0
0
Dù doanh thu tăng trưởng khả quan trong quý đầu năm 2026, Công ty Cổ phần Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (Haxaco) vẫn đang đối mặt với những thách thức lớn khi biên lợi nhuận gộp suy giảm mạnh và hoạt động bán xe rơi vào tình trạng thua lỗ. “Phao cứu sinh” giúp doanh nghiệp này thoát khỏi một kỳ báo cáo âm hoàn toàn dựa vào các khoản thưởng và hỗ trợ từ phía đối tác ủy quyền.
Áp lực chi phí và sự sụt giảm biên lợi nhuận từ hoạt động bán lẻ
Báo cáo tài chính hợp nhất quý I/2026 của Haxaco phác họa một bức tranh kinh doanh đầy mâu thuẫn giữa quy mô doanh thu và hiệu quả thực tế. Trong ba tháng đầu năm, nhà phân phối Mercedes-Benz lớn nhất Việt Nam này ghi nhận doanh thu thuần đạt 1.098 tỷ đồng, tăng trưởng 14% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, sự gia tăng này không đi kèm với niềm vui lợi nhuận khi tốc độ tăng của giá vốn hàng bán đã lấn át hoàn toàn đà tăng trưởng doanh thu. Cụ thể, giá vốn hàng bán trong kỳ đã vọt lên mức .1024 tỷ đồng, tương đương mức tăng 18% so với quý I/2025. Sự lệch pha này đã khiến lợi nhuận gộp của doanh nghiệp bị thu hẹp đáng kể, từ mức 94 tỷ đồng của cùng kỳ năm ngoái xuống chỉ còn 73 tỷ đồng.
Đi sâu vào chi tiết các mảng hoạt động, điểm đáng lo ngại nhất nằm ở mảng kinh doanh cốt lõi là bán xe. Trong bối cảnh thị trường ô tô sang vẫn chưa hồi phục hoàn toàn sau giai đoạn thắt chặt tín dụng, Haxaco đã phải chấp nhận lỗ 32 tỷ đồng từ việc bán xe để duy trì vị thế trên thị trường. Việc hy sinh lợi nhuận này được doanh nghiệp giải trình là hệ quả tất yếu của các chính sách bán hàng linh hoạt và gia tăng hỗ trợ khách hàng. Trong một thị trường mà các nhà phân phối đang cạnh tranh gay gắt về giá, Haxaco buộc phải triển khai những chương trình kích cầu mạnh tay, dẫn đến biên lợi nhuận gộp bị “vắt kiệt”.
Không dừng lại ở đó, áp lực tài chính cũng trở thành gánh nặng đè nặng lên bảng cân đối kế toán. Chi phí tài chính của tập đoàn trong quý đầu năm đã tăng hơn gấp đôi, từ 6 tỷ đồng lên hơn 13 tỷ đồng. Toàn bộ khoản chi phí này đều là lãi vay ngân hàng, cho thấy sự phụ thuộc lớn vào vốn vay để duy trì hoạt động trong bối cảnh thanh khoản thị trường gặp khó. Sự kết hợp giữa việc biên lợi nhuận gộp bị thu hẹp và chi phí lãi vay leo thang đã khiến lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp âm 32 tỷ đồng trong 3 tháng đầu năm 2026. Tại công ty mẹ, mức độ sụt giảm còn diễn ra khốc liệt hơn khi lợi nhuận sau thuế lao dốc tới 87% so với cùng kỳ, phản ánh trực diện những khó khăn mà hệ thống phân phối xe sang đang phải gánh chịu.
Nguồn thu ngoài cốt lõi và bài toán quản trị hàng tồn kho quy mô lớn
Trong một quý kinh doanh đầy biến động, điểm sáng hiếm hoi giúp Haxaco giữ được con số dương ở kết quả cuối cùng đến từ khoản “lợi nhuận khác”. Báo cáo ghi nhận thu nhập khác trong quý I đạt 53 tỷ đồng, sau khi khấu trừ các chi phí liên quan, lợi nhuận khác ròng mang về hơn 52 tỷ đồng, một con số tăng trưởng đột biến so với mức 19 tỷ đồng của cùng kỳ năm 2025.
Theo các dữ liệu thuyết minh tài chính, dòng tiền này chủ yếu đến từ các khoản tiền thưởng đạt chỉ tiêu doanh số, hỗ trợ marketing và các chương trình kích cầu từ Mercedes-Benz Việt Nam. Tính đến ngày 31/3/2026, các khoản phải thu ngắn hạn từ hãng đã tăng từ 152 tỷ đồng hồi đầu năm lên 186 tỷ đồng. Có thể nói, chính nguồn thu nhập từ chính sách hỗ trợ của hãng đã bù đắp hoàn toàn mức lỗ từ hoạt động kinh doanh, giúp doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận trước thuế dương 20 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 15,3 tỷ đồng.
Dù đã tạm thời thoát hiểm về mặt con số lợi nhuận, nhưng cấu trúc tài sản của Haxaco lại đang tiềm ẩn những rủi ro đáng chú ý. Tính đến cuối tháng 3/2026, tổng tài sản của doanh nghiệp đã tăng 19% lên mức 2.957 tỷ đồng. Trong đó, hàng tồn kho vẫn là “điểm nghẽn” lớn nhất khi đạt giá trị 1.459 tỷ đồng, chiếm gần 50% tổng tài sản. Việc hàng tồn kho duy trì ở mức cao không chỉ gây áp lực lên dòng tiền mà còn là nguyên nhân gián tiếp khiến doanh nghiệp phải tiếp tục duy trì các chính sách giảm giá sâu để giải phóng hàng hóa. Song song đó, các khoản phải thu ngắn hạn cũng tăng mạnh 45,3% so với đầu năm, đạt mức 513,7 tỷ đồng, cho thấy vốn của doanh nghiệp đang bị chiếm dụng đáng kể trong chuỗi cung ứng.
Về phía nguồn vốn, nợ phải trả của Haxaco đã có sự gia tăng mạnh từ 1.109 tỷ đồng hồi đầu năm lên mức 1.510 tỷ đồng vào cuối quý I. Mặc dù nợ vay ngắn hạn có xu hướng giảm nhẹ xuống mức 877 tỷ đồng, nhưng nợ dài hạn lại tăng lên 273 tỷ đồng, phản ánh việc tái cơ cấu các khoản vay để giảm bớt áp lực trả nợ tức thì. Tính đến cuối kỳ, vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp đứng ở mức 1.446 tỷ đồng, với lợi nhuận sau thuế chưa phân phối còn lại khoảng 30,1 tỷ đồng.
Trên thị trường chứng khoán, tâm lý thận trọng của nhà đầu tư thể hiện rõ qua diễn biến giá cổ phiếu HAX. Sau khi chạm mốc 14.000 đồng/cp vào tháng 9/2025, cổ phiếu này đã trải qua nhịp điều chỉnh mạnh và hiện đang dao động quanh vùng giá 10.500 đồng/cp.
