Tại kỳ đại hội cổ đông vừa diễn ra, Chủ tịch Đoàn Nguyên Đức khẳng định Hoàng Anh Gia Lai đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất về tài chính để bước vào chu kỳ đầu tư mới với trọng tâm là quỹ đất 20.000 ha cà phê tại Lào cùng kế hoạch xóa sạch nợ vay.
Dự án phát triển 20.000 ha cà phê Arabica được xem là bước đi mang tính bước ngoặt của Hoàng Anh Gia Lai trong chiến lược nông nghiệp bền vững giai đoạn 2026-2030. Với tổng mức đầu tư dự kiến dao động từ 14.000 đến 15.000 tỷ đồng, doanh nghiệp này đang tham vọng kiến tạo một trong những vùng nguyên liệu cà phê tập trung lớn nhất khu vực.
Giải pháp vốn cho siêu dự án nông nghiệp và lộ trình IPO các công ty thành viên
Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, câu hỏi về nguồn vốn thực hiện dự án 20.000 ha cà phê là vấn đề được các cổ đông quan tâm hàng đầu. Theo tính toán của ban lãnh đạo doanh nghiệp, bài toán tài chính được xây dựng dựa trên cấu trúc ba trụ cột vững chắc bao gồm lợi nhuận giữ lại từ các hoạt động cốt lõi, nguồn tiền từ việc niêm yết lần đầu ra công chúng (IPO) các công ty con và huy động trực tiếp tại công ty mẹ.
Cụ thể, trong năm 2026, Hoàng Anh Gia Lai dự kiến sẽ phân bổ khoảng 5.000 tỷ đồng để đáp ứng nhu cầu vốn triển khai giai đoạn đầu, đảm bảo tính cân đối cho dòng tiền trong tổng mức đầu tư hơn 14.000 tỷ đồng kéo dài trong 3 năm.
Yếu tố then chốt giúp dự án này trở nên khả thi không chỉ nằm ở vốn mà còn ở lợi thế về quỹ đất. Tập đoàn đã chuẩn bị được khoảng 85% diện tích trong tổng kế hoạch 20.000 ha tại cao nguyên Bolaven thuộc nước bạn Lào. Đây là khu vực có độ cao trung bình khoảng 1.200 m so với mặt nước biển, một đặc tính địa lý tương đương với vùng Đà Lạt của Việt Nam, đặc biệt phù hợp để canh tác giống cà phê Arabica chất lượng cao vốn đòi hỏi độ cao tối thiểu từ 700 m trở lên. Việc sở hữu quỹ đất tập trung quy mô lớn tại khu vực có điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng lý tưởng được coi là lợi thế cạnh tranh khó có thể thay thế trong ngành nông nghiệp.
Động lực tài chính quan trọng để thực hiện tham vọng này còn đến từ kế hoạch đại chúng hóa các đơn vị thành viên. Hiện tại, hồ sơ IPO của Công ty Cổ phần Đầu tư Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai pháp nhân quản lý trực tiếp các dự án tại Lào đã đi vào giai đoạn hoàn tất. Nếu điều kiện thị trường cho phép, thương vụ này sẽ được kích hoạt ngay trong quý II/2026. Doanh nghiệp dự kiến sẽ thoái khoảng 20% đến 25% vốn tại đơn vị này để thu hút dòng tiền mới nhưng vẫn duy trì quyền chi phối tuyệt đối. Song song đó, Tổng công ty cà phê (tiền thân là Công ty Lơ Pang) cũng được đưa vào lộ trình IPO vào năm 2029, thời điểm mà toàn bộ diện tích 20.000 ha cà phê đã hoàn tất giai đoạn đầu tư và đi vào khai thác, giúp tối ưu hóa giá trị doanh nghiệp trước khi niêm yết chính thức.
Chuyển dịch cơ cấu lợi nhuận và mục tiêu phục hồi niềm tin thị trường
Báo cáo tài chính cho thấy năm 2025 là một năm bản lề khi Hoàng Anh Gia Lai ghi nhận mức lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 2.243 tỷ đồng. Kết quả này được dẫn dắt bởi hai ngành hàng chủ lực là chuối và sầu riêng, trong khi mảng chăn nuôi heo tạm thời chững lại để nhường chỗ cho các khoản đầu tư hiệu quả hơn.
Bước sang năm 2026, doanh nghiệp đặt ra một con số đầy tham vọng với lợi nhuận mục tiêu lên đến 4.202 tỷ đồng, mức cao kỷ lục trong lịch sử hoạt động. Tuy nhiên, theo phân tích của Chủ tịch Đoàn Nguyên Đức, cấu trúc lợi nhuận này cần được nhìn nhận một cách chi tiết để thấy rõ sức mạnh từ hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi.
Khoảng một nửa lợi nhuận mục tiêu trong năm 2026 sẽ đến từ các hoạt động sản xuất trực tiếp như chuối, sầu riêng, cà phê và sự quay trở lại của mảng chăn nuôi heo. Phần còn lại được đóng góp từ các nghiệp vụ tài chính và xử lý nợ, bao gồm khoản hoàn nhập dự phòng trên 1.000 tỷ đồng sau khi tất toán các nghĩa vụ với Công ty Mua bán nợ, cùng nguồn thu từ việc thoái vốn tại một số tài sản không còn nằm trong chiến lược dài hạn, ước tính đạt từ 1.000 đến 2.000 tỷ đồng. Việc bóc tách này cho thấy doanh nghiệp đang dần chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng bền vững dựa trên năng suất nông nghiệp thay vì phụ thuộc vào các biến số tài chính ngắn hạn.
Nền tảng để thực hiện các kế hoạch lớn này chính là sự cải thiện đáng kể của bảng cân đối kế toán. Sau quá trình tái cấu trúc kéo dài, tổng dư nợ vay của tập đoàn đã giảm mạnh từ mức đỉnh 36.000 tỷ đồng xuống chỉ còn khoảng 7.900 tỷ đồng vào cuối năm 2025. Các chỉ số về an toàn vốn đều nằm trong ngưỡng kiểm soát tích cực khi tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu giảm xuống còn 0,86 lần, nợ vay trên vốn chủ sở hữu ở mức 0,56 lần và tỷ lệ nợ trên tổng tài sản chỉ còn 0,46 lần. Đặc biệt, việc xóa bỏ hoàn toàn lỗ lũy kế và tất toán các nghĩa vụ trái phiếu vào đầu năm 2026 đã giúp doanh nghiệp lấy lại tư thế chủ động trong việc tiếp cận các nguồn vốn vay mới và phục hồi uy tín với các định chế tài chính.
Trong giai đoạn tới, dư địa tăng trưởng của tập đoàn được kỳ vọng sẽ còn mở rộng hơn nữa khi các diện tích trồng cà phê và sầu riêng hiện tại dần bước vào giai đoạn thu hoạch chính vụ với năng suất tối đa. Dù các số liệu tài chính cho thấy sự khởi sắc rõ nét, ban lãnh đạo doanh nghiệp vẫn duy trì quan điểm thận trọng trong việc triển khai các dự án mới, tập trung vào kỷ luật tài chính và tối ưu hóa quy trình canh tác. Những bài học kinh nghiệm từ hơn một thập kỷ tái cơ cấu là cơ sở để Hoàng Anh Gia Lai kỳ vọng vào một chu kỳ phát triển ổn định, hướng tới mục tiêu doanh thu 8.624 tỷ đồng.