Giá vàng giảm khi đợt xả dự trữ dầu quy mô kỷ lục do IEA thực hiện. Hợp đồng vàng tương lai giảm gần 100 USD trong ngày và hiện giao dịch quanh mức 5.092 USD/ounce. Đợt điều chỉnh này phản ánh một thay đổi tinh tế nhưng quan trọng: câu chuyện cho rằng rủi ro địa chính trị chỉ có thể đẩy kim loại quý đi lên đang bị thử thách.
IEA đã kích hoạt đợt xả kho dự trữ phối hợp lớn nhất trong 50 năm lịch sử, với khoảng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược của hơn 30 quốc gia thành viên.
Mục tiêu là ổn định thị trường năng lượng sau khi xung đột với Iran khiến hoạt động vận chuyển thương mại qua Hormuz, tuyến hàng hải hẹp nơi khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu mỗi ngày thường đi qua, bị tắc nghẽn.
Nhưng phản ứng của thị trường khá thờ ơ. Giá dầu West Texas Intermediate thậm chí tăng hơn 4% ngay trong ngày thông báo. Điều này gửi đi một thông điệp rõ ràng: mức độ gián đoạn nguồn cung lớn hơn nhiều so với khả năng xử lý nhanh bằng các công cụ khẩn cấp.
Khi đợt xả dự trữ lớn nhất lịch sử cũng không thể kéo giá dầu đi xuống, điều đó cho thấy quy mô thách thức mà các nhà hoạch định chính sách đang phải đối mặt lớn đến mức nào.
Iran dường như coi thông báo của IEA là hành động khiêu khích. Chỉ vài giờ sau khi kế hoạch xả kho được công bố, các tàu chứa thuốc nổ của Iran đã tấn công hai tàu chở dầu mang dầu thô Iraq gần Basra, khiến chúng bốc cháy và làm ít nhất một thủy thủ thiệt mạng.
Cơ quan cảng Iraq sau đó đã đình chỉ toàn bộ hoạt động dầu mỏ. Đây là những cuộc tấn công trực tiếp đầu tiên vào tàu chở dầu trong vùng lãnh hải Iraq kể từ khi chiến dịch quân sự Mỹ–Israel bắt đầu, cho thấy Iran không có ý định để thị trường năng lượng ổn định thông qua con đường ngoại giao.
Vậy tại sao vàng lại giảm trong bối cảnh khủng hoảng dường như đang leo thang?
Có một số yếu tố đang gây áp lực lên kim loại quý. Thứ nhất, hành động của International Energy Agency, dù có thể chưa đủ về mặt thực tế, vẫn cho thấy khả năng can thiệp chính sách phối hợp đang được kích hoạt. Trong lịch sử, mỗi khi các tổ chức lớn thể hiện rõ ý chí và năng lực phản ứng, các đợt tăng mạnh của vàng thường bị chững lại.
Thứ hai, mức độ nghiêm trọng của cú sốc dầu mỏ đang bắt đầu ảnh hưởng đến triển vọng nhu cầu toàn cầu. Theo Oxford Economics, 140 USD/thùng là ngưỡng mà nền kinh tế thế giới có thể rơi vào suy thoái nhẹ.
Trong khi đó, người phát ngôn Bộ chỉ huy quân sự Iran tuần này cảnh báo giá dầu có thể lên tới 200 USD/thùng.
Ở những mức cực đoan như vậy, kịch bản kinh tế sẽ chuyển từ cú sốc lạm phát sang sự sụp đổ nhu cầu, một kết quả mang tính giảm phát, khiến vai trò chống lạm phát của vàng trở nên kém quan trọng hơn.
Một cuộc suy thoái toàn cầu sâu có thể khiến các ngân hàng trung ương phải cắt giảm lãi suất khẩn cấp, điều này về ngắn hạn là tích cực cho vàng. Tuy nhiên, nó cũng có thể gây ra khủng hoảng thanh khoản diện rộng, khi mọi loại tài sản – kể cả vàng – đều có thể bị bán tháo mạnh.
Ngoài ra, nhiều nhà đầu tư đã mua vàng từ rất sớm trước khi xung đột bùng nổ, nên việc chốt lời khi bất định gia tăng là phản ứng hoàn toàn hợp lý, nhất là khi kịch bản địa chính trị trở nên khó dự đoán.
Dù vậy, đợt giảm nên được xem là sự điều chỉnh tích lũy, không phải đảo chiều xu hướng. Các điều kiện mang tính cấu trúc để vàng tăng giá vẫn còn nếu xung đột duy trì cường độ hiện tại. Đợt xả dự trữ của International Energy Agency không giải quyết được vấn đề cốt lõi. Một hành lang vận chuyển dầu quan trọng của thế giới gần như bị đóng lại. Iran đã chứng minh cả ý chí lẫn khả năng duy trì tình trạng đó.
Tín hiệu giao dịch quan trọng hơn lúc này là vàng không còn chỉ phản ứng với các tiêu đề về xung đột, mà còn theo sát phản ứng chính sách và triển vọng tăng trưởng toàn cầu. Điều này khiến diễn biến thị trường trong vài phiên tới trở nên phức tạp hơn đáng kể.
Tổng hợp