0
0
Các chỉ số kinh tế trong hai tháng đầu năm 2026 cho thấy nhiều tín hiệu phục hồi rõ nét của nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt ở sản xuất công nghiệp, tiêu dùng và dòng vốn đầu tư nước ngoài. Tuy vậy, số lượng doanh nghiệp rời thị trường gia tăng và cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu cho thấy những thách thức vẫn hiện hữu.
Công nghiệp và tiêu dùng trở thành động lực tăng trưởng đầu năm
Theo báo cáo kinh tế – xã hội vừa được công bố bởi Cục Thống kê thuộc Bộ Tài chính, hoạt động sản xuất công nghiệp trong tháng 2/2026 chịu tác động của kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, khiến số ngày làm việc giảm so với tháng trước. Điều này kéo theo chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) giảm 18,4% so với tháng 1.
Tuy nhiên, nếu so với cùng kỳ năm trước, chỉ số này vẫn tăng 1%. Khi tính chung hai tháng đầu năm, IIP tăng 10,4%, cao hơn đáng kể so với mức tăng 7,5% của cùng kỳ năm 2025. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy khu vực sản xuất đang phục hồi tốt trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động.
Động lực tăng trưởng lớn nhất tiếp tục đến từ ngành chế biến, chế tạo khi ghi nhận mức tăng 11,5%. Lĩnh vực này đóng góp gần 9 điểm phần trăm vào mức tăng chung của toàn ngành công nghiệp, phản ánh vai trò then chốt của sản xuất trong cấu trúc kinh tế Việt Nam.
Một số ngành có mức tăng trưởng nổi bật trong giai đoạn đầu năm gồm sản xuất kim loại, sản phẩm khoáng phi kim loại, hóa chất, đồ uống, dệt may và ô tô. Sự phục hồi của các ngành này gắn với nhu cầu thị trường quốc tế tăng trở lại cũng như việc mở rộng sản xuất của các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Song song với lĩnh vực sản xuất, thị trường tiêu dùng trong nước cũng ghi nhận diễn biến sôi động trong tháng 2. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt khoảng 613.700 tỷ đồng, tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước.
Trong đó, nhiều nhóm ngành ghi nhận mức tăng cao nhờ nhu cầu mua sắm tăng mạnh dịp Tết. Doanh thu bán lẻ hàng may mặc tăng 14,3%, dịch vụ lưu trú và ăn uống tăng 9,7%, trong khi du lịch lữ hành tăng tới 13,8%. Những con số này phản ánh sự phục hồi rõ rệt của các hoạt động dịch vụ sau giai đoạn chịu ảnh hưởng bởi biến động kinh tế toàn cầu.
Du lịch cũng là lĩnh vực có đóng góp đáng kể vào sự gia tăng của tiêu dùng dịch vụ. Lượng khách quốc tế đến Việt Nam tiếp tục phục hồi mạnh trong những tháng đầu năm, kéo theo nhu cầu về vận tải, khách sạn và dịch vụ giải trí tăng lên. Điều này góp phần tạo thêm việc làm và thúc đẩy các ngành dịch vụ liên quan.
Xuất nhập khẩu tăng mạnh nhưng doanh nghiệp rời thị trường vẫn ở mức cao
Hoạt động thương mại quốc tế của Việt Nam trong hai tháng đầu năm 2026 tiếp tục duy trì quy mô lớn. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 155,7 tỷ USD, tăng 22,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 76,36 tỷ USD, tăng 18,3%, trong khi nhập khẩu đạt 79,34 tỷ USD, tăng 26,3%. Do tốc độ nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu, cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu khoảng 2,98 tỷ USD. Cùng kỳ năm 2025, Việt Nam vẫn duy trì mức xuất siêu 1,77 tỷ USD.
Một điểm đáng chú ý là khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động xuất khẩu. Khối FDI đóng góp khoảng 79,1% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước, trong khi khu vực kinh tế trong nước ghi nhận mức giảm khoảng 12%. Sự phụ thuộc lớn vào doanh nghiệp FDI phản ánh đặc điểm cấu trúc của nền kinh tế Việt Nam, nơi nhiều ngành sản xuất xuất khẩu chủ lực như điện tử, dệt may và thiết bị công nghệ vẫn do các tập đoàn đa quốc gia dẫn dắt.
Trong bối cảnh đó, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vẫn duy trì xu hướng tích cực. Tổng vốn FDI thực hiện trong hai tháng đầu năm đạt 3,21 tỷ USD, tăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất của cùng giai đoạn trong vòng 5 năm trở lại đây.
Phần lớn vốn đầu tư này tiếp tục tập trung vào ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, chiếm hơn 80% tổng vốn thực hiện. Điều này cho thấy Việt Nam vẫn giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp quốc tế đang tìm kiếm địa điểm sản xuất ổn định tại khu vực châu Á.
Ở chiều ngược lại, bức tranh doanh nghiệp trong nước lại cho thấy những dấu hiệu thách thức. Trong hai tháng đầu năm, cả nước có gần 35.500 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 70,7% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cũng gia tăng đáng kể.
Cụ thể, gần 58.500 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh và khoảng 7.900 doanh nghiệp giải thể trong giai đoạn này, tăng hơn 110% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân mỗi tháng có khoảng 38.500 doanh nghiệp rời khỏi thị trường, phản ánh áp lực cạnh tranh và chi phí hoạt động vẫn ở mức cao đối với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Về mặt ổn định kinh tế vĩ mô, chỉ số giá tiêu dùng tháng 2 tăng 1,14% so với tháng trước. Mức tăng này chủ yếu đến từ nhu cầu tiêu dùng và đi lại gia tăng trong dịp Tết, đặc biệt ở các nhóm hàng thực phẩm, dịch vụ vận tải và du lịch. So với cùng kỳ năm trước, CPI tăng 3,35%. Tính chung hai tháng đầu năm, lạm phát bình quân ở mức 2,94%, vẫn nằm trong vùng kiểm soát của cơ quan điều hành.
Một diễn biến đáng chú ý trên thị trường tài sản là giá vàng tăng mạnh hơn 11% so với tháng trước. Mức tăng này phản ánh xu hướng tìm kiếm tài sản an toàn của nhà đầu tư trong bối cảnh kinh tế và địa chính trị toàn cầu tiếp tục biến động. Theo đánh giá của Cục Thống kê, các chỉ số kinh tế trong tháng 2 và hai tháng đầu năm 2026 cho thấy nền kinh tế Việt Nam đang ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, đặc biệt ở lĩnh vực sản xuất công nghiệp, tiêu dùng và du lịch.
