0
0
Giá dầu Brent vượt 100 USD/thùng khi căng thẳng Trung Đông kéo dài, dù nguồn cung thực tế chưa bị gián đoạn trên diện rộng.
Giá dầu tăng mạnh khi căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục kéo dài và Mỹ tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực. Giá Brent tăng 4,4%, lên 102,31 USD/thùng, trong khi WTI tăng 2,7%, lên 92,87 USD/thùng.
Động lực chính đến từ thông tin Mỹ triển khai thêm tàu sân bay tới Trung Đông, trong bối cảnh thị trường lo ngại xung đột với Iran khó có thể sớm kết thúc.
USS Theodore Roosevelt dự kiến tham gia cùng USS George H.W. Bush và USS George Washington. Nếu hai tàu sân bay hiện tại tiếp tục ở lại khu vực, việc bổ sung Roosevelt có thể kéo theo sự hiện diện của hàng nghìn binh sĩ Mỹ.
Với thị trường dầu, việc Mỹ tăng cường lực lượng là tín hiệu về khả năng xung đột kéo dài hoặc leo thang. Giá dầu vì vậy đang phản ánh thêm “phí rủi ro” đối với khả năng nguồn cung trong tương lai bị gián đoạn, thay vì chỉ phản ánh lượng dầu thực tế đang thiếu hụt.
Các tổ chức lớn nâng dự báo giá dầu quý IV
Triển vọng xung đột kéo dài qua cuối năm đang trở thành yếu tố quan trọng đối với thị trường. Các nhà phân tích cho rằng khả năng đạt được một thỏa thuận toàn diện và bền vững trong thời gian ngắn là khá thấp.
Theo khảo sát của Wall Street Journal đối với các tổ chức như Goldman Sachs, J.P. Morgan và Morgan Stanley, giá Brent quý IV hiện được dự báo trung bình khoảng 90,22 USD/thùng, còn WTI khoảng 85,47 USD/thùng.
Các mức này cao đáng kể so với những ước tính trước đó lần lượt là 78,92 USD và 74,62 USD. Việc các tổ chức tài chính lớn nâng dự báo cho thấy rủi ro địa chính trị đang được đưa vào các giả định về giá dầu ở mức cao hơn.
Tuy nhiên, nguồn cung thực tế chưa bị phá vỡ. Theo J.P. Morgan, xuất khẩu dầu từ khu vực Trung Đông đã phục hồi lên khoảng 17,5 triệu thùng/ngày theo mức trung bình 10 ngày, tương đương 98% mức trước chiến tranh.
Riêng lượng dầu xuất khẩu khỏi khu vực Vịnh Trung Đông, không tính Iran, đạt ít nhất 16,5 triệu thùng/ngày trong tháng 9, tương đương mức trung bình trước chiến tranh.
Một thay đổi đáng chú ý là các nhà xuất khẩu đang giảm sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Khoảng 40% lượng dầu xuất khẩu hiện đi qua các tuyến tránh Hormuz, tăng mạnh so với mức 17% trước chiến tranh.
Trong đó, khoảng 23% được xuất khẩu từ các cảng bên ngoài eo biển, qua khu vực Vịnh Oman, và khoảng 17% đi qua Biển Đỏ.
Những tuyến thay thế này giúp dòng dầu tiếp tục được duy trì dù Hormuz vẫn là điểm nghẽn chiến lược của thị trường năng lượng. Do đó, để giá dầu tăng mạnh và duy trì ở mức cao hơn, thị trường có thể cần một cú sốc thực sự đối với sản lượng hoặc vận chuyển.
Tồn kho Mỹ và rủi ro diesel tiếp tục được theo dõi
Tại Mỹ, dữ liệu tồn kho dầu thô đưa ra tín hiệu trái chiều. Tồn kho dầu thương mại trong tuần kết thúc ngày 25/9 bất ngờ tăng 900.000 thùng lên 427,3 triệu thùng, trong khi giới phân tích trước đó dự báo tồn kho sẽ giảm khoảng 200.000 thùng.
Công suất hoạt động của các nhà máy lọc dầu cũng giảm từ 94% xuống 92,5%. Trong khi đó, tồn kho xăng giảm 1,7 triệu thùng và nhiên liệu chưng cất giảm 2,3 triệu thùng.
Cả tồn kho xăng và nhiên liệu chưng cất đều đang thấp hơn đáng kể so với mức trung bình theo mùa của 5 năm. Điều này cho thấy thị trường năng lượng hiện không đơn thuần là câu chuyện thiếu hay dư dầu thô.
Một rủi ro khác đang được theo dõi là khả năng Mỹ hạn chế xuất khẩu diesel. Nếu chính sách này được triển khai, giá diesel tại Mỹ có thể giảm trong ngắn hạn do nguồn cung nội địa tăng, nhưng giá nhiên liệu tại các thị trường bên ngoài Mỹ có thể tăng mạnh.
Diễn biến này có thể làm thay đổi dòng chảy nhiên liệu toàn cầu mà không nhất thiết làm thay đổi ngay tổng cung dầu. Vì vậy, thị trường đang phải theo dõi đồng thời dầu thô, sản phẩm lọc dầu và các tuyến vận chuyển.
Với giá dầu, diễn biến tiếp theo vẫn phụ thuộc lớn vào tình hình Trung Đông và khả năng duy trì dòng xuất khẩu. Nếu xung đột kéo dài nhưng các tuyến vận chuyển vẫn hoạt động, mức tăng hiện tại chủ yếu phản ánh rủi ro.
Ngược lại, nếu xung đột ảnh hưởng trực tiếp tới sản lượng hoặc vận chuyển qua Hormuz, rủi ro có thể chuyển thành thiếu hụt nguồn cung thực tế. Khi đó, tác động lên giá dầu sẽ khác đáng kể so với một đợt tăng do kỳ vọng địa chính trị.
