
Kế hoạch kinh tế của Harris
Lạm phát đã hạ nhiệt đáng kể trong năm qua đến mức ngay cả Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell cũng hài lòng với tiến độ này. Nhưng trong nhiều cuộc thăm dò, người Mỹ đã gửi một thông điệp rõ ràng: Họ không hài lòng.
Điều đó đã tạo ra cơ hội lý tưởng cho Phó Tổng thống Kamala Harris áp dụng cách tiếp cận dân túy trong việc xử lý nền kinh tế nếu bà được bầu làm tổng thống.
“Chúng ta sẽ tạo ra điều tôi gọi là nền kinh tế cơ hội… nơi mọi người đều có cơ hội cạnh tranh và cơ hội thành công,” Harris nói trong bài phát biểu tại Đại hội toàn quốc Đảng Dân chủ tuần trước, nơi bà chính thức chấp nhận đề cử của đảng cho chức vụ tổng thống.
“Là tổng thống, tôi sẽ tập hợp lao động và công nhân, chủ doanh nghiệp nhỏ, doanh nhân và các công ty Mỹ để tạo việc làm, phát triển nền kinh tế và hạ thấp chi phí cho các nhu cầu hàng ngày như chăm sóc sức khỏe, nhà ở và thực phẩm,”Harris nói.
Harris tiếp tục cố gắng so sánh mình với cựu Tổng thống Donald Trump, người mà bà cho rằng chỉ quan tâm đến lợi ích của tầng lớp thượng lưu.
Cách tiếp cận của bà có thể phù hợp với một số cử tri, nhưng vẫn còn câu hỏi liệu các chính sách kinh tế mà bà đề xuất — mà cho đến nay chỉ mới được phác thảo mơ hồ trong các bài phát biểu và các tài liệu được chia sẻ với phóng viên và không có trên trang web chiến dịch của bà — sẽ mang lại lợi ích cho họ trong dài hạn hay không. (Chiến dịch của Harris từ chối bình luận.)
Những nhượng bộ về nhà ở
Một trong những mục tiêu kinh tế chính của Harris là cung cấp khoản hỗ trợ lên đến 25.000 đô la cho những người mua nhà lần đầu. Điều này, cùng với một số đề xuất kinh tế khác của Harris, sẽ cần sự phê duyệt của Quốc hội.
Đề xuất hỗ trợ tiền trả trước của bà được đưa ra khi giá nhà đang ở mức cao kỷ lục — có lẽ là lý do tại sao tỷ lệ người Mỹ dự định mua nhà trong sáu tháng tới ở mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ, theo dữ liệu mới từ khảo sát Niềm tin Người tiêu dùng của Conference Board công bố hôm thứ Ba.
Bề ngoài, có vẻ là một ý tưởng tốt khi cung cấp hỗ trợ tài chính cho người Mỹ để giúp họ trang trải khoản trả trước ngày càng nặng nề hơn. Nhưng Jaret Seiberg, nhà phân tích chính sách tại TD Ameritrade, thấy có vài vấn đề.
Ông cho rằng điều này sẽ mang lại lợi ích cho “người sở hữu nhà với chi phí của người mua nhà.” Điều này là do, bản thân kế hoạch sẽ “tăng cầu mà không tăng cung nhà sẵn có. Nhiều người đấu giá hơn sẽ khiến giá tăng cao hơn,” ông nói trong một ghi chú hồi đầu tháng sau khi Harris đưa ra một bài phát biểu chiến dịch tại Bắc Carolina tiết lộ một phần chính sách kinh tế của bà.

“Những chương trình như vậy cũng mang lại ít lợi ích mặc dù tốn rất nhiều tiền,” ông nói thêm.
Tổng cộng, Ủy ban phi đảng phái về Ngân sách Liên bang ước tính rằng tín dụng người mua nhà lần đầu mà Harris đang đề xuất — sẽ có hiệu lực trong bốn năm và áp dụng cho 4 triệu người mua nhà, theo số liệu của chiến dịch — sẽ làm tăng thâm hụt liên bang ít nhất 100 tỷ đô la trong vòng 10 năm.
Nhắm vào giá thực phẩm cao
Harris cũng đề xuất một kế hoạch ngăn chặn các công ty thực phẩm bóc lột người tiêu dùng. Bà sẽ đưa ra các luật mới nhằm hạn chế khả năng tăng giá của các nhà sản xuất thực phẩm và các cửa hàng tạp hóa. Điều này được đề xuất khi chi phí thực phẩm đã tăng hơn 20% kể từ khi bà nhậm chức cùng Tổng thống Joe Biden. Tuy nhiên, áp lực giá thực phẩm đã giảm, với chi phí tăng 1,1% trong 12 tháng kết thúc vào tháng Bảy, giảm so với đỉnh điểm 13% vào năm 2022.
Kế hoạch của Harris sẽ bao gồm “các hình phạt mới cho các công ty cơ hội lợi dụng khủng hoảng và vi phạm các quy định,” bà nói trong một bài phát biểu chiến dịch ngày 16 tháng 8.
Nhiều nhà kinh tế, bao gồm Jason Furman, một nhà kinh tế hàng đầu trong chính quyền Obama, đã phản đối chính sách này, cho rằng nó có thể tạo ra nhiều vấn đề hơn là giải quyết.

Đầu tiên, nó có thể dẫn đến tình trạng thiếu hàng hóa nếu các doanh nghiệp, do kết quả của việc này, đưa ít sản phẩm hơn ra thị trường nếu biên lợi nhuận mà họ có thể kiếm được thấp hơn hoặc nếu mọi người mua nhiều hơn so với bình thường, không có các biện pháp kiểm soát giá.
“Đây không phải là chính sách hợp lý, và tôi nghĩ hy vọng lớn nhất là nó chỉ là lời hùng biện và không trở thành hiện thực,” Furman nói với The New York Times hồi đầu tháng này. “Không có lợi ích gì ở đây, và có một số nguy cơ.”
Đồng thời, ông nói trong một cuộc phỏng vấn với CNBC tuần này rằng “có quá nhiều chủ nghĩa dân túy trong cả hai đảng chính trị” và có “quá ít sự công nhận” đối với những đóng góp tích cực mà các doanh nghiệp đã mang lại cho nền kinh tế.
Không đánh thuế trên tiền tip
Trong nỗ lực thu hút cử tri làm việc trong ngành dịch vụ và khách sạn, một tỷ lệ không nhỏ trong số đó sống ở Nevada, một bang quan trọng, Trump đã cam kết loại bỏ thuế đối với tiền tip của họ. Hai tháng sau khi ông đưa ra ý tưởng này, Harris cũng đưa ra một lời hứa tương tự trong chiến dịch của mình.
“Đây là chính trị tốt, nhưng là chính sách tồi,” Erica York, nhà kinh tế cấp cao và giám đốc nghiên cứu tại Quỹ Thuế, một tổ chức tư tưởng thiên hữu, nói với CNN.
Bà bày tỏ lo ngại rằng việc loại bỏ thuế đối với tiền tip sẽ quá phức tạp và không công bằng đối với những người lao động khác ngoài “một lát cắt nhỏ” sẽ được hưởng lợi.
Loại bỏ thuế liên bang đối với tiền tip cũng có những tác động lớn đến thâm hụt ngân sách liên bang, mặc dù số tiền đó sẽ phụ thuộc vào những điều khoản mà luật pháp bao gồm.
Nhưng chỉ cần loại trừ tiền tip khỏi thuế thu nhập liên bang có thể giảm doanh thu ít nhất 107 tỷ đô la trong vòng 10 năm, theo Quỹ Thuế.
Giống như Harris, Trump cũng nghiêng về chủ nghĩa dân túy mặc dù bị nhiều nhà kinh tế chỉ trích. Ví dụ, ngoài việc loại bỏ thuế đối với tiền tip, ông còn ủng hộ việc chấm dứt thuế đối với An sinh xã hội cho người cao tuổi. Nếu được thực hiện, điều đó có thể làm cạn kiệt các quỹ tín thác cho An sinh xã hội và Medicare sớm hơn và để lại người cao tuổi trong tình trạng tồi tệ hơn.
Ông cũng đề xuất áp dụng các mức thuế rộng lớn, bao gồm mức thuế 60% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, trong nỗ lực thúc đẩy lực lượng lao động Mỹ. Các nhà kinh tế đã cảnh báo rằng các mức thuế cao như vậy có thể làm gia tăng lạm phát — hoặc tệ hơn, đẩy nền kinh tế vào suy thoái.
Mặc dù chỉ trích Trump, Harris chưa chia sẻ nhiều chi tiết về những gì bà sẽ làm liên quan đến thuế quan. Biden đã giữ nguyên một số mức thuế đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc mà Trump đã áp dụng và đã cân nhắc việc áp dụng các mức thuế mới.