0
0
Mặc dù kết quả kinh doanh lũy kế 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận mức tăng trưởng bứt phá nhờ nền tảng vững chắc từ quý I, Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên (Tisco) lại vừa trải qua một quý II đầy thử thách.
Sự suy yếu của thị trường tiêu thụ thép cùng với việc các khoản chi phí đồng loạt gia tăng đã khiến lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp sụt giảm mạnh tới 43% so với cùng kỳ năm trước, để lại những dấu hỏi lớn về bài toán tối ưu vận hành và áp lực tài chính trong giai đoạn nửa cuối năm.
Thị trường tiêu thụ thép suy yếu kéo lùi kết quả kinh doanh quý II
Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026 vừa được Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên công bố ngày 16/7, kết quả hoạt động kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp phản ánh rõ nét những khó khăn chung của ngành thép. Cụ thể, Gang thép Thái Nguyên ghi nhận doanh thu thuần đạt 3.259 tỷ đồng, tương ứng mức giảm 4% so với cùng kỳ năm trước.
Trong bối cảnh doanh thu sụt giảm, điểm sáng hiếm hoi của doanh nghiệp đến từ việc quản lý giá vốn hàng bán tương đối hiệu quả khi chỉ tiêu này giảm 4,9%. Nhờ tốc độ giảm của giá vốn nhanh hơn tốc độ giảm của doanh thu, lợi nhuận gộp của Tisco trong quý II vẫn đạt hơn 135 tỷ đồng, tăng trưởng 21% so với cùng kỳ năm ngoái.
Tuy nhiên, mức tăng trưởng của biên lợi nhuận gộp đã không thể bù đắp được sự gia tăng mạnh mẽ của các loại chi phí vận hành trong kỳ. Doanh thu hoạt động tài chính của công ty mặc dù đạt 10 tỷ đồng, tăng tới 50% so với quý II năm trước, nhưng chi phí tài chính cũng đồng thời tăng thêm gần 7%, leo lên mức 31 tỷ đồng.
Đáng chú ý nhất là áp lực từ chi phí bán hàng khi chỉ tiêu này ghi nhận mức tăng mạnh 57,7%, đạt 25 tỷ đồng. Bên cạnh đó, chi phí quản lý doanh nghiệp của Gang thép Thái Nguyên cũng không nằm ngoài xu hướng tăng khi bứt phá 23,5%, tương đương đạt 76 tỷ đồng.
Không dừng lại ở đó, kết quả lợi nhuận của doanh nghiệp còn chịu ảnh hưởng tiêu cực từ biến động của hoạt động khác. Trong khi cùng kỳ năm ngoái Gang thép Thái Nguyên ghi nhận khoản lãi khác lên tới 10,4 tỷ đồng, thì trong quý II/2026, doanh nghiệp lại phát sinh khoản lỗ khác gần 217 triệu đồng.
Hệ quả tổng hợp từ việc chi phí leo thang và mất đi nguồn thu nhập khác đã khiến lợi nhuận sau thuế quý II/2026 của Tisco chỉ còn vỏn vẹn 8,2 tỷ đồng. So với mức lãi ròng 14,5 tỷ đồng của quý II năm ngoái, lợi nhuận của nhà sản xuất thép này đã bốc hơi mất 43%, một con số sụt giảm rất mạnh dù doanh thu thuần vẫn duy trì ở mức hàng ngàn tỷ đồng.
Giải trình về kết quả kinh doanh kém sắc bén này, ban lãnh đạo Gang thép Thái Nguyên cho biết nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ việc sản lượng tiêu thụ thép trên thị trường suy yếu rõ rệt. Trong quý II, sản lượng tiêu thụ của công ty đã giảm 14%, tương đương với việc giảm 34.010 tấn thép so với cùng kỳ.
Việc quy mô tiêu thụ thu hẹp kết hợp với việc các nhóm chi phí đồng loạt gia tăng đã tạo ra thế gọng kìm bóp nghẹt lợi nhuận ròng. Về chi phí bán hàng, doanh nghiệp phải gánh mức cước phí vận chuyển tăng cao do chịu tác động trực tiếp từ biến động của giá xăng dầu trên thị trường, đồng thời công ty cũng tiến hành trích trước chi phí hội nghị khách hàng.
Đối với chi phí quản lý, phần gia tăng chủ yếu đến từ chi phí nhân sự cao hơn giai đoạn trước. Ngoài ra, thu nhập khác của Tisco bị sụt giảm tới 10,7 tỷ đồng do trong quý II/2025 công ty từng được ghi nhận khoản giảm 30% tiền thuê đất, một lợi thế không còn xuất hiện trong kỳ kế toán năm nay.
Bức tranh tài chính bán niên và áp lực từ khối nợ phải trả phình to
Mặc dù trải qua một quý II tương đối trầm lắng, bức tranh kết quả kinh doanh lũy kế 6 tháng đầu năm 2026 của Gang thép Thái Nguyên nhìn chung vẫn duy trì được sắc xanh tích cực nhờ vào kết quả đột phá từ quý I trước đó. Tính chung nửa đầu năm 2026, Tisco ghi nhận tổng doanh thu đạt 6.902 tỷ đồng, tăng trưởng 10,7% so với cùng kỳ năm 2025.
Nhờ bệ đỡ vững chắc này, lợi nhuận sau thuế lũy kế của doanh nghiệp đạt 23 tỷ đồng, gấp tới hơn 4 lần so với mức 5,3 tỷ đồng của nửa đầu năm ngoái, tương ứng với mức tăng trưởng ấn tượng lên tới 331%. Đây có thể coi là niềm an ủi lớn cho các cổ đông của Tisco trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động khó lường.
Tuy nhiên, khi đi sâu vào phân tích bảng cân đối kế toán của Gang thép Thái Nguyên tại thời điểm ngày 30/6/2026, nhiều thách thức về cấu trúc tài chính và rủi ro thanh khoản bắt đầu lộ diện rõ nét hơn. Tổng tài sản của doanh nghiệp tính đến cuối tháng 6 đạt mức 10.802 tỷ đồng, chỉ tăng nhẹ khoảng 2% so với thời điểm đầu năm.
Trong cơ cấu tài sản này, lượng tiền và các khoản tương đương tiền của công ty ở trạng thái khá mỏng khi chỉ đạt gần 70 tỷ đồng. Trong khi đó, lượng hàng tồn kho lại ghi nhận mức tăng mạnh tới 25% so với đầu năm, vọt lên ngưỡng 2.422 tỷ đồng, cho thấy dấu hiệu ứ đọng hàng hóa trong bối cảnh sức mua của thị trường sụt giảm.
Một điểm đáng chú ý khác trong cấu trúc tài sản của Tisco là chi phí xây dựng cơ bản dở dang tiếp tục duy trì ở mức rất cao với 6.660 tỷ đồng. Chiếm tỷ trọng tuyệt đối trong số này là Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 của Công ty Gang thép Thái Nguyên với giá trị ghi nhận hơn 6.639 tỷ đồng.
Con số này cho thấy nguồn vốn khổng lồ của doanh nghiệp vẫn đang bị đóng băng tại dự án trọng điểm nhiều năm qua mà chưa thể đưa vào vận hành thương mại để tạo ra dòng tiền hoạt động ổn định. Nhìn sang phía nguồn vốn, áp lực tài chính đè nặng lên Gang thép Thái Nguyên khi tổng nợ phải trả tính đến ngày 30/6/2026 đã phình to lên mức 9.294 tỷ đồng.
Khối nợ này hiện đang chiếm khoảng 86% tổng nguồn vốn của toàn doanh nghiệp, phản ánh mức độ lạm dụng đòn bẩy tài chính cực kỳ cao và tiềm ẩn rủi ro lớn đối với cấu trúc vốn. Trong danh mục nợ vay, nợ vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn của Tisco ở mức 2.653 tỷ đồng, tạo ra áp lực trả nợ rất lớn trong ngắn hạn cho doanh nghiệp khi lượng tiền mặt hiện có quá thấp.
Ngoài ra, doanh nghiệp cũng đang ghi nhận khoản vay và nợ thuê tài chính dài hạn ở mức 1.737 tỷ đồng. Với việc tiêu thụ thép suy giảm và chi phí lãi vay ăn mòn lợi nhuận, việc cân đối dòng tiền để nghĩa vụ hóa các khoản nợ này sẽ là bài toán hóc búa đối với cấu trúc tài chính của Tisco trong thời gian tới.
