0
0
Giá vonfram tại thị trường nội địa Trung Quốc đã ghi nhận những giai đoạn điều chỉnh giảm nhất định. Tuy nhiên, một diễn biến hoàn toàn trái ngược đang xảy ra trên thị trường quốc tế khi mức giá giao dịch tại các khu vực ngoài Trung Quốc vẫn liên tục duy trì ở vùng cao lịch sử.
Hiện tượng lệch pha này cho thấy thị trường kim loại chiến lược toàn cầu đang trải qua những thay đổi sâu sắc mang tính bản chất, chưa từng xuất hiện trong nhiều năm qua. Yếu tố an ninh chuỗi cung ứng giờ đây đã được nâng tầm quan trọng, trở thành biến số quyết định ngang hàng với các quy luật cung – cầu truyền thống.
Thực tế cho thấy, giá vonfram trên phạm vi toàn cầu đã bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh mẽ kể từ đầu năm 2026. Tình trạng thắt chặt nguồn cung, kết hợp với hàng loạt biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt và nhu cầu gia tăng đột biến từ các ngành công nghiệp hạ nguồn đã đẩy thị trường vào trạng thái căng thẳng kéo dài. Giới phân tích quốc tế ngày càng đồng thuận với nhận định rằng, biến động này không còn mang tính chất của một chu kỳ biến động ngắn hạn thông thường. Thay vào đó, nó phản ánh một sự thay đổi mang tính cấu trúc lâu dài của toàn bộ hệ sinh thái khai khoáng và chế biến toàn cầu.
Nguyên nhân lớn nhất dẫn đến sự dịch chuyển này xuất phát từ việc Trung Quốc tiếp tục thắt chặt cơ chế kiểm soát xuất khẩu đối với nhiều loại khoáng sản chiến lược và vật liệu lưỡng dụng. Theo các ghi nhận từ Reuters, chính quyền Bắc Kinh đang duy trì một hệ thống giám sát và hạn chế nghiêm ngặt đối với hoạt động xuất khẩu khoáng sản ra nước ngoài.
Trong bối cảnh đó, Mỹ và châu Âu cũng nhanh chóng bước vào giai đoạn tăng tốc toàn diện nhằm mục tiêu đảm bảo tính tự chủ cho nguồn cung khoáng sản chiến lược của mình.
Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng thị trường vonfram thế giới đang định hình rõ rệt hai hệ sinh thái riêng biệt: một thị trường nội địa Trung Quốc và một thị trường quốc tế ngoài Trung Quốc luôn đối mặt với áp lực thiếu hụt nguồn cung kéo dài bền vững. Vấn đề lớn nhất và nan giải nhất hiện nay nằm ở chỗ nguồn cung mới ngoài Trung Quốc cực kỳ khó bổ sung hoặc mở rộng trong ngắn hạn. Quy trình phát triển các dự án thượng nguồn tại phương Tây đòi hỏi những điều kiện vô cùng khắt khe.
Trái ngược với sự bế tắc của nguồn cung, nhu cầu tiêu thụ mặt hàng vonfram lại liên tục ghi nhận các cột mốc tăng trưởng mạnh mẽ nhờ sự bùng nổ của công nghệ AI, công nghiệp quốc phòng và các cấu phần công nghệ cao. Chính vì tính chất không thể thay thế đó, nhiều tập đoàn công nghiệp lớn tại phương Tây hiện nay đã thay đổi tư duy vận hành chuỗi cung ứng. Họ chủ động ưu tiên mục tiêu đảm bảo nguồn cung ổn định, dài hạn hơn là tập trung tối ưu hóa chi phí nguyên liệu đầu vào như các chu kỳ kinh tế trước đây.
Thêm vào đó, các cuộc xung đột địa chính trị kéo dài tại Ukraine và khu vực Trung Đông đang trở thành chất xúc tác mạnh mẽ khiến nhu cầu vật liệu phục vụ cho công nghiệp quốc phòng tăng lên với tốc độ nhanh chóng. Trong khi nhu cầu quân sự và dân sự đồng loạt tăng cao, nguồn cung toàn cầu lại liên tục chịu áp lực siết chặt bởi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu từ phía Trung Quốc. Trạng thái mất cân bằng nghiêm trọng này được dự báo sẽ còn kéo dài và chưa có tín hiệu hạ nhiệt trong tương lai gần.
Sự hình thành mặt bằng giá mới của vonfram
Một trong những yếu tố mang tính bước ngoặt đang được giới phân tích toàn cầu tập trung thảo luận nhiều nhất hiện nay là khái niệm “cliff edge 2027” (vách đá nguồn cung). Đây được xem là điểm đảo chiều lịch sử đối với chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược trên phạm vi toàn cầu. Theo các quy định pháp lý mới được bổ sung trong Quy định bổ sung của Bộ Quốc phòng Mỹ về mua sắm liên bang (DFARS) và Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) của Mỹ, một lộ trình nghiêm ngặt đã được vạch ra với thời hạn cuối cùng rất rõ ràng.
Cụ thể, kể từ ngày 01/01/2027, tất cả các nhà thầu quốc phòng thuộc chuỗi cung ứng của Mỹ sẽ bị cấm hoàn toàn việc sử dụng các loại vật liệu có nguồn gốc xuất xứ từ các quốc gia bị định danh là đối thủ chiến lược.
Quy định pháp lý ngặt nghèo này đồng nghĩa với việc rất nhiều nguồn cung hiện tại, dù được xử lý ở nước thứ ba nhưng có liên quan đến các mỏ khai thác tại Trung Quốc, có thể sẽ không còn đáp ứng được tiêu chuẩn kỹ thuật và pháp lý của Mỹ kể từ năm 2027. Sự kiện này được dự báo sẽ tạo ra một hiệu ứng vách đá nguồn cung đột ngột đối với thị trường vonfram quốc tế. Các doanh nghiệp phương Tây buộc phải bước vào một cuộc đua khốc liệt nhằm đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm và tích lũy các nguồn cung thay thế hoàn toàn sạch để phục vụ cho lĩnh vực quốc phòng và công nghệ cao.
Tại thị trường Việt Nam, một đại diện tiêu biểu đang thu hút sự chú ý lớn từ giới đầu tư quốc tế là Công ty Cổ phần Masan High-Tech Materials (mã chứng khoán UPCoM: MSR). Doanh nghiệp này hiện đang sở hữu và vận hành mỏ Núi Pháo – một trong những nguồn cung vonfram có quy mô lớn nhất thế giới nằm ngoài lãnh thổ Trung Quốc đang hoạt động thương mại một cách ổn định. Trong môi trường thị trường duy trì mặt bằng giá cao kéo dài, các doanh nghiệp sở hữu lợi thế thượng nguồn như MSR được dự báo sẽ hưởng lợi kép nhờ cả yếu tố giá bán tích cực lẫn nhu cầu đặt hàng ổn định từ các đối tác phương Tây.
Nhìn một cách tổng thể ở cấp độ tập đoàn, diễn biến tích cực này cũng mang lại những ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với Công ty Cổ phần Tập đoàn Masan (mã chứng khoán HOSE: MSN). Trong cấu trúc tài sản dài hạn của MSN, công ty con MSR đang ngày càng khẳng định vai trò đóng góp quan trọng vào triển vọng tăng trưởng và cấu trúc dòng tiền bền vững cho tập đoàn.
