Khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục gia tăng lãi suất tại kỳ họp tháng 10/2026 đã giảm mạnh, sau khi hàng loạt quan chức cấp cao đồng loạt nhận định cơ quan này cần thêm thời gian để theo dõi toàn diện tác động của đợt thắt chặt chính sách vừa qua.
Nhóm lãnh đạo cốt cán phát thông điệp thận trọng trước áp lực thắt chặt
Phó chủ tịch Fed Philip Jefferson ngày 1/10 cho biết giới chức hoạch định chính sách tiền tệ có thể cần thêm thời gian trước khi quyết định liệu có nên tiếp tục nâng lãi suất. Thông điệp này thể hiện sự tương đồng rõ nét với quan điểm của Chủ tịch Fed New York John Williams, khi hai ngày trước đó ông khẳng định cơ quan quản lý “không cần phải vội” sau đợt tăng lãi suất trong tháng 9.
Jefferson và Williams cùng với Chủ tịch Fed Kevin Warsh được đánh giá là nhóm lãnh đạo có ảnh hưởng quyết định đến việc định hình chiến lược điều hành. Chính vì vậy, việc các quan chức này liên tiếp đưa ra thông điệp đồng điệu khiến giới đầu tư cho rằng đây là định hướng chung của ban lãnh đạo ngân hàng trung ương, thay vì chỉ là quan điểm cá nhân riêng lẻ.
Phát biểu tại Charlottesville, bang Virginia, ông Jefferson nhấn mạnh rằng ông cùng các đồng nghiệp sẽ cần đưa ra đánh giá riêng và quá trình này đòi hỏi phải có thêm thời gian. Cơ quan này cần xác định chính xác liệu xu hướng lạm phát cơ bản có đang quay trở lại mức mục tiêu với tốc độ đủ nhanh hay không, thông qua việc thu thập thêm các dữ liệu kinh tế mới.
Một yếu tố then chốt giúp ngân hàng trung ương chưa cần gấp rút hành động là việc chi phí vay vốn trên thị trường tự do đã gia tăng đáng kể. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm hiện giao dịch quanh ngưỡng 5,25%, tăng so với mức khoảng 5% ghi nhận tại thời điểm Fed nâng lãi suất ngày 16/9.
Sự gia tăng của lợi suất dài hạn đã trực tiếp kéo theo chi phí vay mua nhà, vay tiêu dùng và hoạt động huy động vốn của khối doanh nghiệp lên cao, từ đó kiềm chế hiệu quả nhu cầu chi tiêu và đầu tư. Diễn biến này đồng nghĩa với việc thị trường tài chính đang tự tạo ra một phần hiệu ứng thắt chặt tương tự như mục tiêu mà các đợt tăng lãi suất của cơ quan quản lý hướng tới.
Phó chủ tịch Fed phụ trách giám sát ngân hàng Michelle Bowman cũng bày tỏ sự đồng tình khi cho rằng chưa có nhu cầu cấp thiết để điều chỉnh chính sách ngay lập tức. Bà nhận định sau đợt thắt chặt tháng trước, thị trường cần khoảng nghỉ để đo lường chính xác khả năng truyền dẫn của lãi suất vào các lĩnh vực kinh tế.
Sự chia rẽ nội bộ và bài toán định hướng thị trường của ban lãnh đạo
Dù nhóm lãnh đạo phát tín hiệu tạm dừng, nội bộ cơ quan điều hành vẫn ghi nhận những quan điểm trái ngược. Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan, thành viên sở hữu quyền biểu quyết năm nay, cho rằng cơ quan này nhiều khả năng phải đưa lãi suất tăng thêm ít nhất 0,5 điểm phần trăm, tương đương hai đợt điều chỉnh 25 điểm cơ bản, nhằm đảm bảo lạm phát không bị mắc kẹt trên ngưỡng 2%.
Theo phân tích của bà Logan, nếu cộng hai đợt điều chỉnh dự kiến này với lần thắt chặt trong tháng 9, ngân hàng trung ương về cơ bản chỉ mới đảo ngược ba lần giảm lãi suất ở giai đoạn cuối năm ngoái. Khi đó, việc hạ lãi suất được triển khai nhằm phòng ngừa rủi ro suy giảm mạnh của thị trường lao động, kịch bản mà thực tế đã không diễn ra.
Bà Logan bảo lưu quan điểm cần đưa chính sách tiền tệ lên mức thực sự hạn chế các hoạt động kinh tế, dù ngưỡng này vẫn khó xác định chính xác và có thể đòi hỏi quy mô thắt chặt lớn hơn. Ngoài ra, không phải mọi đợt tăng của lợi suất trái phiếu đều có thể thay thế hoàn toàn cho các quyết định can thiệp trực tiếp.
Nếu lợi suất tăng thuần túy do giới đầu tư dự đoán ngân hàng trung ương sẽ thắt chặt mạnh tay hơn, điều đó không thể thay thế công việc của cơ quan quản lý. Ngược lại, nếu đà tăng xuất phát từ việc nhà đầu tư yêu cầu khoản bù rủi ro cao hơn để nắm giữ trái phiếu dài hạn, các điều kiện tài chính mới thực sự bị thắt chặt và giúp giảm bớt áp lực điều hành.
Trước các phát biểu của ông Williams vào ngày 29/9, thị trường hợp đồng tương lai ghi nhận xác suất gia tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 27-28/10 ở mức hơn 2/3. Đến sáng ngày 1/10, tỷ lệ này đã giảm xuống còn khoảng 1/3, và tiếp tục rớt xuống ngưỡng xấp xỉ 25% sau phần phát biểu của ông Jefferson.
Biến động này phản ánh thách thức không nhỏ từ phương pháp truyền thông mới do Chủ tịch Kevin Warsh khởi xướng, vốn chủ trương hạn chế đưa ra “định hướng tương lai” nhằm tránh báo trước các kịch bản hành động. Việc thị trường tự diễn dịch phát biểu của các quan chức có thể đẩy cơ quan điều hành vào thế khó: hoặc gây bất ngờ khi giữ nguyên chính sách, hoặc phải thực hiện điều chỉnh dù các nhà hoạch định chưa cho là thực sự cần thiết.
Trong bối cảnh đó, những thông điệp mới từ Williams và Jefferson được xem là nỗ lực nhằm hạ nhiệt kỳ vọng của giới đầu tư mà không đưa ra bất kỳ cam kết cứng nhắc nào. Toàn bộ sự chú ý của thị trường hiện tập trung vào ông Warsh, người dự kiến sẽ có cuộc trao đổi với Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva tại cuộc họp mùa thu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế ở Bangkok vào ngày 16/10, trước khi bước vào giai đoạn im lặng truyền thống.