Tình trạng giá rau, thực phẩm leo thang tại Hà Nội và TP.HCM trong nhiều ngày qua đang khiến cả tiểu thương lẫn người tiêu dùng lâm vào cảnh khó khăn. Mưa bão kéo dài, nguồn cung gián đoạn và chi phí vận chuyển tăng mạnh đã đẩy mức giá lên cao kỷ lục, thậm chí vượt mặt cả thịt cá.
Giá rau tại Hà Nội cao chưa từng thấy, tiểu thương và người mua cùng “choáng”
Ghi nhận tại các chợ đầu mối và chợ dân sinh ở Hà Nội cho thấy đợt tăng giá hiện nay diễn ra với tốc độ nhanh hiếm gặp. Dù giá tại chợ đầu mối đã giảm nhẹ so với vài ngày trước nhưng vẫn ở mức cao hơn nhiều so với cùng kỳ các năm, khiến các hộ buôn bán nhỏ phải dè dặt khi nhập hàng.
Tại chợ Long Biên, rau muống hiện có giá từ 30.000 đến 40.000 đồng/kg, tăng gấp đôi so với hồi đầu tháng 10. Nhiều loại rau quen thuộc như cải chíp, rau mồng tơi, hay các loại rau gia vị đều ghi nhận mức giá mới từ 50.000 đồng đến 60.000 đồng/kg. Cà chua – mặt hàng thường xuyên được lựa chọn trong bữa ăn – có thời điểm lên đến 57.000 đồng/kg và chỉ giảm nhẹ xuống khoảng 50.000 đồng/kg. Khi về đến các chợ dân sinh, mức giá này còn đội lên 60.000 – 65.000 đồng/kg, tạo ra áp lực lớn cho túi tiền của các bà nội trợ.
Không chỉ tăng mạnh, giá rau, thực phẩm còn biến động từng ngày. Nhiều tiểu thương cho biết buổi sáng và buổi chiều có thể chênh lệch đến vài nghìn đồng mỗi loại. Bắp cải, vốn có mức giá bình dân, nay cũng được chào bán 30.000 đồng/kg, cao hơn hẳn so với mức ổn định trước đây chỉ khoảng 10.000 – 12.000 đồng/kg.
Một số tiểu thương có kinh nghiệm lâu năm chia sẻ rằng họ chưa từng chứng kiến mức giá cao như hiện tại. Nhiều người buộc phải giảm lượng hàng nhập vì lo sợ không bán được. Nhà hàng, quán ăn cũng hạn chế lấy số lượng lớn do giá buôn đã cao khiến biên lợi nhuận co lại. Với nhiều gia đình, chi phí dành cho rau trong mỗi bữa ăn đã tăng gấp đôi hoặc gấp ba, buộc họ phải tính toán thay đổi thực đơn để giảm gánh nặng tài chính.
Sự thiếu hụt nguồn cung được xem là nguyên nhân lớn nhất dẫn đến tình trạng hiện tại. Mưa bão kéo dài trên diện rộng khiến ruộng rau ở các tỉnh phía Bắc bị ngập úng, sản lượng giảm mạnh một nửa. Trong khi đó, thị trường miền Trung và Tây Nguyên – vốn là nguồn bổ sung quan trọng cho Hà Nội – cũng chịu ảnh hưởng nặng nề của lũ kéo dài, làm gián đoạn luân chuyển hàng hóa. Tình trạng khan hiếm khiến các đầu mối phải phân bổ hàng giới hạn cho mỗi tiểu thương, khiến việc gom đủ lượng hàng để bán trở nên khó khăn.
TP.HCM cũng ghi nhận giá thực phẩm leo thang, rau muống 55.000 đồng một bó
Không chỉ Hà Nội, thị trường TP.HCM nhiều ngày qua cũng chứng kiến giá rau, thực phẩm tăng mạnh. Tại chợ đầu mối nông sản Thủ Đức, tiểu thương cho biết nhiều loại rau tăng gấp 2–3 lần, thậm chí gấp 4 lần so với cách đây vài tuần. Rau ngò rí từ mức chưa đến 30.000 đồng/kg đã vọt lên 90.000 đồng/kg nhưng vẫn không đủ hàng để nhập.
Rau muống – loại rau phổ biến trong bữa ăn – nay được bán sỉ với giá 45.000 đồng/bó, và khi đến tay người tiêu dùng đạt mức 55.000 đồng/bó. Các loại rau củ khác như bí, cà chua, đậu que, hành tím… đều tăng mạnh, khiến việc đi chợ của người dân trở thành gánh nặng đáng kể. Nhiều gia đình phải cắt giảm lượng thịt, cá để bù cho khoản chi cho rau vốn đã tăng gấp đôi so với trước.
Tiểu thương tại các chợ dân sinh cho biết giá hiện tại hầu như chỉ đủ bù đắp chi phí vận chuyển, hao hụt và công sức phân loại. Rau dễ dập, héo khi thời tiết thất thường nên việc giữ hàng qua ngày khiến họ đứng trước nguy cơ lỗ nếu bán không kịp. Để tránh thua lỗ, nhiều hộ kinh doanh buộc phải nhập hàng ít hơn, đồng thời tận dụng tủ lạnh để bảo quản rau cuối ngày nhằm giảm lượng hư hỏng.
Nguyên nhân giá tăng tại TP.HCM cũng tương tự miền Bắc khi thời tiết xấu, mưa lớn và ngập kéo dài khiến nguồn rau từ các vùng ven, Đà Lạt và miền Trung bị sụt giảm đáng kể. Các tiểu thương cho biết, ở nhiều nơi, ruộng rau bị hư hại hoàn toàn, khiến lượng cung trong một số ngày giảm xuống chỉ còn một phần nhỏ so với trước đây. Dù muốn nhập nhiều để đáp ứng nhu cầu, họ vẫn không thể gom đủ hàng vì nhà vườn đều thiếu sản lượng.
Trước áp lực tăng giá liên tục, nhiều gia đình tại TP.HCM buộc phải thay đổi thói quen tiêu dùng, chọn những loại rau có mức tăng nhẹ hơn hoặc chuyển sang các loại củ dễ bảo quản và ít biến động. Song nhìn chung, chi phí thực phẩm của các hộ dân vẫn tăng đáng kể, khiến bài toán chi tiêu càng trở nên khó khăn.