0
0
Sau phiên họp chính sách kết thúc ngày 29/10, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giảm lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa biên độ điều hành xuống 3,75-4%. Động thái này nằm trong dự báo của giới phân tích, đồng thời đánh dấu lần cắt giảm thứ hai trong năm 2025.
Tuy nhiên, điều khiến thị trường chú ý không phải là mức điều chỉnh, mà là thái độ thận trọng bất thường của Fed trước các quyết định tiếp theo.
Trong buổi họp báo, Chủ tịch Fed Jerome Powell đã thẳng thắn bác bỏ kỳ vọng về một đợt hạ lãi suất nữa vào tháng 12. Nếu như trước đây, Fed thường dùng ngôn ngữ trung tính nhằm giữ dư địa chính sách, thì lần này ông Powell cho biết nội bộ cơ quan điều hành đang tồn tại “ý kiến khác biệt rõ rệt”. Ông nhấn mạnh việc tiếp tục giảm lãi suất cuối năm nay “không phải điều chắc chắn”.
Dữ liệu trái chiều đặt Fed vào thế khó
Sự dè dặt của Fed bắt nguồn từ bức tranh kinh tế Mỹ đang cho thấy tín hiệu không đồng nhất. Chi tiêu tiêu dùng và thị trường chứng khoán vẫn tăng trưởng mạnh nhờ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo. Các doanh nghiệp công nghệ tiếp tục chi tiêu mở rộng, tạo hiệu ứng lan tỏa tới sức mua của nền kinh tế. Điều này khiến một bộ phận trong Fed cho rằng việc hạ lãi suất quá nhanh có thể duy trì lạm phát quanh mức 3%, vượt mục tiêu 2% trong dài hạn.
Ở chiều ngược lại, thị trường lao động lại phát tín hiệu chậm rõ rệt. Số việc làm mới giảm mạnh trong mùa hè và thậm chí, theo một số mô hình tính toán khác, lượng việc làm tạo ra gần như bằng 0. Powell thừa nhận các dữ liệu không thể hiện sự suy giảm nhanh như thời kỳ suy thoái, nhưng rõ ràng “đà tăng đã yếu đi đáng kể”. Điều này khiến Fed rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: nếu dừng cắt giảm, lãi suất cao có thể gây áp lực lên doanh nghiệp, đẩy tỷ lệ thất nghiệp tăng; nhưng nếu tiếp tục giảm, lạm phát có nguy cơ neo ở mức cao.
Cựu cố vấn cấp cao của Fed William English nhận định: “Chi tiêu vẫn ổn nhưng việc làm chậm lại. Khi hai chỉ báo lớn nhất của nền kinh tế không đi cùng nhau, Fed buộc phải thận trọng”.
Nội bộ Fed chia rẽ sau nhiều năm hiếm gặp
Quyết định cắt giảm lần này ghi nhận hai phiếu bất đồng – điều chưa từng xảy ra từ năm 2019. Chủ tịch Fed Kansas Jeffrey Schmid muốn giữ nguyên lãi suất, trong khi thành viên Hội đồng Thống đốc Stephen Miran lại đề nghị giảm sâu hơn 50 điểm cơ bản. Sự đối lập này phản ánh cách nhìn rất khác nhau về mức độ nguy hiểm của lạm phát và rủi ro suy yếu thị trường lao động.
Một số quan chức Fed cảnh báo cơ quan này đang “phản ứng quá chậm” với xu hướng giảm tốc của việc làm, đặc biệt khi nhiều doanh nghiệp Mỹ đang cắt giảm chi phí và thay thế lao động bằng công nghệ, tự động hóa và AI. Amazon, UPS, Target cùng nhiều tập đoàn lớn đã công bố kế hoạch sa thải hàng chục nghìn nhân sự từ đầu năm đến nay. Tuy nhiên, nhóm thận trọng lại cho rằng tiêu dùng chưa suy yếu và chưa ghi nhận làn sóng sa thải ồ ạt, do đó không cần hành động quá nhanh.
Thống đốc Christopher Waller – người từng ủng hộ hạ lãi suất mạnh tay – nay chuyển sang lập trường chậm rãi hơn. Ông cho rằng nếu tăng trưởng vốn đã vững, quá trình đưa lãi suất về mức trung lập nên diễn ra từ từ để tránh rủi ro lạm phát quay trở lại.
Chính phủ đóng cửa – Fed thiếu dữ liệu quan trọng
Việc chính phủ Mỹ đóng cửa gây ra trì hoãn hàng loạt báo cáo kinh tế, đặc biệt là dữ liệu việc làm hàng tháng. Điều này làm Fed càng thiếu nền tảng để đánh giá tình hình thực tế. Một số quan chức cho rằng việc làm suy giảm đến từ nguồn cung lao động thu hẹp do siết nhập cư, không phải do nhu cầu lao động yếu. Số khác lại nhận định mức tạo việc làm thấp và tăng lương chậm là dấu hiệu nhu cầu nhân lực đang giảm thật.
Theo cựu Chủ tịch Fed St. Louis James Bullard, khi dữ liệu thiếu minh bạch và dấu hiệu thị trường lao động mơ hồ, khả năng Fed tạm dừng hạ lãi suất trong thời gian tới là rất cao.
Dù Chủ tịch Powell khẳng định mọi quyết định phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế sắp công bố, phần lớn chuyên gia cho rằng kịch bản giảm lãi suất vào tháng 12 ngày càng khó xảy ra. Tuy nhiên, một số nhà phân tích vẫn lạc quan cho rằng thị trường lao động chưa rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng và tiêu dùng sẽ tiếp tục giữ đà tăng.
Michael Feroli – kinh tế trưởng tại JPMorgan Chase – vẫn duy trì dự báo Fed sẽ cắt thêm một lần nữa trong năm, nhưng thừa nhận rủi ro “đang lớn dần lên từng ngày”.
Trong bối cảnh đó, sự thận trọng của Fed phản ánh điểm kẹt của nền kinh tế Mỹ: tăng trưởng tiêu dùng và công nghệ tiếp tục kéo GDP đi lên, nhưng thị trường lao động yếu trở thành biến số khó lường. Những phiên họp tới của Fed được dự báo sẽ là một trong những giai đoạn cân não nhất trong nhiều năm, khi mọi quyết định đều có nguy cơ khiến lạm phát quay lại hoặc đẩy kinh tế vào suy giảm.
