Tập đoàn Hòa Phát vừa chính thức đề xuất mong muốn được liên danh cùng một số doanh nghiệp nội địa quy mô lớn nhằm triển khai khảo sát, nghiên cứu và đầu tư vào dự án mỏ sắt Thạch Khê, mở ra kỳ vọng giải quyết bài toán tồn đọng tài nguyên khai khoáng suốt nhiều năm qua.
Thị trường công nghiệp nặng và khai khoáng trong nước vừa tiếp nhận thông tin đáng chú ý khi Tập đoàn Hòa Phát đề xuất phương án liên danh với các đơn vị lớn. Theo nguồn tin từ doanh nghiệp, đơn vị này bày tỏ nguyện vọng phối hợp cùng Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin), Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải (Thaco) và một số doanh nghiệp lớn khác. Mục tiêu của liên danh này là cùng hợp tác nghiên cứu, đánh giá một cách tổng thể và tiến tới triển khai dự án mỏ sắt Thạch Khê tại tỉnh Hà Tĩnh.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh mỏ sắt quy mô lớn này vẫn đang ở trạng thái chờ đợi cơ chế khai thác chính thức. Việc một tập đoàn tư nhân hàng đầu trong lĩnh vực luyện kim chủ động đứng ra thành lập liên minh nghiên cứu được giới quan sát nhận định là một bước đi có tính toán kỹ lưỡng, nhằm tìm kiếm giải pháp đồng bộ cho nguồn tài nguyên chiến lược của quốc gia.
Tiềm năng chiến lược từ nguồn trữ lượng khoáng sản hơn 500 triệu tấn
Mỏ sắt Thạch Khê từ lâu đã được xác định là nguồn tài nguyên quặng sắt có quy mô hàng đầu khu vực với trữ lượng được ước tính đạt hơn 500 triệu tấn. Khu vực mỏ này cũng đã được đưa vào hệ thống quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản theo Quyết định 866/QĐ-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 18/07/2023. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng định hình tầm nhìn phát triển lâu dài cho ngành khoáng sản Việt Nam.
Dưới góc nhìn của nhiều chuyên gia địa chất và luyện kim trong nước cũng như quốc tế, nguồn quặng tại Thạch Khê sở hữu những đặc tính thương mại và kỹ thuật rất vượt trội. Thành phần cấu tạo chủ yếu của nguồn tài nguyên nơi đây là quặng manhetit và hematit. Các chuyên gia đánh giá đây là loại quặng có mức độ thuần khiết tương đối sạch, rất phù hợp để đưa vào các dây chuyền công nghệ cao nhằm chế tạo ra những dòng sản phẩm thép chất lượng cao.
Xét về khía cạnh ứng dụng thực tiễn, nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào này có khả năng đáp ứng tiêu chuẩn đầu vào cho nhiều ngành công nghiệp phụ trợ khắt khe. Cụ thể, nguồn quặng có thể phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất dòng thép dập nguội, các loại thép dây dùng trong hàn hồ quang, hay nguyên liệu chế tạo thép làm hệ thống cáp thang máy. Ngoài ra, quặng Thạch Khê còn có thể dùng để tinh luyện thép tấm kháng thời tiết, thép tanh lốp ô tô (tire cord) và đặc biệt là thép đường ray dành cho các tuyến đường sắt tốc độ cao.
Dù sở hữu những thông số kỹ thuật ấn tượng và tiềm năng thương mại to lớn như vậy, nhưng đến thời điểm hiện tại, toàn bộ khu vực mỏ sắt Thạch Khê vẫn chưa được đưa vào khai thác chính thức. Việc dự án bị kéo dài qua nhiều giai đoạn đã khiến cho nguồn tài nguyên khoáng sản khổng lồ này chưa thể đóng góp vào dòng chảy kinh tế, đồng thời tạo ra áp lực nhất định về mặt tối ưu hóa tài sản quốc gia.
Nhìn nhận từ thực tế đó, các đại diện từ phía Tập đoàn Hòa Phát khẳng định khu vực mỏ Thạch Khê nắm giữ một vị trí địa chính trị và kinh tế đặc biệt chiến lược. Địa điểm này không chỉ gắn liền với các mục tiêu tăng trưởng kinh tế thuần túy mà còn liên quan mật thiết đến bài toán đảm bảo an ninh quốc phòng cho khu vực miền Trung. Do đó, việc doanh nghiệp đề xuất được tham gia nghiên cứu cùng các đối tác nội địa là nỗ lực tìm kiếm một lời giải hài hòa cho bài toán trên.
Giải pháp công nghệ và cam kết kiểm soát tác động môi trường
Một trong những rào cản lớn nhất khiến dự án này chưa thể bứt phá trong quá khứ chính là những lo ngại liên quan đến tính an toàn và rủi ro môi trường. Ý thức rõ được tính chất phức tạp của địa hình cũng như các yếu tố tác động xung quanh, Tập đoàn Hòa Phát đã chủ động kiến nghị lên các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền một lộ trình thẩm định chặt chẽ. Doanh nghiệp mong muốn được phép mời các tổ chức tư vấn hàng đầu thế giới cùng các chuyên gia quốc tế có uy tín sâu trong lĩnh vực luyện kim và khai thác mỏ cùng vào cuộc.
Sự tham gia của các tổ chức độc lập quốc tế sẽ tập trung vào việc khảo sát và đưa ra các báo cáo đánh giá toàn diện. Nội dung thẩm định sẽ bao gồm việc lựa chọn giải pháp công nghệ khai thác tiên tiến nhất, dự báo chi tiết các tác động môi trường tiềm ẩn, cũng như xây dựng các kịch bản nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người lao động và khu vực dân cư lân cận.
Để minh chứng cho sự nghiêm túc và quyết tâm đối với dự án, đại diện Tập đoàn Hòa Phát cho biết doanh nghiệp sẵn sàng đứng ra đóng góp toàn bộ phần chi phí cần thiết. Đơn vị này cam kết sẽ đồng hành chặt chẽ cùng Bộ Tài nguyên và Môi trường trong việc thực hiện các thủ tục thuê tư vấn giám sát độc lập xuyên suốt quá trình khảo sát, nghiên cứu và đưa ra các đánh giá chuyên môn đối với mỏ sắt quan trọng này.