Kế hoạch của bà Harris có thể gây ra nhiều vấn đề

Kế hoạch của Harris

Giá thực phẩm đã tăng hơn 20% dưới thời chính quyền Biden-Harris, khiến nhiều cử tri mong muốn tìm cách tiết kiệm chi phí khi mua sắm tại cửa hàng.

Vào thứ Sáu, Phó Tổng thống Kamala Harris cho biết bà có một giải pháp: ban hành lệnh cấm toàn quốc đối với việc tăng giá trong ngành thực phẩm.

“Kế hoạch của tôi sẽ bao gồm các hình phạt mới đối với các công ty cơ hội lợi dụng khủng hoảng và vi phạm các quy định,” Harris nói tại một sự kiện trong chiến dịch.

Tuy nhiên, có một vấn đề: Đề xuất của Harris có thể gây ra nhiều vấn đề hơn so với việc nó cố gắng giải quyết, theo một số nhà kinh tế.

Gavin Roberts, người đã nghiên cứu các luật chống tăng giá mà một số bang đã thông qua trong đại dịch, nhận thấy rằng một trong những tác động lớn nhất, đặc biệt tại các cửa hàng thực phẩm, là những luật này thúc đẩy mọi người “mua hàng nhiều hơn so với khi giá cả tăng.”

Trong hầu hết các trường hợp, khi giá cả tăng cao, chính sách tốt nhất là không hành động gì cả, Roberts, trưởng khoa kinh tế tại Đại học Weber State, nói với CNN.

Điều đó sẽ khiến những người tiêu dùng bị cản trở bởi, chẳng hạn, giá thịt bò cao, thay vào đó mua một loại thịt hoặc protein khác. Điều này giúp giữ thịt bò trên kệ hàng cho những người muốn mua với giá cao hơn.

Và trong khi Harris tuyên bố rằng đề xuất của mình “sẽ giúp ngành công nghiệp thực phẩm trở nên cạnh tranh hơn,” Roberts cho rằng nó sẽ làm ngược lại. “Nó có khả năng duy trì tình trạng hiện tại,” ông nói, bởi vì nó sẽ ngăn cản sự cạnh tranh mới, vốn có thể giúp giảm giá trong thời gian dài.

Jason Furman, một nhà kinh tế hàng đầu trong chính quyền Obama, cũng đồng quan điểm với Roberts rằng các luật chống tăng giá có thể vô tình làm hại người tiêu dùng. “Đây không phải là chính sách hợp lý, và tôi nghĩ điều tốt nhất là nó chỉ dừng lại ở lời nói và không thành hiện thực,” ông nói với New York Times. “Không có mặt tích cực nào ở đây, và có một số mặt tiêu cực.”

Thay vì theo đuổi các chính sách chống tăng giá, Roberts khuyến nghị rằng Harris nên điều tra xem liệu có điều gì cản trở các bên mới tham gia vào các ngành công nghiệp tập trung hay không.

Theo ý kiến của ông, một tài liệu trong chiến dịch cho biết Harris cũng có kế hoạch cung cấp nhiều nguồn lực hơn cho “chính phủ liên bang để xác định và đối phó với việc định giá cố định và các hành vi chống cạnh tranh khác trong các ngành công nghiệp thực phẩm và cửa hàng tạp hóa.”

Nhân viên chiến dịch từ chối bình luận về những chỉ trích đối với lệnh cấm tăng giá mà Harris đề xuất, chỉ dẫn CNN đến bài phát biểu của Harris và tài liệu chiến dịch được chia sẻ trước đó.

Nguyên nhân tăng giá trong những năm qua

Vẫn còn tranh cãi về mức độ mà việc tăng giá đã góp phần vào lạm phát trong những năm qua.

Nghiên cứu từ Ngân hàng Dự trữ Liên bang San Francisco cho thấy việc tăng giá mà các doanh nghiệp bị cáo buộc không phải là nguyên nhân chính gây ra sự tăng lạm phát bắt đầu vào năm 2021, trong khi các viện nghiên cứu thiên về phía cấp tiến đã công bố nghiên cứu cho rằng có mối liên hệ trực tiếp hơn.

Cho đến cuối năm ngoái, các công ty thường xuyên cho biết trong các cuộc họp báo cáo thu nhập hàng quý với các nhà đầu tư rằng khách hàng vẫn tiếp tục chi tiền cho hàng hóa ngay cả khi doanh nghiệp tăng giá. Đó là vì nhu cầu vẫn cao, được hỗ trợ bởi mức lương lớn hơn và các gói kích thích trong đại dịch đã làm tăng tài khoản tiết kiệm. Vì vậy, nhiều nhà kinh tế cho rằng lợi nhuận của các công ty được tăng cường bởi quy luật cung và cầu – chứ không chỉ vì lòng tham của doanh nghiệp.

Trong mọi trường hợp, lạm phát mà người Mỹ phải đối mặt trong vài năm qua là kết quả của sự kết hợp các yếu tố, bao gồm chiến tranh ở Ukraine, chi tiêu của chính phủ và các gián đoạn liên quan đến đại dịch trên toàn nền kinh tế. Căng thẳng chưa từng có đối với chuỗi cung ứng trong thời kỳ đại dịch cũng góp phần đáng kể vào sự gia tăng lạm phát vào đầu năm 2021.

Đề xuất của Harris cũng có những người ủng hộ.

Lindsay Owens, giám đốc điều hành của Groundwork Collaborative, một tổ chức nghiên cứu cấp tiến, hoan nghênh kế hoạch này. “Tôi chắc chắn không nghĩ rằng quy định về việc tăng giá sẽ dẫn đến tình trạng thiếu hụt,” bà nói với CNN, đồng thời cho biết nó sẽ trao cho các cơ quan chính phủ như Ủy ban Thương mại Liên bang nhiều quyền lực hơn để “trấn áp những kẻ xấu” tính giá cao cho người tiêu dùng.

“Thật tốt khi thấy cách tiếp cận mạnh mẽ này,” bà nói.