0
0
Chủ tịch Fed Jerome Powell đã giải thích rằng những lo ngại về sức khỏe của thị trường việc làm đã lấn át nỗi lo về lạm phát buộc Fed phải thay đổi ưu tiên chính sách.
Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế Mỹ đối mặt với một tình thế tiến thoái lưỡng nan: thị trường lao động đang có dấu hiệu suy yếu rõ rệt, trong khi áp lực lạm phát vẫn còn dai dẳng.
Chủ tịch Fed Jerome Powell đã giải thích rằng những lo ngại về sức khỏe của thị trường việc làm đã lấn át nỗi lo về lạm phát buộc Fed phải thay đổi ưu tiên chính sách.
Phát biểu trước giới lãnh đạo doanh nghiệp tại Providence, Rhode Island, ông Powell mô tả tình hình hiện tại là một “tình huống đầy thách thức”. “Rủi ro ngắn hạn đối với lạm phát đang nghiêng về phía tăng, trong khi rủi ro đối với việc làm nghiêng về phía giảm”, ông nhấn mạnh. Tình trạng này gợi nhớ đến thuật ngữ đình lạm (stagflation), một trạng thái kinh tế hiếm gặp khi tăng trưởng chậm lại nhưng lạm phát vẫn ở mức cao. Mặc dù tình hình hiện tại không nghiêm trọng như cuộc khủng hoảng kinh tế những năm 1970 và đầu những năm 1980, nhưng nó vẫn đặt ra một bài toán chính sách hóc búa cho Fed.
Ông Powell khẳng định rằng Fed đã tính toán kỹ lưỡng và cảm thấy “thoải mái” với con đường chính sách hiện tại. Tuy nhiên, ông cũng không loại trừ khả năng sẽ có thêm các đợt cắt giảm lãi suất nếu thị trường việc làm tiếp tục xấu đi. “Lập trường chính sách hiện tại, mà tôi đánh giá vẫn còn hơi thắt chặt, đặt chúng tôi vào vị thế thuận lợi để ứng phó với các diễn biến kinh tế có thể xảy ra”, ông nói.
Dấu hiệu suy thoái cận kề thúc đẩy Fed cắt giảm lãi suất
Fed đang theo dõi sát sao thị trường lao động, nơi những dữ liệu đáng báo động liên tục được công bố. Theo Chủ tịch Powell, đã có “sự suy giảm đáng kể” trong cả cung và cầu lao động. Tốc độ tạo việc làm mới đã chậm lại một cách rõ rệt, chỉ đạt trung bình dưới 30,000 việc làm mỗi tháng trong suốt mùa hè. Hơn nữa, những số liệu điều chỉnh gần đây cho thấy, trong giai đoạn 12 tháng tính đến tháng 3/2025, số việc làm thực tế đã giảm gần 1 triệu việc làm so với ước tính ban đầu.
Một số thành viên trong Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã lên tiếng cảnh báo về những rủi ro này. Thống đốc Michelle Bowman, một thành viên được Tổng thống Trump bổ nhiệm, cho rằng Fed có nguy cơ đã hành động quá chậm để giải quyết tình trạng suy yếu của thị trường lao động. “Tôi lo ngại rằng thị trường lao động có thể bước vào giai đoạn bấp bênh, và chỉ cần một cú sốc nhỏ cũng có thể đẩy nó vào tình trạng suy thoái đột ngột và nghiêm trọng”, bà nhấn mạnh.
Quyết định của Fed giữa lúc Lạm phát vẫn là một nỗi lo tiềm ẩn
Mặc dù lạm phát đã hạ nhiệt đáng kể từ mức đỉnh hơn 40 năm vào năm 2022, nhưng nó vẫn ở mức cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% mà Fed đề ra. Theo dự báo của ông Powell, chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) dự kiến sẽ tăng 2.7% so với cùng kỳ năm trước và tăng 2.9% khi không tính thực phẩm và năng lượng.
Tình hình càng thêm phức tạp bởi tác động của các biện pháp thuế quan từ chính quyền Tổng thống Donald Trump. Các nhà kinh tế của Fed hiện xem thuế quan là yếu tố gây tăng giá tạm thời, nhưng nhận định này có thể thay đổi tùy theo diễn biến đàm phán thương mại. “Chúng tôi sẽ đánh giá cẩn trọng và kiểm soát nguy cơ lạm phát leo thang và kéo dài”, ông Powell cảnh báo, “Mục tiêu của chúng tôi là đảm bảo rằng đợt tăng giá một lần này không biến thành vấn đề lạm phát dai dẳng trong dài hạn”.
Quyết định cắt giảm lãi suất được đưa ra trong bối cảnh Fed phải đối mặt với áp lực chính trị gay gắt từ Nhà Trắng và sự phân hóa quan điểm nội bộ. Biểu đồ dot-plot, thể hiện dự báo lãi suất của các thành viên FOMC, cho thấy sự chia rẽ rõ rệt. Hơn một nửa số thành viên (10/19 người) dự kiến sẽ có thêm hai đợt cắt giảm nữa trong năm 2025. Tuy nhiên, 9 thành viên chỉ muốn giảm thêm một lần, và 1 thành viên không muốn giảm lãi suất. Điều này cho thấy, trong nội bộ Fed vẫn có những quan điểm trái ngược nhau về mức độ cần thiết của việc nới lỏng chính sách tiền tệ.
Đáng chú ý, tân Thống đốc Fed Stephen Miran, người được Tổng thống Trump bổ nhiệm, đã vận động cho một lộ trình cắt giảm lãi suất mạnh mẽ hơn. Trong khi đó, Thống đốc Michelle Bowman, cũng là một người được ông Trump bổ nhiệm, lại thể hiện sự lo ngại sâu sắc về tình hình thị trường lao động. Sự xuất hiện của các thành viên có quan điểm khác biệt cho thấy Fed đang phải “lèo lái” trong một hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, nơi các quyết định chính sách không chỉ dựa trên dữ liệu kinh tế mà còn chịu ảnh hưởng từ các yếu tố chính trị.
Tóm lại, Fed đang ở một ngã ba đường. Quyết định cắt giảm lãi suất vừa qua thể hiện sự thay đổi ưu tiên chiến lược, từ việc chống lạm phát sang bảo vệ thị trường việc làm. Mặc dù đây là một quyết định táo bạo, nhưng nó cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Liệu Fed có thể thành công trong việc “hạ cánh mềm” nền kinh tế, hay sẽ phải đối mặt với một kịch bản đình lạm tồi tệ hơn? Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào diễn biến của thị trường lao động, lạm phát, và sự đồng thuận nội bộ của chính Fed trong thời gian tới.
