26
0
Việc FPT chính thức không còn quyền kiểm soát tại FPT Telecom từ ngày 1/1/2026 đem đến những góc nhìn nhà đầu tư cần lưu ý. Con số dễ nhìn thấy nhất là doanh thu hợp nhất có thể “bốc hơi” khoảng 20.000 tỷ đồng mỗi năm, tương đương gần 30% quy mô hiện tại.
Nhưng nếu chỉ dừng ở câu chuyện doanh thu, có thể nhà đầu tư đang nhìn sai trọng tâm. Bản chất của thay đổi lần này không nằm ở quy mô bề mặt, mà ở cấu trúc quyền lực, hệ sinh thái lợi ích và định vị chiến lược dài hạn của FPT.
Theo thay đổi mới, FPT sẽ chuyển từ hợp nhất toàn bộ sang ghi nhận theo phương pháp vốn chủ sở hữu đối với FPT Telecom. Điều này đồng nghĩa Tập đoàn không còn cộng gộp doanh thu FTEL vào báo cáo hợp nhất, chỉ ghi nhận phần lợi nhuận tương ứng tỷ lệ sở hữu 45,66%
Hệ quả là doanh thu hợp nhất sẽ giảm mạnh về mặt kỹ thuật. Nhìn bề mặt, lợi nhuận ròng của FPT không thay đổi, EPS không thay đổi, quyền lợi cổ đông không suy giảm. Điều này được liên tưởng với sự việc từng xảy ra trong quá khứ. Năm 2018, khi FPT thoái vốn khỏi FPT Retail và FPT Trading, doanh thu đã giảm gần một nửa. Nhưng sau đó, doanh nghiệp nhanh chóng phục hồi và bước vào chu kỳ tăng trưởng mạnh hơn.
Nhưng với FPT Telecom, câu chuyện có thể khác. FPT không còn những lợi thế gì khi không còn “quyền kiểm soát”. Trước đây, dù chỉ sở hữu 45,66%, FPT vẫn có quyền chi phối tại FPT Telecom do được cổ đông lớn nhất là SCIC uỷ quyền. Điều này cho phép Tập đoàn quyết định chiến lược kinh doanh, điều phối dòng tiền, tận dụng FPT Telecom như một “trụ cột hạ tầng” trong hệ sinh thái.
Khi quyền này không còn, FPT đối mặt với một số thay đổi quan trọng. Thứ nhất, giảm quyền chủ động trong hệ sinh thái viễn thông công nghệ. FPT Telecom không chỉ là một công ty viễn thông đơn thuần. Đây là nhà cung cấp hạ tầng internet, data center, nền tảng kết nối cho chuyển đổi số, “xương sống” cho nhiều dịch vụ số của FPT. Việc không còn kiểm soát đồng nghĩa FPT sẽ giảm mức độ chủ động trong việc tích hợp dọc giữa công nghệ hạ tầng dịch vụ.
Thứ hai, dòng tiền và chiến lược phân bổ lợi nhuận không còn linh hoạt như trước. Khi là công ty con, lợi nhuận của FTEL có thể được tái đầu tư theo định hướng tập đoàn, hỗ trợ các mảng chiến lược khác. Khi chuyển sang công ty liên kết, FPT chỉ nhận lợi ích theo tỷ lệ sở hữu, không còn toàn quyền quyết định chính sách cổ tức hay tái đầu tư. Đây là thay đổi mang tính chiến lược tài chính, không chỉ là kế toán.
Chưa kể, FTEL vẫn đang sở hữu cổ phần lớn tại FPT Online, nắm giữ nhiều tài sản hạ tầng số, nội dung, nền tảng dịch vụ.
Dù vậy, mất 1 trụ cột cốt lõi và mức độ chủ động chiến lược có thể là áp lực để FPT “tinh gọn”, tập trung lõi công nghệ như xuất khẩu phần mềm, AI, bán dẫn, chuyển đổi số toàn cầu.
