0
0
Bên cạnh chính sách giảm thuế TNCN đối với cá nhân kinh doanh, Quốc hội đã quyết nghị giảm 30% số thuế TNDN phải nộp trong hai năm 2026 – 2027 đối với doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.
Nhóm doanh nghiệp nào được giảm 30% thuế TNDN?
Tại Nghị quyết số 43/2026/QH16 ngày 24/8/2026, Quốc hội khóa XVI đã quyết nghị giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027 đối với thu nhập của doanh nghiệp, tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam có mức doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.
Cùng với chính sách giảm thuế TNCN đối với cá nhân kinh doanh, quy định mới về thuế TNDN tập trung vào nhóm chủ thể có quy mô nhỏ. Với doanh nghiệp, thuế TNDN tác động trực tiếp đến lợi nhuận sau thuế và khả năng tích lũy vốn để phục vụ hoạt động kinh doanh.
Theo khoản 2 Điều 1 Nghị quyết 43/2026/QH16, ngưỡng doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng trong năm 2026 và năm 2027 được sử dụng để xác định đối tượng thụ hưởng chính sách. Nhóm doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỷ đồng/năm bao gồm toàn bộ khu vực doanh nghiệp siêu nhỏ và một bộ phận lớn doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp có thu.
Đây là nhóm chủ thể chiếm tỷ lệ lớn về số lượng doanh nghiệp đang hoạt động, tạo việc làm tại chỗ cho người lao động nhưng thường gặp hạn chế về tài sản bảo đảm khi tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng. Việc khoanh vùng ở ngưỡng 10 tỷ đồng được thiết kế nhằm tập trung nguồn lực hỗ trợ vào nhóm doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.
Một điểm đáng chú ý là chính sách giảm 30% thuế TNDN được áp dụng sau khi doanh nghiệp đã trừ các ưu đãi thuế hiện hành. Nghị quyết 43/2026/QH16 quy định, trường hợp doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi thuế theo Luật Thuế TNDN hoặc các luật, nghị quyết khác của Quốc hội thì số thuế TNDN được giảm 30% sẽ tính trên số thuế TNDN phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi thuế.
Theo Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 và các luật sửa đổi, bổ sung, các doanh nghiệp có quy mô doanh thu nhỏ và siêu nhỏ vốn đã được thiết kế mức thuế suất thấp hơn so với mức thuế suất phổ thông 20%, hoặc đang hưởng ưu đãi theo địa bàn, lĩnh vực.
Như vậy, phần thuế còn phải nộp sau khi áp dụng các ưu đãi hiện hành tiếp tục là cơ sở để tính mức giảm 30%. Khoản nghĩa vụ thuế được giảm có thể giúp doanh nghiệp giữ lại thêm nguồn vốn phục vụ các nhu cầu như chi phí mặt bằng, trả lương lao động và đầu tư chuyển đổi số.
Chính sách được áp dụng xuyên suốt hai kỳ tính thuế 2026 và 2027, thay vì chỉ hỗ trợ trong một năm. Khoảng thời gian này cũng tạo điều kiện để các doanh nghiệp nhỏ và các hộ kinh doanh mới chuyển đổi lên doanh nghiệp xây dựng kế hoạch kinh doanh trung hạn.
Nghị quyết đồng thời đặt ra hàng rào nhằm hạn chế việc lợi dụng chính sách. Các doanh nghiệp hình thành từ việc chia, tách sau ngày 24/8/2026 mà tổng doanh thu hằng năm của các doanh nghiệp sau chia, tách vượt trên 10 tỷ đồng sẽ bị loại trừ khỏi chính sách.
Quy định này nhằm ngăn trường hợp doanh nghiệp quy mô lớn chia nhỏ pháp nhân một cách hình thức để đưa doanh thu của từng doanh nghiệp xuống dưới ngưỡng 10 tỷ đồng.
Ban hành hướng dẫn trong tháng 10 có ý nghĩa với dòng tiền
Đối với doanh nghiệp, thời điểm chính sách được hướng dẫn và áp dụng có ảnh hưởng trực tiếp đến việc tính toán dòng tiền. Chính phủ dự kiến ban hành Nghị định quy định chi tiết Nghị quyết 43/2026/QH16 ngay trong tháng 10/2026.
Theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, doanh nghiệp phải thực hiện tạm nộp thuế TNDN theo quý. Thời hạn tạm nộp thuế TNDN của Quý III/2026 là ngày 30/10/2026 và của Quý IV/2026 là ngày 30/01/2027.
Tổng số thuế tạm nộp của 4 quý phải đảm bảo đạt tỷ lệ tối thiểu theo luật định so với số thuế phải nộp theo quyết toán năm để không bị tính tiền chậm nộp. Vì vậy, việc có hướng dẫn kịp thời sẽ giúp doanh nghiệp xác định số thuế tạm nộp trong các kỳ còn lại của năm 2026.
Nếu Nghị định được ban hành trong tháng 10/2026, các doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng sẽ có căn cứ pháp lý để tự tính giảm 30% số thuế TNDN tạm nộp ngay từ kỳ Quý III/2026, trước hạn 30/10, và kỳ Quý IV/2026.
Trong bối cảnh Quý IV là mùa cao điểm sản xuất, nhập hàng và thanh toán công nợ cuối năm, việc giảm nghĩa vụ chi tiền mặt để nộp thuế ở hai quý cuối năm có thể giúp doanh nghiệp giảm bớt áp lực vay vốn ngắn hạn tại các tổ chức tín dụng.
Tuy nhiên, để chính sách có thể triển khai thống nhất, một số vấn đề kỹ thuật cần được quy định rõ. Trong đó có chỉ tiêu xác định doanh thu và cách tính đối với doanh nghiệp hoạt động dưới 12 tháng.
Cơ chế bù trừ số thuế đã tạm nộp ở nửa đầu năm 2026 cũng cần được hướng dẫn cụ thể. Đồng thời, biểu mẫu phụ lục giảm thuế trên hệ thống eTax cần được cập nhật kịp thời để doanh nghiệp có cơ sở thực hiện.
Một tình huống khác cần được tính đến là doanh nghiệp căn cứ vào doanh thu 9 tháng đầu năm để tạm giảm 30% thuế ở Quý III nhưng kết quả kinh doanh Quý IV/2026 tăng mạnh khiến tổng doanh thu cả năm vượt mốc 10 tỷ đồng, chẳng hạn đạt 10,5 tỷ đồng.
Bên cạnh đó, quy trình kiểm soát điều kiện chia, tách cũng cần được cụ thể hóa bằng dữ liệu số. Đây là cơ sở để thực thi quy định loại trừ các doanh nghiệp chia, tách sau ngày 24/8/2026 có tổng doanh thu trên 10 tỷ đồng.
Với thời gian áp dụng trong hai năm 2026 – 2027, chính sách giảm 30% thuế TNDN tạo ra một cơ chế hỗ trợ tập trung vào doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng. Hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc vào việc các quy định hướng dẫn được ban hành kịp thời và xử lý rõ những tình huống phát sinh trong quá trình tạm nộp, quyết toán thuế.
