0
0
Chiều 10/4, tại phiên thảo luận của Quốc hội về dự thảo Nghị quyết liên quan đến thuế xăng dầu, Trần Hoàng Ngân đã đưa ra kiến nghị đáng chú ý: giảm thuế xăng dầu về mức 0% và kéo dài thời gian áp dụng đến hết năm 2026.
Đề xuất này khác với phương án của Chính phủ khi chỉ dự kiến áp dụng chính sách giảm thuế đến ngày 30/6. Sự khác biệt về thời gian áp dụng đã mở ra nhiều luồng tranh luận trong nghị trường, xoay quanh bài toán cân bằng giữa hỗ trợ nền kinh tế và đảm bảo nguồn thu ngân sách.
Loạt chính sách giảm thuế mạnh tay với xăng dầu
Theo tờ trình của Chính phủ, chính sách giảm thuế xăng dầu lần này được đánh giá là một trong những đề xuất “mạnh tay” nhất từ trước đến nay, với hàng loạt sắc thuế được đưa về mức 0%.
Cụ thể, Chính phủ đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol), dầu diesel, dầu hỏa, dầu mazut và nhiên liệu bay được đề xuất giảm về 0 đồng; Xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc diện không phải kê khai, tính nộp thuế VAT, nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào; Thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại cũng được đề xuất áp dụng mức 0%
Mục tiêu của chính sách này là giảm áp lực chi phí đầu vào cho doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ người dân trong bối cảnh giá nhiên liệu thế giới biến động khó lường. Đặc biệt, những căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu liên tục biến động, kéo theo giá xăng dầu trong nước chịu nhiều tác động.
Đề xuất kéo dài chính sách để ổn định tâm lý thị trường
Dù đồng tình với chủ trương giảm thuế, ông Trần Hoàng Ngân cho rằng thời hạn áp dụng đến 30/6 là chưa đủ dài để tạo sự ổn định cho thị trường. Theo ông, doanh nghiệp và người dân cần một chính sách có tính nhất quán và kéo dài để có thể chủ động trong kế hoạch sản xuất – kinh doanh cũng như chi tiêu.
Ông Ngân phân tích, dự thảo Nghị quyết hiện có điều khoản giao Thủ tướng quyết định việc rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực. Tuy nhiên, quy định này chưa thực sự tạo được sự yên tâm về mặt tâm lý. “Chúng ta cần chia sẻ với người dân, doanh nghiệp bị ảnh hưởng khi giá nhiên liệu tăng cao trong thời gian qua”, ông nhấn mạnh.
Đáng chú ý, ông cũng cho rằng ngay cả trong trường hợp giá dầu thế giới có xu hướng hạ nhiệt, việc duy trì mức thuế thấp vẫn là cần thiết để hỗ trợ phục hồi kinh tế.
Lo ngại tác động lớn đến ngân sách nhà nước
Ở chiều ngược lại, Nguyễn Minh Sơn đưa ra quan điểm thận trọng hơn khi đánh giá về tác động tài khóa của chính sách này.
Theo tính toán:
- Việc giảm thuế xăng dầu có thể khiến ngân sách giảm khoảng 7.300 tỷ đồng mỗi tháng
- Trong 2,5 tháng áp dụng, mức giảm thu ước tính khoảng 18.250 tỷ đồng
- Nếu cộng thêm khoảng 8.000 tỷ đồng từ quỹ bình ổn giá xăng dầu
Tổng tác động có thể lên tới 26.250 tỷ đồng
Ông Sơn cảnh báo, việc giảm thu ngân sách ở quy mô lớn có thể kéo theo nhiều hệ lụy như: giảm nguồn lực cho đầu tư công, ảnh hưởng đến các chương trình an sinh xã hội, gia tăng áp lực vay nợ công, tác động đến tăng trưởng kinh tế dài hạn
Do đó, ông ủng hộ phương án linh hoạt, giao Chính phủ điều chỉnh thời gian áp dụng tùy theo tình hình thực tế thay vì ấn định kéo dài ngay từ đầu.
Cân bằng giữa hỗ trợ doanh nghiệp và ổn định vĩ mô
Phản hồi lại quan điểm này, ông Trần Hoàng Ngân tiếp tục nhấn mạnh yếu tố ổn định chính sách, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát thường có độ trễ.
Ông đưa ra ví dụ thực tế: khi giá nhiên liệu tăng, chi phí sinh hoạt như giá thực phẩm có thể tăng mạnh (từ 10.000 đồng lên 15.000 đồng, tương đương tăng 50%). Tuy nhiên, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) chưa phản ánh ngay sự biến động này. Theo ông, nếu chính sách thuế không ổn định, tâm lý thị trường sẽ bị ảnh hưởng, từ đó làm gia tăng rủi ro lạm phát trong tương lai.
Ngoài ra, với kết quả thu ngân sách quý I đạt khoảng 823.000 tỷ đồng, tăng hơn 80.000 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước, ông cho rằng Nhà nước có dư địa để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp thông qua chính sách giá xăng dầu.
Giá xăng dầu và bài toán điều hành linh hoạt
Thực tế cho thấy, giá xăng dầu luôn là yếu tố nhạy cảm, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận tải, sản xuất và tiêu dùng. Do đó, mọi điều chỉnh về thuế xăng dầu đều có tác động lan tỏa đến toàn bộ nền kinh tế.
Việc giảm thuế xăng dầu về 0% có thể mang lại lợi ích ngắn hạn rõ rệt, giúp:
- Giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp
- Kìm hãm đà tăng giá hàng hóa
- Hỗ trợ phục hồi kinh tế sau giai đoạn khó khăn
Tuy nhiên, về dài hạn, chính sách này cần được cân nhắc kỹ lưỡng để tránh tạo áp lực quá lớn lên ngân sách và các cân đối vĩ mô.
Theo kế hoạch, Quốc hội sẽ tiến hành biểu quyết thông qua dự thảo Nghị quyết về thuế xăng dầu vào sáng ngày 12/4.
Kết quả của phiên biểu quyết sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình chính sách giá nhiên liệu trong nước, đồng thời tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp và đời sống của người dân trong thời gian tới.
