Ngành hàng không thế giới đang bước vào giai đoạn thận trọng sau hai năm phục hồi mạnh mẽ. Chỉ trong tháng 5/2026, các hãng bay toàn cầu đã cắt giảm hơn 2 triệu chỗ ngồi, tương đương khoảng 13.000 chuyến bay bị hủy hoặc điều chỉnh.

Dù con số trên chiếm chưa tới 2% tổng công suất toàn cầu, nó cho thấy mức độ nhạy cảm của ngành trước biến động năng lượng và địa chính trị.
Nguyên nhân chính đến từ cú sốc nhiên liệu sau khi xung đột Israel – Iran bùng phát từ cuối tháng 2/2026, làm gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến hàng hải trung chuyển khoảng 20% lượng dầu và nhiên liệu thế giới. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá nhiên liệu máy bay trong tháng 3/2026 tăng tới 106,6% so với cùng kỳ năm trước, gây áp lực rất lớn khi nhiên liệu vốn chiếm 25-35% chi phí khai thác của các hãng hàng không.
Các hãng hàng không phải chuyển sang trạng thái “phòng thủ”
Trước tình hình này, nhiều hãng bay buộc phải chuyển sang trạng thái “phòng thủ”. Thai Airways đã dừng đường bay đến Kaohsiung và cắt giảm nhiều chặng quốc tế. Lufthansa Group dự kiến hủy tới 20.000 chuyến bay trong mùa hè 2026 nhằm tiết kiệm khoảng 40.000 tấn nhiên liệu. Hãng này cũng dự báo chi phí nhiên liệu năm nay tăng thêm khoảng 1,7 tỷ euro, dù đã phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu cho phần lớn nhu cầu khai thác.
Không chỉ Lufthansa, Air France-KLM dự kiến áp dụng phụ phí nhiên liệu trên các đường bay dài, trong khi EasyJet và Ryanair cảnh báo giá vé có thể tiếp tục tăng nếu thị trường nhiên liệu chưa hạ nhiệt. Tại Mỹ, United Airlines và Spirit Airlines cũng điều chỉnh công suất, thậm chí chuyển sang dùng máy bay nhỏ hơn để tiết kiệm chi phí.
Tại Anh, sân bay Heathrow ghi nhận 111 chuyến bay bị hủy ròng khỏi lịch khai thác. Con số này chưa quá lớn nhưng phản ánh tâm lý đang dần bao trùm ngành hàng không quốc tế.
Tác động của cuộc khủng hoảng không dừng ở việc giảm chuyến. Các kế hoạch mở đường bay mới, tăng đội tàu bay và mở rộng thị phần đều đang được rà soát. Nhiều hãng ưu tiên giữ ổn định mạng bay thay vì tăng trưởng bằng mọi giá. Tại châu Âu, nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu hàng không cũng được cảnh báo khi khu vực này chỉ tự sản xuất khoảng một nửa nhu cầu dầu hỏa hàng không nội địa.
Các chuyên gia nhận định giá vé quốc tế có thể đã tăng từ 5% đến 15% dưới áp lực nhiên liệu. Nếu căng thẳng Trung Đông kéo dài, ngành hàng không có thể tiếp tục đối mặt với chi phí vận hành cao trong nhiều tháng tới.
Sau giai đoạn phục hồi hậu COVID-19, hàng không toàn cầu đang đứng trước một phép thử mới. Mục tiêu lớn nhất hiện nay không còn là mở rộng nhanh, mà là duy trì khả năng vận hành ổn định trong môi trường nhiều bất định. Mùa hè 2026 vì thế có thể trở thành giai đoạn kiểm tra sức chống chịu của toàn ngành.