Chủ tịch Fed Kevin Warsh chưa phát tín hiệu về quyết định lãi suất tháng 10, trong bối cảnh chi phí năng lượng tăng, đầu tư AI mở rộng và nợ công toàn cầu gây thêm sức ép lên nền kinh tế.
Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh cho biết ông chưa có ý định định hướng trước các quyết định chính sách tiền tệ trong những tháng còn lại của năm. Phát biểu được đưa ra ngày 16/10 tại Bangkok, trong cuộc đối thoại với Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva, thuộc khuôn khổ Hội nghị thường niên IMF – Ngân hàng Thế giới (WB).
Theo ông Warsh, nhà đầu tư nên tự đánh giá triển vọng chính sách dựa trên dữ liệu kinh tế thay vì chờ đợi những tín hiệu định hướng trước từ Fed. Quan điểm này được đưa ra khi thị trường đang theo dõi khả năng ngân hàng trung ương Mỹ tiếp tục tăng lãi suất sau đợt điều chỉnh hồi tháng trước.
Fed chưa phát tín hiệu về quyết định lãi suất tháng 10
“Tôi chưa có ý định gì trước kết quả các cuộc họp. Tôi không cho rằng mình nên nói trước ngay từ bây giờ về những gì có thể làm tại các cuộc họp còn lại trong năm nay”, ông Warsh nói, đồng thời nhắc lại quan điểm phản đối việc sử dụng định hướng chính sách trong tương lai (forward guidance) để báo trước các quyết định.
Chủ tịch Fed thừa nhận cách tiếp cận này có thể khiến những người kỳ vọng nhận được tín hiệu trước cuộc họp chính sách cuối tháng thất vọng. Tuy nhiên, ông cho biết ngân hàng trung ương Mỹ đang bước sang một giai đoạn mới và không còn hoạt động theo phương thức định hướng trước như trước đây.
Những phát biểu trên chưa xác nhận Fed sẽ giữ nguyên hay tiếp tục tăng lãi suất trong tháng 10. Dù vậy, các nhà kinh tế Goldman Sachs nhận định những thông điệp gần đây từ các thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), cùng phát biểu của ông Warsh, cho thấy khả năng Fed tạm dừng tăng lãi suất trong tháng này.
Nhóm nhà kinh tế do ông Jan Hatzius dẫn đầu vẫn dự báo Fed sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất cuối cùng vào tháng 12. Đây là dự báo của giới phân tích, trong khi quyết định chính thức vẫn phụ thuộc vào đánh giá của Fed tại các cuộc họp chính sách.
Tháng trước, Fed tăng lãi suất lên phạm vi 3,75% – 4%, đánh dấu lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023. Theo công cụ FedWatch của CME, thị trường hiện đánh giá xác suất Fed giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp ngày 27-28/10 ở mức 72,3%, trong khi phần lớn nhà đầu tư dự báo lãi suất sẽ tăng thêm 0,25 điểm phần trăm trong cuộc họp tháng 12.
Sau bài phát biểu của ông Warsh, hợp đồng tương lai của S&P 500 và Nasdaq nhích lên. Trong khi đó, các chỉ số chứng khoán châu Á và lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ nhìn chung ổn định.
Diễn biến cho thấy thị trường vẫn đang đánh giá triển vọng chính sách trong bối cảnh Fed chưa đưa ra định hướng cụ thể. Các dữ liệu kinh tế và phát biểu tiếp theo của nhà hoạch định chính sách sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến kỳ vọng lãi suất trong những tháng cuối năm.
Năng lượng, AI và nợ công tạo thêm sức ép lên kinh tế toàn cầu
Bên cạnh triển vọng lãi suất tại Mỹ, ông Warsh đề cập đến xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ trên phạm vi toàn cầu. Theo ông, dù mỗi ngân hàng trung ương đưa ra quyết định dựa trên nhiệm vụ riêng, chính sách tiền tệ đang được thắt chặt đồng bộ tại hầu hết các khu vực trên thế giới.
Ông nhấn mạnh rằng “không ai được hưởng lợi miễn phí” từ nỗ lực kiểm soát lạm phát. Quá trình này diễn ra khi nhiều nền kinh tế phải đối mặt với chi phí năng lượng tăng cao, nhu cầu vốn lớn và những biến động trong hoạt động đầu tư.
Chi phí năng lượng tăng vọt do cuộc chiến với Iran, cùng làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI), đang thúc đẩy lạm phát và làm tăng chi phí vay vốn trên toàn cầu. Những yếu tố này khiến bài toán kiểm soát giá cả trở nên phức tạp hơn, trong bối cảnh các ngân hàng trung ương phải cân nhắc giữa ổn định giá và tác động của lãi suất đối với hoạt động kinh tế.
Áp lực tài chính còn đến từ quy mô nợ công. Nợ công toàn cầu được dự báo vượt 100% GDP thế giới, mức từng bị vượt qua lần gần nhất trong giai đoạn hậu Thế chiến thứ hai. Khi chi phí vay vốn tăng, các chính phủ có thể phải đối mặt với áp lực lớn hơn trong việc cân đối ngân sách và thực hiện nghĩa vụ trả nợ.
Chính phủ Mỹ cho rằng tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ là cách tốt nhất để giảm gánh nặng nợ công đang gia tăng. Tuy nhiên, Washington tỏ ra hoài nghi trước cảnh báo của IMF rằng chỉ dựa vào tăng trưởng sẽ không đủ để giải quyết vấn đề nợ, đồng thời cho rằng nhận định này cần được tiếp nhận thận trọng.
Ông Warsh cũng bày tỏ lạc quan về khả năng AI giúp các nền kinh tế ứng dụng công nghệ hiệu quả nâng cao năng suất và trở nên thịnh vượng hơn. Dù vậy, ông cảnh báo quá trình chuyển đổi có thể diễn ra gập ghềnh, trong khi tác động của AI đối với việc làm trong ngắn hạn vẫn chưa rõ ràng.
“Tôi muốn các bạn cảm nhận được sự lạc quan của tôi, nhưng đó là sự lạc quan đi kèm với tinh thần nghiêm túc và trách nhiệm”, ông Warsh nói. Theo ông, khi nhìn lại những diễn biến hiện nay sau một thập kỷ, mọi người sẽ nhận ra đây là giai đoạn có ý nghĩa vô cùng lớn.
Trong ngắn hạn, quyết định tiếp theo của Fed vẫn là tâm điểm chú ý của thị trường. Với xác suất giữ nguyên lãi suất tháng 10 ở mức 72,3% theo FedWatch của CME, khả năng tạm dừng đang được đánh giá cao hơn, nhưng dự báo tăng lãi suất vào tháng 12 cho thấy cuộc chiến chống lạm phát vẫn chưa kết thúc.