0
0
Hội đồng quản trị CTCP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang vừa thông qua quyết định lùi thời điểm hoàn thành và đưa vào vận hành dự án Tổ hợp Hóa chất Đức Giang Nghi Sơn sang cuối năm 2026. Đây là dự án trọng điểm với quy mô đầu tư lên tới 12.000 tỷ đồng, đang phải đối mặt với nhiều rào cản khách quan từ chuỗi cung ứng vật tư quốc tế và các thủ tục thông quan nhập khẩu thiết bị đặc thù.
Rào cản từ kiểm soát xuất khẩu thiết bị quốc tế kéo dài thời gian hoàn thành
Hội đồng quản trị CTCP Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (HoSE: DGC) vừa chính thức thông qua nghị quyết điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với Dự án số 1 – Tổ hợp Hóa chất Đức Giang Nghi Sơn. Quyết định điều chỉnh này đánh dấu một bước thay đổi quan trọng đối với dự án trọng điểm có tổng mức đầu tư lên đến 12.000 tỷ đồng của tập đoàn. Tính đến thời điểm cuối năm 2025, doanh nghiệp đã thực hiện giải ngân khoảng 1.378 tỷ đồng cho dự án này. Điểm đáng chú ý nhất trong lần điều chỉnh lần này là mốc thời gian hoàn thành và chính thức đưa toàn bộ dự án vào vận hành đã được lùi từ quý I/2026 sang quý IV/2026.
Đại diện Hóa chất Đức Giang lý giải nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc chậm trễ này xuất phát từ các yếu tố khách quan trên thị trường quốc tế. Do những tác động sâu sắc của căng thẳng thương mại toàn cầu, Trung Quốc đã tăng cường kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt đối với nhiều loại vật tư, thiết bị nhạy cảm phục vụ cho các ngành công nghiệp và quốc phòng. Trong số đó, các sản phẩm chế tạo từ titan như tấm kim loại, hệ thống đường ống, phụ kiện kỹ thuật cùng các loại vật liệu chống ăn mòn đặc thù sử dụng cho dự án đều bắt buộc phải xin giấy phép xuất khẩu đặc biệt. Quy trình pháp lý mới phát sinh này đã trực tiếp khiến cho thời gian thông quan hàng hóa bị kéo dài thêm từ 3 đến 6 tháng.
Bên cạnh rào cản về mặt thủ tục thông quan thiết bị, tiến độ triển khai xây dựng của tổ hợp còn chịu ảnh hưởng đáng kể từ sự thay đổi quy định vận chuyển. Cụ thể, việc chuyển đổi phương thức vận chuyển hóa chất phục vụ cho quá trình thi công xây dựng từ đường bộ sang đường biển đã khiến tiến độ dự án bị tác động gián tiếp. Mặc dù phải điều chỉnh lùi thời gian triển khai, phía DGC khẳng định vẫn giữ nguyên quy mô thiết kế ban đầu với công suất 151.000 tấn hóa chất mỗi năm đối với giai đoạn 1 của tổ hợp.
Để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động và tăng khả năng thích ứng, doanh nghiệp đồng thời bổ sung thêm một số sản phẩm trung gian vào danh mục sản xuất. Các sản phẩm bổ sung bao gồm axit H3PO4, PCl3 và PCl5 nhằm mục đích đáp ứng kịp thời các nhu cầu phát sinh của thị trường tiêu thụ. Tổng công suất của nhóm sản phẩm trung gian này được giới hạn nghiêm ngặt ở mức tối đa 10.000 tấn/năm khi quy đổi theo tỷ lệ 100% axit H3PO3. Ngoài ra, trong quá trình vận hành, dự án Nghi Sơn dự kiến sẽ phát sinh thêm khoảng 75.000 tấn axit HCl 31% mỗi năm dưới dạng một sản phẩm phụ của quá trình sản xuất chính.
Hóa chất Đức Giang cũng tiến hành cập nhật lại thông tin địa điểm thực hiện dự án nhằm phù hợp với địa giới hành chính mới. Theo đó, tổ hợp sẽ được xây dựng tại Khu công nghiệp Đồng Vàng, thuộc phân khu công nghiệp số 15, Khu kinh tế Nghi Sơn, xã Trường Lâm, tỉnh Thanh Hóa. Với tổng vốn đầu tư khổng lồ, siêu dự án này được định hướng triển khai qua ba giai đoạn cụ thể. Giai đoạn 1 có quy mô diện tích 30 ha, sử dụng vốn đầu tư 2.400 tỷ đồng để đạt công suất 151.000 tấn hóa chất mỗi năm. Giai đoạn 2 dự kiến sẽ cần đầu tư thêm khoảng 6.000 tỷ đồng nhằm xây dựng nhà máy sản xuất nhựa PVC, một sản phẩm có công nghệ chế biến rất phức tạp mà hiện nay Việt Nam vẫn chưa thể tự sản xuất được. Giai đoạn cuối cùng sẽ tiếp tục đầu tư khoảng 3.600 tỷ đồng cho nhà máy sản xuất soda với công suất thiết kế 400.000 tấn mỗi năm.
Áp lực từ các khoản ngoại trừ kiểm toán và rủi ro pháp lý tồn đọng
Sự kiện phải điều chỉnh lùi tiến độ của dự án trọng điểm Nghi Sơn diễn ra trong bối cảnh Hóa chất Đức Giang vừa trải qua một năm tài chính đầy biến động. Theo báo cáo tài chính năm 2025, tập đoàn DGC ghi nhận kết quả kinh doanh với doanh thu thuần hợp nhất đạt 11.262 tỷ đồng, thể hiện mức tăng trưởng 14,2% so với năm trước đó. Song song với doanh thu, lợi nhuận sau thuế toàn tập đoàn đạt con số ấn tượng 3.153 tỷ đồng. Quy mô tổng tài sản tính đến thời điểm cuối năm 2025 của doanh nghiệp cũng ghi nhận mức tăng 23,5%, chính thức đạt con số 19.538 tỷ đồng.
Tuy nhiên, bức tranh tài chính của doanh nghiệp không hoàn toàn là những mảng màu sáng khi báo cáo tài chính năm 2025 bị đơn vị kiểm toán là Công ty TNHH Kiểm toán UHY đưa ra ý kiến ngoại trừ. Khoản mục gây tranh cãi trực tiếp liên quan đến giá trị hàng tồn kho lên tới 950,9 tỷ đồng cùng một số vấn đề liên quan đến vụ án hình sự đang trong quá trình được cơ quan điều tra tiến hành làm rõ.
Trước đó, vào ngày 17/3, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã chính thức khởi tố vụ án hình sự liên quan đến các hành vi gây ô nhiễm môi trường, vi phạm các quy định về khai thác tài nguyên và vi phạm quy định về kế toán xảy ra tại Khai trường 25. Vụ án này có liên quan trực tiếp đến một số cựu lãnh đạo của Hóa chất Đức Giang. Do vụ án hiện tại vẫn chưa có kết luận điều tra chính thức từ cơ quan chức năng, đơn vị kiểm toán độc lập cho biết họ chưa có đủ cơ sở pháp lý và thực tế để đánh giá liệu DGC có bắt buộc phải thực hiện điều chỉnh các khoản nợ phải trả, trích lập dự phòng rủi ro hoặc ghi nhận các chi phí xử lý ô nhiễm môi trường phát sinh trên báo cáo tài chính hay không.
Đối với khoản hàng tồn kho trị giá 950,9 tỷ đồng bị ngoại trừ, đơn vị kiểm toán UHY giải thích rằng họ được bổ nhiệm sau ngày kết thúc năm tài chính để thay thế cho đơn vị kiểm toán trước đó là PwC. Do sự thay đổi nhân sự kiểm toán này diễn ra muộn, UHY đã không thể tham gia chứng kiến trực tiếp quá trình kiểm kê hàng tồn kho vào thời điểm cuối năm 2025 của tập đoàn.
Phản hồi về vấn đề này, phía DGC khẳng định việc kiểm kê tài sản cuối năm thực tế đã được thực hiện hoàn toàn đúng quy định pháp luật với sự chứng kiến và giám sát của đơn vị tiền nhiệm là PwC. Để nhanh chóng giải quyết ý kiến ngoại trừ và làm minh bạch thông tin tài chính, Hóa chất Đức Giang cho biết đã thống nhất phương án với UHY về việc tiến hành kiểm kê bổ sung vào hai thời điểm là ngày 30/6 và ngày 31/12. Ban lãnh đạo doanh nghiệp kỳ vọng quá trình khắc phục các ý kiến ngoại trừ của kiểm toán sẽ được hoàn tất triệt để trong khoảng thời gian quý III/2026 hoặc muộn nhất là quý I/2027.
