0
0
Tháng trước, tỷ lệ thất nghiệp tại Hoa Kỳ bất ngờ tăng cao, khiến thị trường tài chính xáo trộn và lo ngại về nguy cơ suy thoái kinh tế gia tăng. Báo cáo từ Bộ Lao động Hoa Kỳ cho thấy, không chỉ tỷ lệ thất nghiệp tăng lên, mà tốc độ tuyển dụng cũng chậm lại.
Tuy nhiên, những dấu hiệu này liệu có thật sự là một mối đe dọa, hay chỉ đơn giản là một báo động giả giữa bối cảnh nền kinh tế đang chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau?
Trong bài viết này, chúng ta sẽ phân tích kỹ hơn về tình hình hiện tại, những chỉ số kinh tế đáng chú ý, và lý do tại sao một số chuyên gia tin rằng Hoa Kỳ có thể vẫn tránh được suy thoái.
Tỷ lệ thất nghiệp tăng: Nguyên nhân và hệ lụy
Theo báo cáo mới nhất, tỷ lệ thất nghiệp của Hoa Kỳ đã tăng lên 4,3% trong tháng trước, mức cao nhất kể từ tháng 10 năm 2021. Đồng thời, tốc độ tuyển dụng cũng giảm, cho thấy nền kinh tế đang dần hạ nhiệt sau một thời gian dài tăng trưởng nhanh chóng.
Một trong những yếu tố chính được cho là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là cơn bão Beryl, đã tấn công Texas vào đúng thời điểm chính phủ thu thập dữ liệu việc làm. Điều này có thể đã ảnh hưởng đến số lượng việc làm được ghi nhận, làm giảm đi số liệu chính xác về tình hình thực tế.
Tuy nhiên, không chỉ thiên tai là nguyên nhân duy nhất. Tình hình kinh tế toàn cầu, cùng với việc giá cả tăng cao và lãi suất đang ở mức cao cũng đã góp phần làm cho nền kinh tế Hoa Kỳ chậm lại.
Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp mà còn khiến cho thị trường lao động trở nên khó khăn hơn. Nhưng liệu tỷ lệ thất nghiệp tăng cao có phải là dấu hiệu rõ ràng cho một cuộc suy thoái đang cận kề?
Quy tắc Sahm: Dấu hiệu suy thoái và thực tế
Khi tỷ lệ thất nghiệp tăng lên, nhiều người đã lo ngại rằng điều này có thể là dấu hiệu của một cuộc suy thoái. Điều này được lý giải theo quy tắc Sahm, một công thức kinh tế được đặt theo tên của Claudia Sahm, cựu nhà kinh tế học của Cục Dự trữ Liên bang.
Quy tắc này cho rằng nếu tỷ lệ thất nghiệp trung bình trong ba tháng tăng nửa điểm phần trăm so với mức thấp của năm trước, thì gần như chắc chắn rằng nền kinh tế đã bước vào một cuộc suy thoái.
Tuy nhiên, Sahm đã cảnh báo rằng việc áp dụng quy tắc này vào thời điểm hiện tại có thể không còn chính xác như trước. Cô cho rằng nền kinh tế hậu đại dịch đã thay đổi rất nhiều, và các chỉ số kinh tế truyền thống có thể không còn phản ánh đúng thực tế.
Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome Powell cũng chia sẻ quan điểm này, khi ông cho rằng “nhiều quy tắc đã được chấp nhận không còn hoạt động trong thời kỳ đại dịch.” Những biến động lớn trong nền kinh tế thế giới, cùng với những biến đổi chưa từng có tiền lệ do đại dịch gây ra, đã làm cho việc dự đoán suy thoái trở nên khó khăn hơn.
Đường cong lãi suất đảo ngược: Một chỉ số gây hiểu lầm?
Ngoài quy tắc Sahm, một chỉ số khác thường được sử dụng để dự đoán suy thoái là đường cong lãi suất đảo ngược. Đây là tình huống khi lợi suất trái phiếu ngắn hạn cao hơn trái phiếu dài hạn, thường xảy ra khi thị trường kỳ vọng Fed sẽ tăng lãi suất ngắn hạn để kiểm soát lạm phát hoặc làm nguội nền kinh tế. Lịch sử cho thấy, đường cong lãi suất đảo ngược đã xuất hiện trước mỗi cuộc suy thoái lớn trong suốt 10 cuộc suy thoái gần đây.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, một số chuyên gia cho rằng chỉ số này có thể không còn phản ánh đúng tình hình. David Kelly, chiến lược gia toàn cầu tại J.P. Morgan Asset Management, cho rằng lý do khiến đường cong lãi suất đảo ngược lần này không phải là vì dự đoán suy thoái, mà là vì nhà đầu tư kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất do lạm phát đang giảm.
Điều này khác với các lần trước, khi đường cong đảo ngược báo hiệu sự suy thoái sắp xảy ra. Kelly tin rằng đây là lý do tại sao lần này chỉ số này không còn “nguy hiểm” như trước.
Hướng tới “hạ cánh mềm
Dù cho có nhiều dấu hiệu tiêu cực, một số chuyên gia vẫn tin rằng nền kinh tế Hoa Kỳ có thể tránh được suy thoái. Tiffany Wilding, nhà kinh tế học tại tập đoàn quản lý đầu tư PIMCO, cho rằng các gói cứu trợ kinh tế khổng lồ từ chính phủ trong những năm 2020 và 2021 đã giúp nền kinh tế Hoa Kỳ trở nên mạnh mẽ hơn, khiến cho tác động của việc tăng lãi suất từ Fed không còn mạnh mẽ như trước.
Điều này có thể giúp nền kinh tế tiếp tục phát triển mà không rơi vào suy thoái, ít nhất là trong ngắn hạn.
Thực tế, mặc dù tỷ lệ thất nghiệp tăng lên, nhưng mức độ sa thải vẫn còn thấp và người tiêu dùng, đặc biệt là những người có thu nhập cao hơn, vẫn tiếp tục tăng chi tiêu. Điều này cho thấy rằng nền kinh tế Hoa Kỳ chưa rơi vào tình trạng “hạ cánh cứng,” mà có thể đang hướng tới một cú “hạ cánh mềm” – tức là giảm tốc độ tăng trưởng mà không gây ra một cuộc suy thoái toàn diện.
Blerina Uruci, nhà kinh tế trưởng tại bộ phận thu nhập cố định của T. Rowe Price, cũng chia sẻ quan điểm này. Bà tin rằng, miễn là tình trạng sa thải vẫn ở mức thấp, người tiêu dùng sẽ tiếp tục chi tiêu, và điều này sẽ giúp nền kinh tế Hoa Kỳ tránh được một cuộc suy thoái nghiêm trọng.
Dù tỷ lệ thất nghiệp tăng cao và các chỉ số truyền thống như quy tắc Sahm hay đường cong lãi suất đảo ngược đều phát ra cảnh báo, vẫn còn nhiều yếu tố khác cho thấy nền kinh tế Hoa Kỳ có thể tránh được suy thoái. Các gói cứu trợ tài chính từ chính phủ, sự giảm lạm phát và chi tiêu tiêu dùng mạnh mẽ là những yếu tố giúp nền kinh tế tiếp tục phát triển.
Tuy nhiên, tình hình vẫn còn nhiều biến động, và các nhà kinh tế vẫn cần tiếp tục theo dõi sát sao để có thể đưa ra những dự báo chính xác hơn trong tương lai.
