Ra mắt Hợp đồng tương lai Chỉ số VN100 là giải pháp phòng ngừa rủi ro toàn diện hơn cho các quỹ đầu tư, giúp đa dạng hóa sản phẩm và tăng tính đại diện cho thị trường Việt Nam.
Ngày 10/10, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) đã đánh dấu một bước tiến quan trọng trong lộ trình phát triển thị trường chứng khoán phái sinh quốc gia bằng việc chính thức giới thiệu sản phẩm Hợp đồng tương lai (HĐTL) Chỉ số VN100.

Sự kiện này được xem là một cột mốc chiến lược, mang đến một công cụ giao dịch và phòng ngừa rủi ro mới, đa dạng hơn cho cộng đồng nhà đầu tư. HĐTL VN100 được kỳ vọng sẽ đặc biệt phù hợp với những danh mục đầu tư có quy mô rộng, đa dạng hóa tốt và cần bám sát diễn biến chung của toàn thị trường niêm yết.
Ưu điểm nổi bật của Chỉ số VN100
Sản phẩm phái sinh mới này được xây dựng trên cơ sở Chỉ số VN100, một chỉ số được giới chuyên môn đánh giá cao về tính đại diện cho thị trường. Chỉ số này bao phủ hơn 95% giá trị vốn hóa của rổ VNAllshare và được thiết kế để hạn chế sự chi phối quá mức của một số cổ phiếu lớn.
Cụ thể, 10 cổ phiếu có vốn hóa lớn nhất trong rổ VN100 chỉ chiếm khoảng 47,62% tổng tỷ trọng. Điều này tạo ra một sự phân tán rủi ro tốt hơn so với các chỉ số hẹp hơn như VN30. Các cổ phiếu cấu thành VN100 được lựa chọn thông qua việc kết hợp các cổ phiếu hàng đầu trong rổ VN30 và các cổ phiếu nổi bật của VNMidcap (vốn hóa trung bình).
Sự kết hợp này giúp chỉ số hội tụ nhiều ưu điểm: tiềm năng tăng trưởng tốt, tính đại diện thị trường cao, thanh khoản dồi dào và độ phân tán cao. Nhờ những đặc tính này, VN100 được nhận định là phù hợp với các khuyến nghị về tiêu chuẩn chỉ số của nhiều tổ chức tài chính quốc tế.
Quá trình chuẩn bị cho sự ra mắt của HĐTL VN100 đã được thực hiện kỹ lưỡng, với việc thiết kế sản phẩm và xin phê duyệt từ các cấp có thẩm quyền, cùng với việc công bố thông tin từ năm 2024 bởi Sở Giao dịch Chứng khoán và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC).
Lãnh đạo VNX cho biết, HĐTL VN100 được phát triển trên tinh thần kế thừa những thành công và đồng thời khắc phục những hạn chế của HĐTL chỉ số VN30 hiện tại.

Mục tiêu là tạo thêm lựa chọn cho nhà đầu tư, đặc biệt là những nhà đầu tư có danh mục rộng. Việc có thêm HĐTL VN100 bên cạnh HĐTL VN30 sẽ giúp đa dạng hóa công cụ phòng ngừa rủi ro, gia tăng cơ hội đầu tư và từng bước hoàn thiện cấu trúc của thị trường phái sinh Việt Nam, đồng thời phù hợp với thông lệ quốc tế về phát triển sản phẩm phái sinh. Sự kiện ra mắt sản phẩm mới cũng thể hiện quyết tâm của VNX trong việc nâng cấp thị trường, hướng tới hội nhập và phát triển bền vững.
Tác động lan tỏa của Hợp đồng tương lai tới thị trường vốn
Sản phẩm HĐTL VN100 ra đời không chỉ là một công cụ phái sinh đơn thuần mà còn được kỳ vọng tạo ra nền tảng để thúc đẩy sự phát triển của các Quỹ ETF (Quỹ hoán đổi danh mục) và các sản phẩm phái sinh khác dựa trên chỉ số VN100, qua đó góp phần gia tăng chiều sâu cho thị trường vốn.
Với phạm vi bao phủ rộng và cơ cấu cân bằng hơn, VN100 sẽ giúp tăng tính minh bạch và ổn định của thị trường nhờ khả năng phân tán rủi ro, giảm bớt sự ảnh hưởng quá lớn từ một vài cổ phiếu vốn hóa lớn.
Đại diện các thành viên thị trường cũng bày tỏ sự lạc quan đối với công cụ mới. Ông Vũ Quang Đông, Chủ tịch HĐTV Công ty Quản lý Quỹ Đầu tư Chứng khoán Vietcombank (VCBF), nhấn mạnh rằng thị trường phái sinh Việt Nam đã chứng minh vai trò quan trọng trong quản lý rủi ro.
Tuy nhiên, các quỹ đầu tư dài hạn, đặc biệt là quỹ cổ phiếu và ETF có danh mục bao phủ toàn thị trường, vẫn gặp khó khăn khi tìm kiếm công cụ phòng ngừa rủi ro phù hợp. Do đó, sự xuất hiện của HĐTL VN100 là một giải pháp cần thiết giúp các quỹ quản lý danh mục một cách sát sao hơn với chỉ số tham chiếu và nâng cao hiệu quả đầu tư.
Hơn thế nữa, sản phẩm này sẽ tạo tiền đề để phát triển các quỹ ETF và sản phẩm cấu trúc dựa trên VN100, từ đó mở rộng quy mô thị trường vốn trung – dài hạn. Ông Đông cũng đưa ra kiến nghị về việc cơ quan quản lý cần tiếp tục nghiên cứu phát triển các sản phẩm phái sinh khác trong tương lai, như hợp đồng tương lai trên trái phiếu chính phủ, chỉ số ngành và quyền chọn chỉ số, đồng thời chuẩn hóa các quy định về ký quỹ, giới hạn vị thế và quy trình bù trừ theo chuẩn mực quốc tế để thu hút vốn đầu tư nước ngoài.
Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), ông Bùi Hoàng Hải, đã ghi nhận những nỗ lực phối hợp của các đơn vị để chính thức đưa HĐTL VN100 vào giao dịch đúng kế hoạch. Lãnh đạo UBCKNN kỳ vọng sản phẩm mới sẽ góp phần đa dạng hóa hàng hóa cho thị trường phái sinh và tăng tính hấp dẫn cho toàn thị trường chứng khoán, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang được cộng đồng quốc tế quan tâm, nhất là sau khi đạt được những bước tiến quan trọng trong việc nâng hạng thị trường.

Ông cũng nhấn mạnh định hướng trong thời gian tới, VNX sẽ tiếp tục nghiên cứu các giải pháp tăng cường thanh khoản cho thị trường, hướng đến tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế thông qua việc triển khai các loại lệnh và cơ chế giao dịch mới trên thị trường cổ phiếu, cũng như phát triển hệ thống các nhà tạo lập thị trường theo thông lệ quốc tế.

Sự ra đời của HĐTL chỉ số VN100 được khẳng định là một giải pháp kịp thời và hợp lý nhằm đa dạng hóa sản phẩm, cân bằng lại cấu trúc thị trường, nâng cao tính đại diện của chỉ số cơ sở và phân bổ thanh khoản một cách bền vững hơn.
Đây là minh chứng cho sự đồng hành, tin tưởng của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước, đồng thời hứa hẹn gia tăng tính hấp dẫn đối với các quỹ đầu tư và định chế tài chính nước ngoài, góp phần vào sự phát triển ổn định và bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam.