0
0
Sự gia tăng nhanh chóng của lực lượng lao động GenZ đang tạo ra những chuyển động rõ nét trên thị trường việc làm Việt Nam.
Từ yêu cầu minh bạch trong tuyển dụng, thay đổi trải nghiệm ứng viên cho tới cách tổ chức công việc và quản trị con người, GenZ không chỉ tham gia thị trường lao động mà đang trực tiếp định hình lại cách thị trường vận hành.
GenZ và sự dịch chuyển trong hành vi tìm việc trên thị trường lao động
Trong vài năm trở lại đây, GenZ – nhóm lao động sinh từ khoảng năm 1997 trở đi – đã trở thành lực lượng chủ đạo gia nhập thị trường việc làm, đặc biệt ở các lĩnh vực bán hàng, marketing, truyền thông, công nghệ và dịch vụ. Theo các báo cáo thị trường lao động giai đoạn 2025–2026, GenZ chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong nhóm lao động dưới 30 tuổi, kéo theo sự thay đổi rõ rệt về hành vi tìm việc và kỳ vọng đối với doanh nghiệp.
Khác với các thế hệ trước vốn chấp nhận tiếp cận thông tin tuyển dụng một cách hạn chế, GenZ có xu hướng tìm hiểu rất sâu về công việc trước khi nộp hồ sơ. Khảo sát của Cốc Cốc Research cho thấy, 36% lao động GenZ sẵn sàng chuyển việc nếu môi trường làm việc không đáp ứng kỳ vọng ban đầu. Trong số các yếu tố khiến ứng viên từ chối lời mời làm việc, bản mô tả công việc mập mờ đứng đầu danh sách, vượt qua cả mức lương hay vị trí công việc.
Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp ghi nhận tình trạng tin tuyển dụng có mức lương hấp dẫn nhưng vẫn không thu hút được ứng viên nếu thiếu thông tin chi tiết về chế độ đãi ngộ và môi trường làm việc. Các câu hỏi phổ biến từ ứng viên GenZ xoay quanh mức lương thực nhận, cách đóng bảo hiểm xã hội, chế độ thử việc, chính sách tăng ca, thời gian làm việc và các phúc lợi phi tài chính. Điều này cho thấy thị trường việc làm đang dịch chuyển từ trạng thái “doanh nghiệp chọn người” sang “ứng viên chủ động sàng lọc doanh nghiệp”.
Song song đó, kênh tìm việc của GenZ cũng thay đổi mạnh. Thay vì chỉ dựa vào các nền tảng tuyển dụng truyền thống, GenZ tiếp cận thông tin việc làm qua mạng xã hội như TikTok, Instagram hay Threads. Một video ngắn về môi trường làm việc có thể thu hút hàng trăm lượt hỏi việc, trong khi một tin tuyển dụng khô cứng có thể không nhận được phản hồi nào. Điều này khiến trải nghiệm tuyển dụng trở thành một phần quan trọng của thị trường việc làm, nơi thông tin tích cực và tiêu cực đều có thể lan truyền nhanh chóng.
Doanh nghiệp điều chỉnh mô hình tuyển dụng và quản trị
Sự thay đổi trong hành vi của GenZ đang tạo áp lực buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh cách tiếp cận nhân sự. Nhiều bộ phận tuyển dụng thừa nhận bản mô tả công việc hiện nay không chỉ dài hơn mà còn phải cụ thể hơn, bao gồm chi tiết về lương thưởng, phúc lợi, lộ trình phát triển và văn hóa doanh nghiệp. Việc trì hoãn phản hồi ứng viên hoặc né tránh các câu hỏi nhạy cảm về chế độ đãi ngộ ngày càng trở nên kém hiệu quả trong bối cảnh thông tin được chia sẻ công khai.
Theo các báo cáo nhân sự cuối năm 2025, gần 23% doanh nghiệp cho biết chịu áp lực phải thay đổi chiến lược tuyển dụng do đặc điểm “nhảy việc nhanh” của GenZ. Tuy nhiên, cùng với thách thức, lực lượng lao động trẻ này cũng mang lại những thay đổi tích cực cho thị trường việc làm. Nhiều doanh nghiệp ghi nhận GenZ có khả năng tự học nhanh, thích ứng tốt với công nghệ và tạo ra kết quả rõ ràng trong thời gian ngắn, khiến tiêu chí đánh giá nhân sự dần chuyển từ thâm niên sang hiệu quả thực tế.
Mô hình quản trị vì thế cũng dịch chuyển. Thay vì yêu cầu sự hiện diện toàn thời gian tại văn phòng, nhiều doanh nghiệp tập trung hơn vào chất lượng đầu ra và kết quả công việc. Văn hóa trao đổi hai chiều được thúc đẩy khi GenZ sẵn sàng phản hồi trực tiếp với quản lý, giúp vấn đề được nhận diện sớm hơn nhưng đồng thời cũng đòi hỏi kỹ năng quản trị linh hoạt hơn từ phía lãnh đạo.
Ngoài ra, các yếu tố như cân bằng công việc – cuộc sống, môi trường làm việc lành mạnh và sự minh bạch trong chính sách đang dần trở thành tiêu chuẩn mới trên thị trường việc làm. Khảo sát về mức độ gắn bó của người lao động cho thấy các yếu tố ổn định công việc, môi trường đồng nghiệp và cân bằng cuộc sống được GenZ đánh giá cao, thậm chí ngang bằng hoặc cao hơn lương thưởng trong một số ngành nghề.
Những điều chỉnh này phản ánh sự thay đổi mang tính cấu trúc của thị trường việc làm, khi GenZ không chỉ là người tìm việc mà còn là nhân tố thúc đẩy doanh nghiệp nhìn lại cách tổ chức, quản trị và phát triển con người. Sự tương tác hai chiều giữa doanh nghiệp và lực lượng lao động trẻ đang định hình một thị trường việc làm minh bạch hơn, cạnh tranh hơn và đòi hỏi mức độ thích ứng cao hơn từ cả hai phía.
