách khiến lạm phát tăng, chẳng hạn như tăng tốc mua sắm hoặc yêu cầu lương cao hơn để bù đắp cho giá cả tăng.
Một nguồn hỗ trợ khác có thể giúp ngân sách của người Mỹ là giá thuê căn hộ. Hiện nay, giá thuê chỉ tăng nhẹ trên toàn quốc, theo công ty môi giới bất động sản Redfin. Chỉ số giá thuê trung bình của họ chỉ cao hơn 0,2% so với một năm trước vào tháng 10, ở mức 1.619 đô la, dù con số này chỉ phản ánh giá thuê cho các hợp đồng mới.
Phép đo lường giá thuê của chính phủ đang tăng nhanh hơn vì bao gồm cả giá thuê hiện có. Nhiều chủ nhà vẫn đang tăng tiền thuê hàng tháng để phản ánh chi phí cao hơn cho các hợp đồng thuê mới trong ba năm qua.
Theo: AP