
Hoạt động xuất nhập khẩu 5 tháng đầu năm 2026 ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Tuy nhiên, sự dịch chuyển của cán cân thương mại sang vị thế nhập siêu đặt ra những thách thức mới.
Bức tranh tăng trưởng xuất nhập khẩu 5 tháng đầu năm
Theo báo cáo mới nhất từ Cục Thống kê – Bộ Tài chính, hoạt động thương mại quốc tế của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Cụ thể, trong tháng 5, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 99,07 tỷ USD, đánh dấu mức tăng 3,2% so với tháng 4 và tăng vọt 25,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Lũy kế 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, kim ngạch nhập khẩu tăng trưởng mạnh mẽ với 30,8%, đạt 229,46 tỷ USD, trong khi xuất khẩu cũng ghi nhận mức tăng ấn tượng 19,5%, đạt 215,66 tỷ USD. Sự bứt phá của cả hai chiều xuất và nhập khẩu cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ của chuỗi cung ứng và năng lực sản xuất trong nước.
Phân tích sâu hơn vào cơ cấu xuất khẩu, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tiếp tục là động lực chính, đóng góp 172,16 tỷ USD (chiếm 79,8% tổng kim ngạch) và tăng trưởng 24,7%. Khu vực kinh tế trong nước dù chỉ chiếm 20,2% với 43,5 tỷ USD, nhưng cũng ghi nhận mức tăng 2,5%. Nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong xuất khẩu, đóng góp 193,71 tỷ USD, chiếm tỷ trọng áp đảo 89,8%.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu tập trung chủ yếu vào nhóm tư liệu sản xuất với 215,99 tỷ USD, chiếm 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu. Về thị trường đối tác, Hoa Kỳ vững vàng ở vị trí thị trường xuất khẩu lớn nhất với kim ngạch 69,6 tỷ USD. Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục khẳng định vai trò là nhà cung cấp hàng hóa lớn nhất cho Việt Nam, với kim ngạch nhập khẩu đạt 92,6 tỷ USD.
Chuyển dịch cán cân thương mại và sức mua nội địa
Một điểm đáng chú ý trong bức tranh thương mại 5 tháng đầu năm 2026 là sự thay đổi của cán cân thương mại. Theo số liệu sơ bộ, Việt Nam ghi nhận mức nhập siêu 5,21 tỷ USD trong tháng 5. Lũy kế 5 tháng, nền kinh tế chuyển từ vị thế xuất siêu 5,1 tỷ USD của cùng kỳ năm 2025 sang nhập siêu 13,8 tỷ USD.
Sự thâm hụt này xuất phát từ khu vực kinh tế trong nước với mức nhập siêu lên tới 20,76 tỷ USD, phản ánh nhu cầu cao về nguyên vật liệu và máy móc để phục vụ sản xuất. Trái ngược với đó, khu vực FDI (bao gồm dầu thô) tiếp tục duy trì thành tích xuất siêu, đạt 6,96 tỷ USD. Mặc dù nhập siêu có thể gây áp lực ngắn hạn lên cán cân thanh toán, nhưng trong bối cảnh nhập khẩu chủ yếu là tư liệu sản xuất, điều này cũng báo hiệu những tín hiệu tích cực về sự mở rộng năng lực sản xuất trong tương lai.
Song song với hoạt động xuất nhập khẩu, thị trường nội địa cũng cho thấy sự sôi động. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 5 ước đạt 647,1 nghìn tỷ đồng, tăng nhẹ 0,5% so với tháng 4 và tăng 11,8% so với cùng kỳ. Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, chỉ số này ước đạt 3.185,0 nghìn tỷ đồng, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, nếu loại trừ yếu tố lạm phát (yếu tố giá), mức tăng trưởng thực tế đạt 6,1%. Sự gia tăng ổn định của sức mua nội địa là một tín hiệu đáng mừng, góp phần củng cố nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế chung của cả nước trong thời gian tới.