Tuyến đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi – Kim Sơn có tổng mức đầu tư sơ bộ 27.752 tỷ đồng, đi qua Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh. Dự án được nghiên cứu theo hai giai đoạn, với mục tiêu hoàn thành vào tháng 12/2028, đồng thời tăng cường kết nối vận tải hàng hóa và hành khách giữa các địa phương.
Tuyến đường sắt dài hơn 40km trong giai đoạn đầu
Liên danh Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải – CTCP (TEDI), Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Đông Dương (ICC) và Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế cảng – kỹ thuật biển (PCC) đã hoàn thành hồ sơ thuyết minh phương án tuyến và vị trí công trình tỷ lệ 1/500, phục vụ công tác thẩm định dự án đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi – Kim Sơn.
Theo phương án nghiên cứu, tuyến chính bắt đầu tại ga đầu mối hành khách phía Nam Ngọc Hồi, thuộc xã Ngọc Hồi, TP. Hà Nội, và kết thúc tại khu vực ga Kim Sơn, xã Thuận An, TP. Hà Nội. Hướng tuyến đi qua ba địa phương gồm Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh, đồng thời kết hợp các nhánh kết nối với mạng lưới đường sắt quốc gia.
Trước đó, ngày 28/8/2026, UBND TP. Hà Nội ban hành Quyết định số 4634/QĐ-UBND về lệnh xây dựng công trình khẩn cấp đối với dự án tuyến vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi – Kim Sơn, giao Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội làm chủ đầu tư.
Theo phương án sơ bộ, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 27.752 tỷ đồng, sử dụng vốn đầu tư công từ ngân sách Trung ương và ngân sách TP. Hà Nội. Công trình đặt mục tiêu hoàn thành vào tháng 12/2028.
Dự án được nghiên cứu phân kỳ đầu tư thành hai giai đoạn. Trong giai đoạn một, tổng chiều dài các tuyến dự kiến khoảng 40,834km, bao gồm tuyến chính dài 29,818km, nhánh kết nối ga Thường Tín mới dài 5,138km và nhánh từ nút giao Kim Sơn đến ga Lạc Đạo mới dài 5,878km.
Ở giai đoạn hai, phương án nghiên cứu bổ sung hai nhánh kết nối tại nút giao Kim Sơn, lần lượt dài 6,914km và 4,275km, tổng cộng 11,189km. Dự án cũng dự trữ khả năng kết nối theo hướng Đông – Tây tại khu vực nút giao Quốc lộ 1A khi có nhu cầu.
Toàn tuyến dự kiến có năm ga, gồm Ngọc Hồi, Thường Tín mới, Hưng Long, Lạc Đạo mới và Kim Sơn. Trong đó, ga Ngọc Hồi đảm nhiệm vai trò đầu mối hành khách phía Nam, còn ga Thường Tín mới được định hướng là đầu mối hàng hóa phía Nam.
Về tiêu chuẩn kỹ thuật, tuyến được nghiên cứu sử dụng đường sắt khổ 1.435mm, điện khí hóa, phục vụ vận tải hỗn hợp hành khách và hàng hóa. Tốc độ thiết kế dự kiến đạt 120km/h trên tuyến chính và 80km/h trên các đoạn tuyến nối, tuyến nhánh.
Trong giai đoạn một, đoạn từ nút giao Quốc lộ 1A đến nút giao Kim Sơn được nghiên cứu xây dựng đường đôi. Các đoạn kết nối vào ga Ngọc Hồi, ga Kim Sơn và những tuyến nhánh được bố trí đường đơn.
Phương án hướng tuyến qua Hà Nội được nghiên cứu phối hợp với quy hoạch đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô nhằm tận dụng hành lang giao thông, hạn chế chia cắt khu dân cư và giảm khối lượng giải phóng mặt bằng. Từ ga Ngọc Hồi, tuyến chạy theo hành lang đường sắt tốc độ cao ở phía Tây Quốc lộ 1A.
Khi đến khu vực giao cắt với Vành đai 4, tuyến chuyển lên cao, rẽ trái bằng đường cong bán kính khoảng 375m để chạy song song với tuyến đường bộ. Sau đó, đường sắt vượt trên cao qua tuyến đường sắt quốc gia và Quốc lộ 1A, giao cắt với cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ trước khi tiếp tục đi trên cầu cạn về phía sông Hồng.
Tại khu vực giao cắt giữa Quốc lộ 1A và cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, đơn vị tư vấn đưa ra hai phương án cao độ. Phương án được kiến nghị là bố trí đường sắt trên cầu cạn qua cả hai vị trí giao cắt.
Theo tính toán sơ bộ, phương án này có chi phí xây dựng và giải phóng mặt bằng khoảng 2.546 tỷ đồng, thấp hơn mức khoảng 3.469 tỷ đồng của phương án đưa tuyến đi thấp qua Quốc lộ 1A rồi vượt cao ở phía ngoài nút giao.
Một hạng mục đáng chú ý khác là cầu đường sắt vượt sông Hồng tại khu vực Mễ Sở. Công trình được nghiên cứu bố trí song song với cầu Mễ Sở thuộc dự án đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô.
Theo đề xuất của đơn vị tư vấn, tim cầu đường sắt cách tim cầu đường bộ khoảng 60m về phía hạ lưu và nằm trong phạm vi chỉ giới đường đỏ của Vành đai 4. Cách bố trí này được xem xét nhằm tiết kiệm quỹ đất, hạn chế giải phóng mặt bằng và tạo thuận lợi cho việc phối hợp triển khai hai công trình.
Tuy nhiên, các giải pháp bảo đảm ổn định, tuổi thọ và an toàn của cầu đường sắt vẫn cần được nghiên cứu ở những bước tiếp theo.
Về định hướng khai thác, tuyến vành đai phía Đông Ngọc Hồi – Kim Sơn được nghiên cứu nhằm tăng cường kết nối giữa các hành lang vận tải Bắc – Nam, Hà Nội – Hải Phòng và Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng khi được đầu tư đồng bộ với các tuyến đường sắt liên quan.
Một mục tiêu khác là phân luồng vận tải hàng hóa ra khỏi khu vực nội đô, nâng cao hiệu quả tổ chức vận tải hành khách và hàng hóa. Việc hình thành thêm tuyến kết nối liên vùng cũng hướng đến hỗ trợ hoạt động logistics và kết nối các khu công nghiệp tại Hà Nội, Hưng Yên và Bắc Ninh.