0
0
Dù tăng trưởng GDP năm 2025 đạt mức cao, bức tranh kinh tế Việt Nam cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các khu vực. Trong bối cảnh tiêu dùng nội địa hồi phục chậm, tỷ giá chịu áp lực và niềm tin thị trường chưa vững, đầu tư công được xem là động lực then chốt định hình tăng trưởng năm 2026.
Tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2025 ghi nhận kết quả tích cực với mức tăng GDP trên 8%, phản ánh khả năng phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn nhiều biến động. Tuy nhiên, phía sau con số tăng trưởng tổng thể là một cấu trúc vận hành không đồng đều, khi các nhóm ngành đóng vai trò dẫn dắt đang đi theo quỹ đạo khác biệt so với khu vực sản xuất và tiêu dùng trong nước.
Thực tế cho thấy nền kinh tế đang vận hành theo mô hình phục hồi chữ K, trong đó nhánh đi lên tập trung vào xuất khẩu, đầu tư công và dịch vụ du lịch, còn nhánh đi xuống là các lĩnh vực gắn với sức mua nội địa. Sự phân hóa này không chỉ phản ánh trạng thái ngắn hạn mà còn đặt ra những thách thức về chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng trong trung hạn.
Trong bối cảnh đó, các yếu tố vĩ mô như chính sách tài khóa, điều hành đầu tư công và định hướng thị trường xuất khẩu được xem là những biến số quan trọng chi phối triển vọng kinh tế năm 2026.
Tăng trưởng cao nhưng phân hóa sâu trong cấu trúc kinh tế
Động lực quan trọng nhất của tăng trưởng năm 2025 đến từ khu vực bên ngoài. Xuất khẩu ghi nhận mức tăng hai chữ số nhờ sự cải thiện của chuỗi cung ứng toàn cầu và lợi thế về cơ cấu hàng hóa. Các nhóm sản phẩm công nghệ, điện tử – vốn có mức thuế quan thấp – chiếm tỷ trọng lớn trong tổng kim ngạch, giúp Việt Nam giảm thiểu tác động từ các rào cản thương mại và chính sách thuế của các thị trường lớn.
Song song với xuất khẩu, đầu tư công nổi lên như một trụ cột quan trọng của tăng trưởng. Không chỉ gia tăng về quy mô giải ngân, chất lượng đầu tư cũng có sự cải thiện rõ rệt khi tỷ trọng vốn dành cho các dự án hình thành tài sản cố định, đặc biệt là hạ tầng giao thông và đô thị, tăng mạnh so với năm trước. Điều này tạo hiệu ứng lan tỏa đến nhiều ngành như xây dựng, vật liệu, logistics và lao động kỹ thuật.
Du lịch và dịch vụ cũng ghi nhận sự phục hồi mạnh, khi lượng khách quốc tế vượt mức trước đại dịch. Dòng khách quay trở lại không chỉ cải thiện doanh thu cho các ngành lưu trú, vận tải và ăn uống, mà còn góp phần ổn định thị trường lao động, đặc biệt tại các trung tâm du lịch lớn.
Ở chiều ngược lại, khu vực tiêu dùng nội địa vẫn đối mặt nhiều khó khăn. Sức mua của người dân phục hồi chậm hơn kỳ vọng, trong khi doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng chịu áp lực cạnh tranh lớn từ hàng nhập khẩu giá rẻ. Biên lợi nhuận bị thu hẹp, tồn kho tăng và khả năng mở rộng sản xuất bị hạn chế, tạo ra sự lệch pha rõ rệt so với các ngành đang hưởng lợi từ đầu tư công và xuất khẩu.
Về ổn định vĩ mô, lạm phát được kiểm soát trong ngưỡng mục tiêu nhờ giá năng lượng hạ nhiệt. Tuy nhiên, tỷ giá tiếp tục là điểm nhạy cảm khi đồng nội tệ chịu áp lực mất giá, trong bối cảnh dự trữ ngoại hối chưa phục hồi về mức an toàn cao. Yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí nhập khẩu, nghĩa vụ nợ ngoại tệ và tâm lý thị trường.
Đầu tư công giữ vai trò trung tâm trong triển vọng năm 2026
Bước sang năm 2026, dư địa tăng trưởng từ tiêu dùng nội địa được đánh giá còn hạn chế, trong khi môi trường bên ngoài tiềm ẩn nhiều rủi ro khó lường. Trong bối cảnh đó, đầu tư công được xem là “lực đẩy” có tính quyết định đối với nhịp độ tăng trưởng của nền kinh tế.
Kế hoạch vốn đầu tư công dự kiến tăng so với năm trước, tương đương tỷ lệ cao so với quy mô GDP. Trọng tâm giải ngân tiếp tục tập trung vào các dự án hạ tầng lớn như đường cao tốc, vành đai đô thị, sân bay, đường sắt đô thị và các công trình kết nối vùng. Việc đẩy nhanh tiến độ các dự án này không chỉ tạo tác động ngắn hạn đến tăng trưởng, mà còn cải thiện năng lực sản xuất và logistics trong dài hạn.
Bên cạnh đầu tư công, xuất khẩu vẫn được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng, dù tốc độ tăng trưởng có thể chậm lại so với giai đoạn trước. Sự dịch chuyển trọng tâm sang các thị trường trong khu vực, tận dụng các hiệp định thương mại đa phương, được xem là hướng đi nhằm bù đắp những biến động từ các thị trường truyền thống.
Niềm tin tiêu dùng được kỳ vọng cải thiện nhờ sự ổn định của thị trường lao động tại các khu công nghiệp và khu vực dịch vụ. Các chính sách an sinh xã hội, nếu được triển khai đồng bộ, có thể hỗ trợ thu nhập khả dụng của người dân, qua đó tạo điều kiện cho tiêu dùng phục hồi dần.
Tuy nhiên, những tác động kéo dài từ giai đoạn biến động của thị trường tài chính, đặc biệt là trái phiếu doanh nghiệp, vẫn để lại dấu ấn nhất định lên tâm lý chi tiêu của một bộ phận hộ gia đình. Điều này khiến quá trình phục hồi của cầu nội địa diễn ra thận trọng và phân hóa theo nhóm thu nhập.
Trong bối cảnh đó, việc duy trì nhịp giải ngân đầu tư công ổn định, gắn với hiệu quả sử dụng vốn và năng lực hấp thụ của nền kinh tế, sẽ là yếu tố then chốt định hình bức tranh tăng trưởng năm 2026.
