0
0
Sau giai đoạn trầm lắng đầu năm, thị trường trái phiếu ngân hàng đang ghi nhận sự thay đổi rõ nét cả về quy mô huy động lẫn mặt bằng lãi suất. Nhiều đợt phát hành mới xuất hiện với mức lãi vượt 8,3% mỗi năm, cao hơn đáng kể so với cùng kỳ, phản ánh áp lực cân đối nguồn vốn và nhu cầu hỗ trợ tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng.
Ngân hàng tăng tốc phát hành trái phiếu, mặt bằng lãi suất thiết lập mức mới
Theo số liệu của Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam, các ngân hàng đã chào bán hơn 61.000 tỷ đồng trái phiếu trong 5 tháng đầu năm. Riêng tháng trước, giá trị phát hành đạt 33.000 tỷ đồng.
Thống kê cho thấy chỉ trong khoảng một tháng trở lại đây đã có không dưới 30 lô trái phiếu ngân hàng được chào bán thành công. Diễn biến này cho thấy hoạt động huy động vốn qua kênh trái phiếu đang trở lại mạnh mẽ sau thời gian chững lại.
Trong nhóm phát hành tích cực, MBBank vừa hoàn tất 10 lô trái phiếu với tổng giá trị huy động gần 6.000 tỷ đồng trong vòng một tháng. Mức lãi suất áp dụng dao động từ 8,3-8,4% mỗi năm.
HDBank cũng triển khai 4 đợt phát hành, trong khi OCB thực hiện 3 đợt huy động với tổng quy mô 3.000 tỷ đồng và lãi suất cao nhất lên tới 8,6%.
Đầu tháng này, VPBank tiếp tục huy động thêm 1.000 tỷ đồng trái phiếu với lãi suất cố định 8,6% cho kỳ hạn 3 năm, tăng một điểm phần trăm so với cuối năm ngoái.
Tại phiên họp thường niên hồi tháng 4, Tổng giám đốc VPBank Nguyễn Đức Vinh cho biết thanh khoản trong quý đầu năm ở trạng thái tương đối căng, kéo theo xu hướng tăng lãi suất huy động, bao gồm tiền gửi và trái phiếu, tại phần lớn ngân hàng.
Theo lãnh đạo VPBank, ngân hàng chấp nhận áp dụng mặt bằng lãi suất tương đối cao do nhu cầu tín dụng tăng và mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng hoạt động kinh doanh.
Ông cũng nhận định lãi suất huy động có thể duy trì ở vùng cao trong thời gian ngắn trước khi giảm dần vào cuối quý II và đầu quý III.
Ở nhóm ngân hàng đầu ngành, Vietcombank phát hành một lô trái phiếu với lãi suất cố định 7,9%, cao hơn khoảng 3 điểm phần trăm so với đợt phát hành cuối năm trước. Trong khi đó, các lô trái phiếu BIDV phát hành gần đây đều ghi nhận mức lãi trên 8,1%.
Xét theo mức lãi suất, VietABank hiện là ngân hàng dẫn đầu khi chào lãi 9% mỗi năm cho lô trái phiếu trị giá 100 tỷ đồng phát hành cách đây hai tháng.
Đáng chú ý, mức lãi này cao hơn đáng kể so với lãi suất tiền gửi niêm yết cùng thời điểm ở mức 6,1% mỗi năm cho kỳ hạn 36 tháng.
Dữ liệu từ FiinGroup cho thấy lãi suất phát hành bình quân của trái phiếu ngân hàng đã liên tục duy trì ở vùng cao trong nhiều tháng gần đây, phản ánh xu hướng dịch chuyển rõ rệt của thị trường.
Áp lực vốn gia tăng, trái phiếu trở thành kênh huy động quan trọng của hệ thống
Theo bà Nguyễn Thảo Hạnh, Phó phòng Bộ phận Nghiên cứu và Dịch vụ nhà đầu tư tại FiinRatings, nguyên nhân chính thúc đẩy làn sóng phát hành trái phiếu gần đây đến từ sự mất cân đối ngày càng lớn giữa tốc độ huy động vốn và tăng trưởng tín dụng.
Trong ba tháng đầu năm, huy động vốn của các tổ chức tín dụng chỉ tăng khoảng 0,4% so với cuối năm 2025, trong khi tín dụng tăng 2,1%.
Báo cáo tài chính quý I/2026 của nhiều ngân hàng cũng cho thấy xu hướng suy giảm tiền gửi.
BIDV – ngân hàng có quy mô tiền gửi lớn nhất hệ thống – ghi nhận giảm hơn 82.000 tỷ đồng trong 3 tháng đầu năm, tương đương gần 4% so với cuối năm trước.
Một số ngân hàng khác như MBBank, Sacombank, Techcombank, ACB và TPBank cũng giảm trên 10.000 tỷ đồng tiền gửi.
Theo đánh giá của FiinRatings, nếu đợt phát hành trái phiếu cách đây khoảng nửa năm mang tính chủ động để tối ưu cơ cấu vốn và chuẩn bị kế hoạch tăng trưởng, thì làn sóng hiện tại phản ánh áp lực huy động vốn rõ nét hơn.
Trong bối cảnh huy động dân cư gặp khó khăn và dư địa tiếp cận thị trường liên ngân hàng dần thu hẹp, trái phiếu trở thành công cụ bổ sung vốn trung và dài hạn quan trọng.
Đồng quan điểm, ông Cao Việt Hùng, Giám đốc Phân tích ngành tài chính ngân hàng tại Công ty Chứng khoán ACB (ACBS), cho rằng cạnh tranh nguồn vốn và nhu cầu duy trì tăng trưởng tín dụng khiến các ngân hàng chấp nhận chi phí huy động cao hơn.
Theo ông, việc tăng mạnh lãi suất trái phiếu cũng xuất phát từ bối cảnh Ngân hàng Nhà nước giám sát chặt lãi suất tiền gửi và yêu cầu các tổ chức tín dụng tuân thủ quy định về trần tiết kiệm.
Dữ liệu từ FiinRatings và ACBS cho thấy mức lãi suất trên 8,3% đang dần trở thành mặt bằng phổ biến của trái phiếu ngân hàng, thay vì chỉ xuất hiện ở các đợt phát hành kỳ hạn dài từ 7-10 năm như trước.
Thị trường đã có ba tháng liên tiếp ghi nhận lãi suất bình quân vượt ngưỡng này, tăng khoảng 3 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước và tăng khoảng 1,5 điểm phần trăm so với đợt phát hành cách đây nửa năm.
Các chuyên gia cũng cho rằng lãi suất liên ngân hàng, tiền gửi và trái phiếu có mối liên hệ tương đối chặt chẽ do cùng chịu tác động từ thanh khoản và nhu cầu vốn.
Áp lực này thể hiện rõ hơn ở nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ – nơi khả năng tiếp cận nguồn vốn ngắn hạn thường hạn chế hơn.
Ngoài ra, nhiều lô trái phiếu mới phát hành hiện áp dụng biên độ cộng thêm tới 3,8% trên nền lãi suất tham chiếu, khiến lãi suất kết hợp có thể tiến sát mốc 10%.
Theo FiinRatings, ngoài yếu tố lợi suất cao hơn tiền gửi cùng kỳ hạn, trái phiếu ngân hàng còn hấp dẫn nhà đầu tư nhờ mức độ tín nhiệm cao hơn so với doanh nghiệp thông thường, đồng thời được giám sát chặt bởi cơ quan quản lý.
Bên cạnh vai trò là công cụ đầu tư, loại tài sản này còn hỗ trợ tăng thanh khoản cho các định chế tài chính thông qua khả năng giao dịch hoặc sử dụng làm tài sản bảo đảm.
Trong dự báo cho giai đoạn tới, FiinRatings cho rằng quy mô phát hành và mặt bằng lãi suất trái phiếu ngân hàng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Kế hoạch huy động của nhiều ngân hàng trong nửa cuối năm vẫn ở quy mô lớn, với BIDV dự kiến phát hành 41.000 tỷ đồng, VPBank 30.000 tỷ đồng, Sacombank 20.000 tỷ đồng và Agribank 15.000 tỷ đồng.
Theo nhóm phân tích, nhu cầu vốn của hệ thống ngân hàng nhiều khả năng tiếp tục duy trì ở mức cao khi chênh lệch giữa huy động và tín dụng chưa thể sớm thu hẹp, đồng thời các tổ chức tín dụng vẫn cần bổ sung vốn cấp 2 để đáp ứng các tỷ lệ an toàn theo quy định.
